Người có công giúp đỡ cách mạng

Giới thiệu sách: “Mãi mãi tuổi hai mươi” của Nguyễn Văn Thạc

Hưng Yên31/12/2025báo Kiên Giang (báo Kiên Giang)3 lượt xem0 lượt chia sẻ
Đăng nhậpĐăng nhậpHoan nghênh!đăng nhập vào tài khoản của bạnTài khoảnmật khẩu của bạnQuên mật khẩu?Khôi phục mật khẩuKhởi tạo mật khẩuemail của bạnĐà Lạt, Việt Nam Thứ Tư, 31 Tháng 12 2025 Đăng nhập/Đăng kýTrang chủGIỚI THIỆUHoạt động chuyên mônĐảng – Công đoànCông khaiTin TứcThư việnTrang chủ Thư việnGiới thiệu sách: “Mãi mãi tuổi hai mươi” của Nguyễn Văn ThạcBởi Ban Biên tập Cổng Thông tin điện tử Trường THPT Chuyên Thăng Long -11/11/2025942 Nhật ký “Mãi mãi tuổi hai mươi” của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc là bức tranh sinh động đầy ý nghĩa kể về câu chuyện trong quân ngũ, những câu chuyện rất đỗi bình thường được thể hiện qua ngòi bút của chàng thanh niên trẻ, từng đạt giải nhất học sinh giỏi văn lớp 10 toàn miền Bắc. Tác phẩm là cuốn nhật ký đã làm rung động hàng triệu con tim của bạn đọc bởi vẻ đẹp tâm hồn thuần khiết, tình yêu quê hương đất nước nồng nàn thể hiện qua những cảm nhận bình dị của tác giả Nguyễn Văn Thạc trong suốt những chặng đường hành quân. Cuốn sách được viết vào ngày 2-10-1971 và kết thúc vào ngày 24-5-1972. Nguyễn Văn Thạc sinh năm 1952 tại làng Bưởi, Hà Nội trong một gia đình thợ thủ công. Cha mẹ có xưởng dệt nhỏ, thuê người dệt áo len và áo sợi. Khi Mỹ gây chiến tranh phá hoại miền Bắc, cha mẹ cậu bé phải bán rẻ hết nhà cửa, xưởng máy, để sơ tán về quê tại xã Cổ Nhuế, huyện Từ Liêm. Hợp tác xã không có việc làm, nhà lại đông con, tài sản gia đình nhanh chóng khánh kiệt. Bà mẹ Thạc phải đi cắt cỏ bán lấy tiền ăn. Nhà nghèo, nên chú bé Thạc vừa đi học, vừa phải đi làm thêm giúp đỡ bố mẹ nuôi sống gia đình. Bù lại, Thạc học rất giỏi. Suốt 10 năm học phổ thông, cậu đều đạt loại học sinh A1 (giỏi toàn diện). Năm lớp 7, Thạc đạt giải Nhì (không có giải Nhất) học sinh giỏi Văn thành phố Hà Nội. Khi gia đình đã sơ tán về quê ở Cổ Nhuế, Thạc học cấp III tại trường Yên Hòa B. Hàng ngày, anh phải đi bộ 4 cây số đến trường học; ngày nghỉ, thì đi bộ hàng chục cây số đến tận Thư viện Hà Nội để đọc sách. Vất vả, nhưng Thạc thông minh nên học giỏi đều tất cả các môn, anh đặc biệt có năng khiếu về môn Văn. Năm lớp 10 (niên học 1969 – 1970), Nguyễn Văn Thạc đã đạt giải Nhất cuộc thi học sinh giỏi Văn toàn miền Bắc. Với thành tích học tập kể trên, Thạc đã được Ban Tuyển sinh Hà Nội xếp vào diện đi đào tạo tại Liên Xô. Nhưng theo chủ trương chung, phần lớn những nam học sinh xuất sắc năm đó đều phải ở lại để tham gia quân đội. Trong khi chờ gọi nhập ngũ, Thạc đã xin thi và đỗ vào Khoa Toán – Cơ của trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Vừa học năm thứ nhất, anh vừa tự học thêm để hoàn thành chương trình năm thứ 2 và được nhà trường đồng ý cho lên học thẳng năm thứ 3… Nhưng đó cũng là thời gian cuộc kháng chiến chống Mỹ đang bước vào giai đoạn mới. Chiến trường Miền Nam ngày càng gay go và ác liệt. Hàng ngàn