GIỮ LẠI KHẨU PHÁO TRÊN DỐC PHA ĐIN

Có những con đường chỉ cần một lần đi qua cũng đủ để trở thành ký ức suốt đời.

Với những người lính pháo binh trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, con đường kéo pháo qua những dãy núi hiểm trở của Tây Bắc năm 1954 là một con đường như thế.

Trên con đường ấy, Tô Vĩnh Diện đã để lại tuổi trẻ của mình.

Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, trong một gia đình nông dân nghèo. Tuổi thơ của ông gắn với những năm tháng đất nước còn chìm trong cảnh áp bức, người nông dân phải chịu nhiều cơ cực.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Tô Vĩnh Diện tham gia lực lượng dân quân và sau đó gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam.

Những năm trong quân ngũ đưa người thanh niên Thanh Hóa đến nhiều chiến trường.

Đến năm 1953, ông được biên chế vào một đơn vị pháo cao xạ. Khi Chiến dịch Điện Biên Phủ chuẩn bị bắt đầu, ông cùng đồng đội nhận nhiệm vụ kéo pháo vào trận địa.

Đó là một nhiệm vụ đặc biệt khó khăn.

Những khẩu pháo nặng hàng tấn phải được đưa qua những con đường núi quanh co, nhiều đoạn dốc cao và hiểm trở. Trong điều kiện chưa có phương tiện cơ giới phù hợp, sức người trở thành lực lượng chính để đưa pháo vượt qua núi rừng.

Hàng trăm, hàng nghìn người lính phải phối hợp kéo pháo từng đoạn.

Có những con dốc tưởng như không thể vượt qua.

Có những lúc dây kéo căng như muốn đứt.

Có những khẩu pháo chỉ cần mất kiểm soát là có thể lao xuống vực.

Tô Vĩnh Diện có mặt trong những đoàn quân kéo pháo như thế.

Ngày 1 tháng 2 năm 1954, trong quá trình kéo pháo vào trận địa, một khẩu pháo bị đứt dây, bất ngờ lao xuống dốc.

Tình thế xảy ra quá nhanh.

Khẩu pháo nặng hàng tấn trượt xuống theo con dốc. Nếu không kịp giữ lại, khẩu pháo có thể lao xuống vực, đồng thời đe dọa tính mạng những người đang kéo pháo.

Trong khoảnh khắc nguy hiểm ấy, Tô Vĩnh Diện đã lao vào phía trước, dùng thân mình chèn vào bánh pháo để ngăn khẩu pháo trượt xuống.

Khẩu pháo được giữ lại.

Nhưng người chiến sĩ đã hy sinh.

Tô Vĩnh Diện khi ấy mới 30 tuổi.

Một khoảnh khắc diễn ra trong thời gian rất ngắn đã khép lại một cuộc đời.

Nhưng phía sau khoảnh khắc ấy là cả một hành trình của người lính.

Từ một người nông dân Thanh Hóa, Tô Vĩnh Diện bước vào quân đội và trưởng thành qua chiến đấu. Đến Điện Biên Phủ, ông trở thành một trong những người lính góp sức vào nhiệm vụ đưa pháo vượt qua địa hình hiểm trở để chuẩn bị cho trận đánh lịch sử.

Điều đặc biệt của câu chuyện Tô Vĩnh Diện không chỉ nằm ở hành động cuối cùng.

Đó còn là hình ảnh của hàng vạn người lính vô danh đã làm những công việc tưởng như không thể trong những ngày chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Kéo pháo.

Mở đường.

Vận chuyển lương thực.

Đưa thương binh.

Bảo đảm thông tin.

Mỗi công việc đều góp một phần vào sức mạnh của chiến dịch.

Tô Vĩnh Diện là một trong những người đã không trở về sau hành trình ấy.

Sau chiến dịch, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên tuổi Tô Vĩnh Diện từ đó gắn với câu chuyện “lấy thân mình chèn pháo”, trở thành một biểu tượng về tinh thần dũng cảm của người chiến sĩ Điện Biên.

Nhưng khi nhìn lại câu chuyện ấy sau hơn bảy mươi năm, điều còn lại không chỉ là một khoảnh khắc bi tráng.

Đó còn là hình ảnh một con người rất bình thường đã làm một điều phi thường trong một hoàn cảnh đặc biệt.

Không ai biết trước khoảnh khắc nào sẽ trở thành khoảnh khắc cuối cùng của cuộc đời.

Tô Vĩnh Diện cũng vậy.

Trước khi trở thành cái tên được lịch sử nhắc nhớ, ông chỉ là một người lính đang cùng đồng đội kéo một khẩu pháo vượt qua núi rừng.

Nhưng chính trong khoảnh khắc hiểm nguy ấy, bản lĩnh của người chiến sĩ đã được thể hiện rõ nhất.

Khẩu pháo được giữ lại.

Con đường tiếp tục.

Những người đồng đội tiếp tục hành quân.

Còn Tô Vĩnh Diện nằm lại giữa núi rừng Tây Bắc.

Ngày hôm nay, khi chiến trường Điện Biên Phủ đã trở thành một phần của lịch sử, những con đường năm xưa đã thay đổi rất nhiều.

Nhưng câu chuyện về người lính đã dùng thân mình giữ lại khẩu pháo vẫn được kể cho những thế hệ sau.

Bởi lịch sử không chỉ được viết bằng những chiến thắng lớn.

Lịch sử còn được viết bằng những khoảnh khắc mà một con người lựa chọn đứng lại để người khác có thể bước tiếp.

Tô Vĩnh Diện đã đứng lại trên con đường kéo pháo năm ấy.

Và từ khoảnh khắc ấy, tên ông đã ở lại với Điện Biên.