Giới thiệu về Hai Bà Trưng
Hai Bà Trưng (Trưng Trắc và Trưng Nhị) là hai nữ anh hùng dân tộc đầu tiên của Việt Nam, nổi tiếng với cuộc khởi nghĩa đánh đuổi quân xâm lược nhà Đông Hán năm 40, giành lại độc lập cho dân tộc sau hơn 2 thế kỷ bị phương Bắc đô hộ.
1. Thân thế và Hoàn cảnh
Quê quán: Mê Linh (thuộc Hà Nội ngày nay). Hai bà là con gái của Lạc tướng huyện Mê Linh, thuộc dòng dõi Hùng Vương.
Thời đại: Thế kỷ I (dưới thời nhà Đông Hán cai trị).
Bối cảnh: Quan thái thú nhà Hán là Tô Định nổi tiếng tàn bạo, tham lam, dùng chính sách hà khắc và ép nhân dân ta chịu nhiều thứ thuế nặng nề. Tô Định còn giết hại Thi Sách (chồng của Trưng Trắc) nhằm đè bẹp ý chí phản kháng của người Việt.
2. Cuộc khởi nghĩa năm 40
Lời thề phất cờ: Năm 40, Trưng Trắc cùng em gái là Trưng Nhị dựng cờ khởi nghĩa tại Hát Môn (Hà Nội). Tương truyền lời thề phất cờ của Trưng Trắc ghi rõ:
"Một xin rửa sạch nước thù,
Hai xin đem lại nghiệp cũ họ Hùng,
Ba kẻo đau lòng chồng cũ,
Bốn xin vẹn vẹn xưng công lênh này."
Tốc độ tiến công: Khởi nghĩa nhận được sự ủng hộ rộng rãi của nhân dân và tướng lĩnh khắp nơi (đặc biệt có rất nhiều nữ tướng). Quân khởi nghĩa nhanh chóng đánh chiếm Luy Lâu (trung tâm chính quyền đô hộ), Tô Định phải cắt tóc, cạo râu, cải trang trốn về Trung Quốc.
Kết quả: Trong thời gian ngắn, quân ta thu hồi 65 thành trì ở vùng Lĩnh Nam. Khởi nghĩa thắng lợi hoàn toàn, đập tan chính quyền đô hộ của nhà Hán.
3. Xưng Vương và Giai đoạn chống Mã Viện
Trưng Vương: Sau khi thắng lợi, Trưng Trắc được tôn làm Vua (Trưng Vương), lập đô tại Mê Linh, xá thuế 2 năm cho dân chúng.
Tái xâm lược: Năm 42, nhà Hán sai danh tướng Mã Viện chỉ huy quân sang đàn áp.
Hy sinh: Do lực lượng chênh lệch và quân địch dày dạn kinh nghiệm, sau nhiều trận chiến ác liệt tại Lãng Bạc và Cẩm Khê, hai bà đã gieo mình xuống sông Hát (ngày 6 tháng 2 âm lịch năm 43) để bảo toàn khí tiết, không rơi vào tay giặc.
4. Ý nghĩa lịch sử
Khẳng định tinh thần quật cường, không chịu làm nô lệ của dân tộc Việt Nam.
Chứng minh vai trò và sức mạnh to lớn của phụ nữ Việt Nam trong lịch sử dựng nước và giữ nước.
Để tưởng nhớ công ơn, nhân dân lập đền thờ Hai Bà Trưng ở nhiều nơi (tiêu biểu nhất là Đền Hát Môn và Đền Mê Linh tại Hà Nội) và tôn vinh ngày 8/3 (hoặc Mùng 6 tháng 2 âm lịch) làm ngày ghi nhớ công đức của hai nữ anh hùng.