sinh viên các trường đại học phải tạm ngừng việc học tập, để bổ sung lực lượng chiến đấu cho quân đội. Nguyễn Văn Thạc đã nhập ngũ ngày 6-9-1971. Ngày 2-10-1971, nghĩa là 28 ngày sau khi nhập ngũ, Nguyễn Văn Thạc đã ghi những dòng nhật ký đầu tiên: “Nhiều lúc mình cũng không ngờ nổi rằng mình đã đến đây. Không ngờ rằng trên mũ là một ngôi sao. Trên cổ áo là khăn quàng đỏ. Cuộc đời bộ đội đến với mình tự nhiên quá, bình thản quá, và cũng đột ngột quá”. Nguyễn Văn Thạc đã ghi chép rất kỹ những điều mắt thấy, tai nghe và cả những điều anh cảm nhận được. Đó là chuyện về gia đình những người dân nơi các anh đóng quân, chuyện về những anh lính cùng đơn vị, về những cán bộ chỉ huy tiểu đội, trung đội, trung đoàn… Đan xen với những nhận xét về người và việc, là rất nhiều đoạn tự sự. Đó là những trang viết mà Nguyễn Văn Thạc tự nhận xét và đánh giá chính bản thân mình. Có những đoạn anh tự phê bình gay gắt: “Không nên yếu đuối, không được chùn bước, hãy cố gắng lên, nhất định sẽ vượt qua”. Âm hưởng chung của tập nhật ký là tinh thần lạc quan, sẵn sàng ra trận, sẵn sàng xả thân vì Tổ quốc của một thanh niên trí thức. Anh luôn mơ ước khi ra trận mình sẽ làm được như Bôrít Pôlêvôi – một nhà văn Liên Xô nổi tiếng với những tác phẩm viết về chiến tranh. Anh sẽ thu thập thật nhiều vốn sống, để viết văn, làm thơ, ca ngợi những con người đã hy sinh những gì quý giá nhất của riêng mình cho giai cấp, cho dân tộc. Trong một đoạn viết đầy xúc động, anh bộc bạch:“Mình thèm khát được sống như thế. Sống trọn vẹn cuộc đời mình cho Đảng, cho giai cấp. Sống vững vàng trước những cơn bão táp của cách mạng và của cuộc đời riêng…”. Đó không chỉ là một lời tự sự, mà là tuyên ngôn của tuổi trẻ – một tuổi trẻ không ngại hy sinh, dám sống hết mình vì một lý tưởng lớn hơn bản thân. Xuyên suốt những trang nhật ký, Nguyễn Văn Thạc luôn thể hiện một quan niệm sống rõ ràng rằng tuổi trẻ không được phép sống hoài, sống phí. Với anh, “Sống một ngày cũng phải sống cho đàng hoàng”, tư tưởng ấy chịu ảnh hưởng từ nhân vật Paven – hình mẫu thanh niên lý tưởng trong tiểu thuyết “Thép đã tôi thế đấy” của nhà văn Xô Viết Nikolai A. Ostrovsky, một cuốn sách mà anh nhắc đến nhiều lần trong nhật ký như kim chỉ nam của tuổi trẻ. Đồng thời, lý tưởng sống cống hiến của anh cũng được hun đúc từ bối cảnh lịch sử sục sôi của dân tộc trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Đối với Nguyễn Văn Thạc, tuổi trẻ không thể tách rời trách nhiệm với dân tộc. Là một người thanh niên, anh chọn con đường ra trận không phải vì bắt buộc, mà vì đó là cách anh sống đúng với lý tưởng của mình. Trở thành “bộ đội Cụ Hồ” là lựa chọn khiến anh cảm thấy vững tâm và tự hào – một niềm tự hào giản dị nhưng sâu sắc: “Mình đã yên tâm dần với cuộc đời cống hiến này. Có thể tự hào một chút chứ nhỉ”. Với tác giả, cống hiến không phải là sự lựa chọn nửa vời hay một điều gì đó mang tính hình thức. Đã sống là phải sống cho lý tưởng, cho những giá trị lớn lao vượt lên trên mục đích cá nhân. Người