GIỮ LÀNG TRONG MƯA BOM, GIỮ NGƯỜI GIỮ ĐẤT (2)

GIỮ LÀNG TRONG MƯA BOM, GIỮ NGƯỜI GIỮ ĐẤT

Cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp tràn đến Hưng Đạo với sự tàn bạo và dã man. Địch liên tiếp mở những đợt tấn công ác liệt nhằm chiếm giữ địa bàn, khống chế phong trào kháng chiến. Trước tình thế hiểm nghèo, lực lượng tự vệ và nhân dân Hưng Đạo đã anh dũng đứng lên, lấy những vũ khí thô sơ buổi đầu như súng kíp, tên tre để đánh chặn bước tiến của quân thù, bảo vệ từng tấc đất quê hương.

Giặc kéo đến đóng đồn ở Sen Hạ và Phù Thiết, gây muôn vàn khó khăn cho đời sống và sản xuất của nhân dân. Trước sự uy hiếp ngày càng lớn, bà con trong xã khẩn trương tổ chức tản cư. Một bộ phận nhân dân được sơ tán sang xã Duy Tân, nơi cán bộ và nhân dân xã bạn đã hết lòng cưu mang, giúp đỡ. Một số gia đình khác tạm lánh lên các vùng Cửa Gà, Khe Chay, Khe Bồng, Khe Chim, Trằm Hương, Vực Trảng ở phía tây; số còn lại ra vùng biển phía đông dựng nhà tạm, cất giấu lương thực, vừa lao động sản xuất vừa tránh sự khủng bố, đe dọa của kẻ thù.

Sau một thời gian chiếm đóng, thực dân Pháp từng bước siết chặt ách kìm kẹp. Chúng chiếm giữ các căn cứ dọc Quốc lộ 1A qua địa bàn Hưng Đạo, dựng lên hàng loạt đồn bốt từ Hoa Luật Nam vào Phù Thiết, Dốc Sỏi, Cầu Huyện, Cồn Lệ, Sen Hạ. Đến cuối năm 1947, các làng thôn trong xã gần như bị chia cắt, địch tạm thời kiểm soát địa bàn. Ba vị trí trọng yếu là Sen Hạ, Phù Thiết và Chợ Mai đều có khoảng một đại đội địch đóng quân. Hệ thống hơn ba mươi bốt gác được lập ra, canh phòng ngày đêm, biến làng quê yên bình thành vùng đất ngột ngạt dưới họng súng quân thù.

Ban ngày, địch tổ chức càn quét, lùng sục, bắt bớ cán bộ và những người bị nghi ngờ tham gia kháng chiến. Thời gian đầu, chúng còn che giấu dã tâm, chưa công khai phá hoại hoa màu, nhà cửa hay tàn sát dân lành. Nhưng càng về sau, các cuộc càn quét càng dã man. Địch tiếp sức cho bọn tay sai, lập ra các hương vệ, hương lý, xây dựng mạng lưới chỉ điểm nhằm theo dõi, đàn áp phong trào cách mạng. Gia đình có người đi kháng chiến thường xuyên bị đe dọa, sách nhiễu, gây nên cảnh tang thương, căm phẫn trong nhân dân.

LŨY LÀNG KHÁNG CHIẾN – THẾ TRẬN LÒNG DÂN HƯNG ĐẠO

Trong những năm tháng ác liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Hưng Đạo đã từng bước xây dựng nên một thế trận chiến tranh nhân dân vững chắc, dựa vào sức dân, lòng dân để giữ làng, giữ đất. Dưới sự lãnh đạo của Chi bộ Đảng, các thôn làng trong xã được bao bọc bởi những hàng rào dày đặc bằng tre, xương rồng, cây dứa… tạo thành một hệ thống phòng thủ kiên cố. Toàn xã có hơn 20 km chiều dài và 2,5 km chiều rộng hàng rào, với 5 cửa chính; mỗi thôn đều có chòi gác, điểm canh phòng. Có thôn bốn phía rào kín mít, chỉ mở một lối ra vào, khiến quân địch dù len lỏi đến đâu cũng dễ sa vào bãi mìn của du kích.

Gắn liền với hệ thống hàng rào là một mạng lưới tín hiệu vô cùng chặt chẽ. Chỉ cần có bóng dáng quân thù xuất hiện, tiếng mõ, tiếng mỏ lan truyền nhanh chóng khắp làng, báo động cho du kích và nhân dân chủ động đối phó. Chính hệ thống tín hiệu thống nhất ấy đã khiến quân địch luôn sống trong nỗi lo sợ, hoang mang trước lối đánh du kích bí mật mà hiệu quả. Phong trào “Hội mẹ chiến sĩ” cũng được hình thành, vận động bà con quyên góp lương thực, thực phẩm, vật chất để nuôi quân, tiếp sức cho du kích và bộ đội đánh giặc lâu dài.

