Giọt Áo Choàng Trắng Giữa Đại Ngàn

Vào những năm kháng chiến chống Mỹ, trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại, các chiến sĩ ta không chỉ phải đối mặt với bom đạn rát mặt của kẻ thù, mà còn phải chống chọi với một "con quái vật" vô hình nhưng đáng sợ không kém: bệnh sốt rét ác tính. Căn bệnh tai ác này đã cướp đi sinh mạng và làm kiệt quệ sức chiến đấu của biết bao người lính trẻ khi chưa kịp ra chiến trường.

Để giải quyết bài toán sinh tử ấy, có một người đàn ông tóc đã điểm bạc, cặp kính cận dày cộm, vai mang ba lô lặng lẽ đi bộ dọc theo những lối mòn hiểm trở tiến vào Nam. Đó là Giáo sư, Bác sĩ Đặng Văn Ngữ. Trước đó, ông từng là một nhà khoa học có danh tiếng lẫy lừng tại Nhật Bản, sở hữu cuộc sống giàu sang và điều kiện nghiên cứu tối tân. Nhưng tiếng gọi của Tổ quốc đã đưa ông trở về, khoác lên mình bộ quần áo chiến sĩ, dấn thân vào nơi hòn tên mũi đạn.

Ông thành lập một phòng nghiên cứu dã chiến ngay trong hang đá giữa rừng sâu. "Phòng thí nghiệm" của vị giáo sư đầu ngành lúc bấy giờ chỉ vỏn vẹn vài chiếc ống nghiệm thủy tinh, một chiếc kính hiển vi cũ kỹ và những ống tre dùng để nuôi cấy ký sinh trùng.

Ngày cũng như đêm, bất chấp tiếng bom B-52 rải thảm làm rung chuyển vách đá, Giáo sư Đặng Văn Ngữ vẫn miệt mài bên ánh đèn dầu leo lét. Ông tự tay bắt từng con muỗi anophen, chắt lọc từng giọt kháng sinh, thử nghiệm từng loại vắc-xin dã chiến. Thậm chí, để kiểm tra độ an toàn của loại thuốc mới nghiên cứu, ông đã không ngần ngại tiêm thử nghiệm lên chính cơ thể của mình.

Nhìn thấy vị giáo sư đáng kính gầy rộc đi vì thiếu ăn, đôi mắt thâm quầng vì thức trắng đêm, các chiến sĩ bảo vệ vô cùng xót xa và khuyên ông nghỉ ngơi. Ông chỉ mỉm cười nhân hậu, tay vẫn không rời kính hiển vi:

"Thấy các em, các cháu ngoài kia ngã xuống vì sốt rét trước khi kịp bắn một viên đạn vào quân thù, lòng tôi đau như cắt. Tôi không có súng để ra trận, thì tri thức này chính là cây súng của tôi. Tôi phải chạy đua với thời gian để cứu lấy họ!"

Nhờ sự hy sinh thầm lặng của ông, những liều vắc-xin sốt rét tự túc đầu tiên đã ra đời ngay tại chiến trường, cứu sống hàng vạn chiến sĩ, giúp các đoàn quân tiếp tục vững bước hành quân vào Nam.

Thế nhưng, vào một ngày định mệnh năm 1967, một trận bom tọa độ thảm khốc của kẻ thù đã dội xuống khu căn cứ dã chiến bên dòng sông hỏi thuộc tỉnh Thừa Thiên. Giáo sư Đặng Văn Ngữ đã ngã xuống ngay trên bàn làm việc, tay vẫn còn ôm chặt chiếc kính hiển vi và những tài liệu nghiên cứu dang dở. tấm áo choàng trắng của người thầy thuốc đã nhuốm đỏ máu xương hòa vào đất mẹ Trường Sơn.

Giáo sư Đặng Văn Ngữ đã nằm lại giữa đại ngàn thời hoa lửa, khi tâm nguyện nhìn thấy ngày đất nước hoàn toàn độc lập còn dang dở. Câu chuyện về ông không có tiếng súng nổ vang rền hay những trận giáp lá cà kịch tính, nhưng đó là một chương sử lấp lánh về lòng yêu nước, một biểu tượng vĩ đại của người trí thức Việt Nam: dùng ánh sáng của tri thức và trái tim nhân ái để thắp sáng hy vọng giữa đêm trường chiến tranh.