GIỮ ĐƯỢC NGƯỜI, GIỮ ĐƯỢC QUÂN – MỚI CÓ NGÀY PHẢN CÔNG

Trong chiến tranh, người ta thường dễ nhớ những trận thắng vang dội mà quên những quyết định âm thầm giúp một đội quân tồn tại trước khi chiến thắng đến.

Năm 1285, trước sức tấn công mạnh của quân Nguyên, quân dân nhà Trần nhiều lần phải rút lui. Nếu chỉ nhìn vào việc mất kinh thành hay nhường một số vị trí, người ta có thể tưởng đó là thất bại. Nhưng trong tư duy của những người chỉ huy như Trần Quốc Tuấn, điều cần giữ trước hết không phải một mảnh đất trong một thời điểm, mà là lực lượng có khả năng tiếp tục chiến đấu.

Địch có thể chiếm được một kinh thành bỏ trống, nhưng nếu không tiêu diệt được quân chủ lực và không buộc được triều đình đầu hàng, cuộc chiến vẫn chưa kết thúc.

Chính tư duy ấy giúp nhà Trần tránh một trận quyết chiến bất lợi khi quân Nguyên còn đang ở thế mạnh. Khi đội quân xâm lược ngày càng mệt mỏi và thiếu thốn, thời cơ của Đại Việt xuất hiện. Từ phòng thủ, quân Trần chuyển sang phản công mạnh mẽ và cuối cùng giành lại thế chủ động.

Đó là một trong những nét nổi bật của tài cầm quân: biết đánh đã khó, biết lúc nào chưa nên đánh đôi khi còn khó hơn. Người chỉ huy phải đủ bình tĩnh để chấp nhận những tổn thất trước mắt nhằm giữ lấy khả năng chiến thắng lâu dài.

Tri ân Hưng Đạo Vương vì thế không chỉ là nhớ tới những trận ông thắng. Cũng cần nhớ tới những thời khắc ông và triều đình phải chịu áp lực rất lớn nhưng vẫn giữ được quân, giữ được lòng người và giữ được niềm tin rằng Đại Việt nhất định có ngày phản công.