Từ đó, Hưng Đạo nhanh chóng trở thành một địa bàn chiến đấu mạnh, buộc địch phải căng mình đối phó cả ngày lẫn đêm trên tuyến Quốc lộ 1A. Trên tuyến đường này, hầu như mỗi gốc cây lớn, mỗi chân cống, chân cầu đều được du kích bí mật gài bom mìn. Cuối năm 1948, tại một gốc cây đa ở Sen Thượng, nắm được quy luật địch thường dừng chân hóng mát, du kích đã chôn gài tám quả mìn. Khi địch lọt vào đội hình, mìn nổ dữ dội, tiêu diệt tại chỗ 23 tên giặc, gây chấn động lớn trong hàng ngũ quân thù.

Không chỉ du kích, các mẹ, các chị và cả thiếu nhi trong làng cũng tích cực tham gia phong trào toàn dân đánh giặc. Chiếc khăn tay trắng tung lên, tiếng mõ trâu vang xa… đều trở thành những tín hiệu quen thuộc, báo cho du kích và bộ đội kịp thời tránh địch hoặc tổ chức tiêu diệt địch. Những hành động thầm lặng nhưng đầy dũng cảm ấy đã góp phần làm nên sức mạnh của chiến tranh nhân dân, nơi mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi làng quê là một pháo đài.

GIỮ LÀNG TRONG MƯA BOM, GIỮ NGƯỜI GIỮ ĐẤT

Cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp tràn đến Hưng Đạo với sự tàn bạo và dã man. Địch liên tiếp mở những đợt tấn công ác liệt nhằm chiếm giữ địa bàn, khống chế phong trào kháng chiến. Trước tình thế hiểm nghèo, lực lượng tự vệ và nhân dân Hưng Đạo đã anh dũng đứng lên, lấy những vũ khí thô sơ buổi đầu như súng kíp, tên tre để đánh chặn bước tiến của quân thù, bảo vệ từng tấc đất quê hương.

Giặc kéo đến đóng đồn ở Sen Hạ và Phù Thiết, gây muôn vàn khó khăn cho đời sống và sản xuất của nhân dân. Trước sự uy hiếp ngày càng lớn, bà con trong xã khẩn trương tổ chức tản cư. Một bộ phận nhân dân được sơ tán sang xã Duy Tân, nơi cán bộ và nhân dân xã bạn đã hết lòng cưu mang, giúp đỡ. Một số gia đình khác tạm lánh lên các vùng Cửa Gà, Khe Chay, Khe Bồng, Khe Chim, Trằm Hương, Vực Trảng ở phía tây; số còn lại ra vùng biển phía đông dựng nhà tạm, cất giấu lương thực, vừa lao động sản xuất vừa tránh sự khủng bố, đe dọa của kẻ thù.

Sau một thời gian chiếm đóng, thực dân Pháp từng bước siết chặt ách kìm kẹp. Chúng chiếm giữ các căn cứ dọc Quốc lộ 1A qua địa bàn Hưng Đạo, dựng lên hàng loạt đồn bốt từ Hoa Luật Nam vào Phù Thiết, Dốc Sỏi, Cầu Huyện, Cồn Lệ, Sen Hạ. Đến cuối năm 1947, các làng thôn trong xã gần như bị chia cắt, địch tạm thời kiểm soát địa bàn. Ba vị trí trọng yếu là Sen Hạ, Phù Thiết và Chợ Mai đều có khoảng một đại đội địch đóng quân. Hệ thống hơn ba mươi bốt gác được lập ra, canh phòng ngày đêm, biến làng quê yên bình thành vùng đất ngột ngạt dưới họng súng quân thù.

Ban ngày, địch tổ chức càn quét, lùng sục, bắt bớ cán bộ và những người bị nghi ngờ tham gia kháng chiến. Thời gian đầu, chúng còn che giấu dã tâm, chưa công khai phá hoại hoa màu, nhà cửa hay tàn sát dân lành. Nhưng càng về sau, các cuộc càn quét càng dã man. Địch tiếp sức cho bọn tay sai, lập ra các hương vệ, hương lý, xây dựng mạng lưới chỉ điểm nhằm theo dõi, đàn áp phong trào cách mạng. Gia đình có người đi kháng chiến thường xuyên bị đe dọa, sách nhiễu, gây nên cảnh tang thương, căm phẫn trong nhân dân.

Đến thời điểm đó, Hưng Đạo đã trở thành làng xã chiến đấu tiêu biểu, có tiếng vang trong toàn huyện. Cán bộ, nhân dân và du kích Hưng Đạo liên tiếp tổ chức nhiều trận đánh hiệu quả, phong trào kháng chiến ngày càng phát triển, lực lượng du kích không ngừng lớn mạnh, lập được nhiều chiến công. Trên nền tảng thế trận toàn dân ấy, ngày 30 tháng 4 năm 1949, Hưng Đạo tiếp tục bước vào một giai đoạn chiến đấu mới, khẳng định ý chí kiên cường và tinh thần bất khuất của một vùng quê anh dũng trong thời hoa lửa của dân tộc.