thanh niên ấy không màng đến những toan tính đời thường, mà luôn hướng mình đến một cuộc đời được sống trọn trong dấn thân và phụng sự – sống để cho đi, chứ không phải để giữ lại điều gì cho riêng mình. Chính điều ấy đã được anh khẳng định trong cuốn nhật ký của mình vào ngày 24/01/1972: “Tuổi thanh niên là tuổi cống hiến. Thạc đừng vội nghĩ đến những đòi hỏi hưởng thụ. Hãy cao hơn những tính toán cá nhân”. Có thể không nói quá rằng: Thần tượng của Nguyễn Văn Thạc trước khi ra trận chính là nhà thơ trẻ Phạm Tiến Duật trên tuyến đường Trường Sơn. Thạc luôn mơ ước mình cũng sẽ làm được như thế và hơn thế! Đã có những lúc Thạc tỏ ra bi quan: “Kể ra, bây giờ mà chết thì thật đáng tiếc… Khó gì đâu – cái chết – chỉ một viên đạn lạc hay một hơi bom. – Sự thật bi đát đó không trừ một ai cả”. Thậm chí, đã có những giây phút, Thạc lâm vào trạng thái rời rã, chán nản và thất vọng đến cùng cực nhưng đó chính là suy nghĩ rất thật của một chàng trai sống thiên về nội tâm, luôn nhạy cảm. Bởi anh cũng là một con người, với bao cảm xúc buồn vui và tình yêu không bao giờ vơi cạn. Điều quan trọng là anh đã biết vượt lên, đã tiếp tục chiến đấu cho tới hơi thở cuối cùng và hy sinh ngay tại mặt trận!Những dòng tâm trạng vừa hồi hộp, háo hức vừa trống trải và bí ẩn người lính trẻ khi biết mình sắp bước vào cõi chết mà vẫn bình thản đến bi hùng: “Và bây giờ, tạm biệt cuốn Nhật ký đầu tiên của đời lính. Không kịp xem lại được một lần. Không kịp chữa những âm bằng âm trắc trong cấu trúc một câu văn vội vàng và bụi bặm… Ngày mai, ngày kia… Phải để lại tất cả ở đằng sau. Tôi không thể để cho ai đọc những dòng suy nghĩ này. Trừ khi tôi không còn sống mà gìn giữ nữa… Kẻ thù không cho tôi ở lại – Phải đi – Tôi sẽ gửi về cuốn Nhật ký này, khi nào trở lại tôi sẽ viết nốt những gì lớn lao mà tôi đã trải qua từ khi xa nó, xa cuốn Nhật ký thân yêu của đời lính. Ừ, nếu như tôi không trở lại – Ai sẽ thay tôi viết tiếp những dòng sau này? Tôi chỉ ao ước rằng, ngày mai, những trang giấy còn lại đằng sau sẽ toàn là những dòng vui vẻ và đông đúc. Đừng để trống trải và bí ẩn như những trang giấy này.” Trong một trận đánh ác liệt bên Thành cổ Quảng Trị, chiến sĩ thông tin Nguyễn Văn Thạc hy sinh trong vòng tay của đồng đội. Đã hơn nửa thế kỷ từ ngày anh ngã xuống, khi hòa bình đã trở thành hiện thực, nhưng lý tưởng của anh vẫn không hề cũ. Nó chuyển hóa thành lời nhắc nhở âm thầm nhưng kiên định gửi đến thế hệ trẻ hôm nay, rằng: Hòa bình không phải là đích đến, mà là hành trình không ngừng gìn giữ và xây dựng. Hòa bình không chỉ là sự vắng mặt của tiếng súng, mà còn là sự hiện diện của yêu thương và bao dung, đứng về lẽ phải trong lòng của mỗi con người. Có thể coi những trang nhật ký “Chuyện đời” là một cuộc trải nghiệm thực tiễn vô cùng gian khổ, nhiều hy sinh, nhưng lại đầy mê say và hấp dẫn của một thanh niên trí thức Hà Nội, trong những năm đầu thập niên 70 của thế kỷ trước. Nhà thơ Phạm Tiến Duật đã nhận định: “Tôi hình dung Nguyễn Văn Thạc đang hiển diện: