GIỮ LẠI MỘT PHẦN KÝ ỨC CHO MAI SAU

GIỮ LẠI MỘT PHẦN KÝ ỨC CHO MAI SAU

Nhân vật: Cựu chiến binh Nguyễn Thọ Đoan – thôn Hồng Thái, Hoằng Hóa

Thời gian trôi đi, những người từng trực tiếp trải qua chiến tranh ngày càng cao tuổi. Những câu chuyện mà họ mang theo cũng vì thế trở nên quý giá hơn. Một ngày nào đó, nếu không có người ghi lại, những ký ức ấy có thể chỉ còn tồn tại trong trí nhớ của một thế hệ rồi dần biến mất. Đó là lý do chúng tôi – những đoàn viên thanh niên – muốn ngồi lại bên bác Nguyễn Thọ Đoan để nghe bác kể về những năm tháng đã qua. Bác nói: “Chuyện ngày trước qua lâu rồi. Các cháu hỏi thì bác nhớ được gì kể lại vậy thôi.” Nhưng với chúng tôi, đó không phải những câu chuyện “thôi” đơn giản. Đó là ký ức của một con người, là một phần lịch sử của quê hương. Bác kể về tuổi trẻ, về những năm tháng xa nhà, về những người đồng đội, về những ngày khó khăn và niềm mong mỏi được trở về. Có những chuyện bác nhớ rất rõ, có những chuyện đã lùi xa theo năm tháng. Nhưng điều nhất quán trong câu chuyện của bác là tình yêu quê hương và sự trân trọng cuộc sống hòa bình. “Bây giờ nhìn các cháu được học hành, được sống bình yên, mình thấy vui. Ngày trước chỉ mong có được như thế.” Chúng tôi nghe câu nói ấy mà thấy bình yên hôm nay bỗng trở nên có ý nghĩa hơn. Bác không nói hòa bình bằng những khái niệm lớn. Bác nhìn hòa bình qua cuộc sống của những đứa trẻ được đến trường, qua những gia đình được sum họp, qua những con đường quê ngày càng khang trang. Chính cách nhìn ấy làm chúng tôi hiểu sâu hơn về giá trị của hiện tại. Bác kể rằng điều bác nhớ nhất về những năm tháng quân ngũ là tình đồng đội. “Anh em đã cùng nhau trải qua khó khăn thì cả đời không quên.” Bác cũng nhớ quê hương. “Đi xa mới thấy quê mình quý. Sau này về rồi càng quý hơn.” Và bác nhớ gia đình. “Có gia đình là có chỗ để mình nghĩ về, có nơi để mình trở về.” Những câu chuyện ấy, khi đặt cạnh nhau, tạo nên chân dung của một người lính rất đỗi bình dị. Bác không tự nhận mình là người đặc biệt. Nhưng chính những người bình dị như bác đã góp phần làm nên lịch sử. Không phải ai cũng được nhắc tên trong những trang sách, nhưng mỗi người từng góp sức trong những năm tháng khó khăn đều xứng đáng được ghi nhớ. Đoàn Thanh niên chúng tôi hiểu rằng giữ gìn truyền thống không chỉ là tổ chức các buổi lễ. Truyền thống phải được sống trong nhận thức và hành động của thế hệ trẻ. Chúng tôi phải biết quê hương mình có những người đã từng hy sinh tuổi trẻ như thế nào. Chúng tôi phải biết trân trọng những gia đình đã chờ đợi người thân ra sao. Chúng tôi phải hiểu rằng những con đường bình yên hôm nay từng là ước mơ của biết bao người. Và từ đó, chúng tôi phải biết sống xứng đáng hơn. Trước khi kết thúc buổi trò chuyện, bác Đoan nói: “Sau này các cháu có kể lại thì kể đúng những gì các bác đã trải qua. Đừng để thế hệ sau quên.” Câu nói ấy khiến chúng tôi càng ý thức về trách nhiệm của mình. Ghi lại ký ức không phải để làm đẹp quá khứ, càng không phải để thêm thắt những điều chưa từng xảy ra. Điều quan trọng nhất là sự chân thực. Một câu chuyện bình dị nhưng thật vẫn có giá trị hơn một câu chuyện hào hùng nhưng hư cấu. Vì vậy, những điều bác kể sẽ được chúng tôi trân trọng ghi lại như một phần ký ức của quê hương Hồng Thái. Có thể nhiều năm sau, những đoàn viên hôm nay sẽ trưởng thành, những con đường quê sẽ tiếp tục đổi thay, những đứa trẻ mới sẽ lớn lên. Nhưng chúng tôi mong rằng khi các em đọc lại câu chuyện về bác Nguyễn Thọ Đoan, các em sẽ hiểu rằng trước mình đã có một thế hệ đi qua những năm tháng không dễ dàng để giữ gìn quê hương, đất nước. Và rồi các em sẽ biết trân trọng hơn cuộc sống hôm nay. Ký ức của bác sẽ không chỉ nằm lại trong một cuộc trò chuyện. Nó sẽ trở thành một lời nhắn gửi từ quá khứ đến hiện tại: hãy biết ơn, hãy sống có trách nhiệm và hãy làm cho quê hương ngày càng tốt đẹp hơn. Đó cũng chính là cách thế hệ trẻ giữ lại một phần “thời hoa lửa” cho mai sau.