GIỜ PHÚT BẮT GIỮ TỔNG THỐNG TRONG LỊCH SỬ DÂN TỘC

Trong lịch sử dân tộc, có những thời khắc mà chỉ một hành động nhỏ cũng mang ý nghĩa lớn lao. Giờ phút bắt giữ Tổng thống chính quyền Sài Gòn là một khoảnh khắc như thế.

Phạm Duy Đô khi ấy đứng trong đội hình thực hiện nhiệm vụ cuối cùng của chiến dịch Hồ Chí Minh. Ông hiểu rất rõ tầm quan trọng của nhiệm vụ này: không được sai, không được nóng vội, không được để xảy ra bất kỳ biến cố nào.

Chiến tranh đã kéo dài quá lâu. Máu đã đổ quá nhiều. Và chính vì thế, khoảnh khắc kết thúc càng phải được giữ gìn bằng sự tỉnh táo cao nhất.

Khi đối diện Tổng thống Dương Văn Minh, Phạm Duy Đô không nhìn thấy một “đối tượng cần tiêu diệt” như trong các trận đánh trước. Ông nhìn thấy một con người đang đứng trước dấu chấm hết của vai trò lịch sử. Sự bình tĩnh của người lính đặc công trong giây phút ấy không phải là sự vô cảm, mà là kết quả của kỷ luật và bản lĩnh đã được rèn luyện qua bao năm chiến tranh.

Mệnh lệnh được thực hiện dứt khoát. Không có xô xát. Không có tiếng súng. Không có hành động thừa. Mọi việc diễn ra nhanh gọn, chính xác, đúng như tinh thần mà quân giải phóng đã xác định từ đầu: giải phóng Sài Gòn bằng ít đổ máu nhất có thể.

Khoảnh khắc ấy, Phạm Duy Đô cảm nhận rất rõ: chiến tranh đã thực sự kết thúc. Không phải khi cổng Dinh Độc Lập bị húc đổ. Không phải khi lá cờ chiến thắng tung bay. Mà là khi quyền lực cũ được bàn giao trong trật tự, không còn ai nhân danh chiến tranh để tiếp tục bạo lực.

Sau này, mỗi khi nghe nhắc đến “giờ phút lịch sử”, Phạm Duy Đô không nhớ đến hình ảnh hào nhoáng. Ông nhớ đến sự tĩnh lặng của căn phòng hôm ấy. Nhớ đến cảm giác trách nhiệm nặng trĩu nhưng cũng rất thanh thản trong lòng.

Bởi ông hiểu: lịch sử không chỉ được viết bằng chiến thắng, mà còn được khép lại bằng nhân cách.

Giờ phút bắt giữ Tổng thống trong lịch sử dân tộc đã trôi qua như thế – không ồn ào, không bi kịch, nhưng đủ để khẳng định một chân lý:
dân tộc Việt Nam kết thúc chiến tranh bằng bản lĩnh của người chiến thắng biết kiềm chế và nhân văn.