gương mặt tuấn tú của người con trai Hà Nội, nụ cười tươi sáng với bộ quân phục giải phóng, mũ tai bèo mềm mại. Tôi hình dung Nguyễn Văn Thạc đang ngồi giữa các nhà thơ cùng thế hệ với anh, cùng ra mặt trận ngày nào: ngồi kề sát bên anh là nhà thơ cùng một gốc Hà thành Vũ Đình Văn; một bên là Nguyễn Trọng Định. Và bên kia nữa là Lê Anh Xuân… Họ mãi mãi là những chàng trai không có tuổi già, mãi mãi tuổi thanh xuân. Đó là những tâm hồn trong trẻo đến mức như không thể trong trẻo hơn được. Trái tim của Nguyễn Văn Thạc là trái tim của một nhà thơ, trước người yêu có thể rất mềm yếu, mềm yếu đến mức ủy mị nhưng trước cái việc to lớn của Đất nước, của Nhân dân lại là người cả quyết, nồng nàn. Tôi muốn các bạn trẻ bây giờ đọc và nhớ tên anh. Tôi muốn các cây bút trẻ bây giờ đọc và nhớ tên anh. Có được điều đó, trái tim và ngòi bút của tuổi trẻ bây giờ sẽ đằm thắm hơn, tha thiết hơn và cương nghị hơn trước cuộc sống mà Nguyễn Văn Thạc và đồng đội đã đổi tính mạng mình để dành lấy cho đời nay và mai sau.” Với độ dày 262 trang, tác phẩm không chỉ đơn thuần là một cuốn nhật ký, mà còn là bản anh hùng ca của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng khốc liệt nhất của chiến tranh chống Mỹ cứu nước. Những dòng chữ của Nguyễn Văn Thạc là chân dung sống động của một thế hệ thanh niên dám ước mơ, dám yêu và dám sống, hay thậm chí dám chết cho lý tưởng cao đẹp, cho độc lập, tự do của Tổ quốc Việt Nam. Nhật ký “Mãi mãi tuổi hai mươi” (Đặng Vương Hưng sưu tầm, giới thiệu) được in trên khổ 13,5×20,5cm, do nhà xuất bản Thanh Niên tái bản lần thứ bảy và phát hành năm 2005 hiện được lưu trữ tại Thư viện nhà trường. Trân trọng giới thiệu tới Quý thầy cô và các em học sinh thân mến!Thư viện Trường THPT Chuyên Thăng LongBÀI VIẾT LIÊN QUANXEM THÊMA padlock on a chain and a file folder AI-generated content may be incorrect.Tin TứcBẢO MẬT NHÀ NƯỚC (BMNN) – MỘT SỐ ĐIỀU CẦN LƯU ÝThư viện“Cà phê cùng Tony” của tác giả Tony Buổi sángThư viện“Lồng kính: tự động hóa và chúng ta” của Nicholas Carrhttps://suckhoedoisong.qltns.mediacdn.vn/324455921873985536/2025/11/7/photo-1762512594010-1762512594350543105285.pngTin TứcHƯỞNG ỨNG THÁNG HÀNH ĐỘNG QUỐC GIA PHÒNG CHỐNG HIV/AIDSTin TứcCUỘC THI KHOA HỌC KĨ THUẬT CẤP CƠ SỞ NĂM HỌC 2025 – 2026BÀI VIẾT TIÊU BIỂUCác tổ chuyên mônQúa trình hình thành và phát triển trường chuyên Thăng Long – Đà LạtThành tích và truyền thống nhà trườngBÀI VIẾT PHỔ BIẾNTỔNG KẾT SỰ KIỆN LỊCH SỬ THẾ GIỚI (LỊCH SỬ KHỐI 12)THÔNG BÁO TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 NĂM HỌC 2023 – 2024THÔNG BÁO – Danh sách học sinh trúng tuyển vào lớp 10 Trường THPT Chuyên Thăng Long – Đà Lạt năm học 2023 –...MỤC XEM NHIỀUTin Tức583Khối KHXH85Khối KHTN59Ban thi đua43Thư viện39Thi cử36Thông báo33Tuyển sinh 1025

Bản quyền thuộc về trường THPT Chuyên Thăng Long - Đà Lạt
Địa chỉ : 10 Trần Phú - Phường Xuân Hương Đà Lạt - Lâm Đồng
Email: truongthptchuyenthanglongdalat@gmail.com

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn