GIỮ LŨY BA ĐÌNH GIỮA VÙNG ĐẤT NƯỚC
Năm 1885, vua Hàm Nghi ban Dụ Cần Vương, kêu gọi nhân dân đứng lên chống thực dân Pháp.
GIỮ LŨY BA ĐÌNH GIỮA VÙNG ĐẤT NƯỚC
Năm 1885, vua Hàm Nghi ban Dụ Cần Vương, kêu gọi nhân dân đứng lên chống thực dân Pháp.
Phong trào nhanh chóng lan rộng.
Ở Thanh Hóa, một căn cứ kháng chiến đặc biệt được xây dựng tại ba làng Mậu Thịnh, Thượng Thọ và Mỹ Khê.
Ba làng tạo thành một thế phòng thủ liên hoàn.
Từ đó cái tên Ba Đình ra đời.
Người lãnh đạo nổi bật của cuộc khởi nghĩa này là Đinh Công Tráng.
Ông sinh năm 1842 tại Tràng Xá, Thanh Liêm, Hà Nam.
Trước khi tham gia phong trào Cần Vương, ông từng chiến đấu chống quân Pháp ở Bắc Kỳ và tham gia trận Cầu Giấy năm 1883.
Sau khi phong trào Cần Vương lan rộng, Đinh Công Tráng cùng Trần Xuân Soạn và nhiều văn thân yêu nước xây dựng căn cứ Ba Đình.
Đây không phải một căn cứ đơn giản.
Xung quanh là lũy tre dày.
Có hào sâu.
Có lớp đất cao làm thành phòng thủ.
Vị trí căn cứ lại nằm giữa vùng đất trũng, vào mùa mưa gần như một hòn đảo giữa đồng nước.
Những người xây dựng căn cứ đã tận dụng tối đa địa hình.
Nghĩa quân có thể quan sát các tuyến đường quan trọng.
Có thể tổ chức phục kích.
Có thể nhanh chóng rút vào căn cứ khi đối phương tiến công.
Cuối năm 1886, quân Pháp đưa lực lượng lớn cùng pháo binh đánh Ba Đình nhưng không thành công.
Tháng 1/1887, quân Pháp mở cuộc tấn công lớn hơn.
Ngày 6/1/1887, một lực lượng khoảng 2.500 quân được huy động cùng pháo binh tiến đánh căn cứ.
Đinh Công Tráng và nghĩa quân chiến đấu quyết liệt.
Quân Pháp nhiều lần bị chặn lại trước hệ thống phòng thủ.
Nhưng sức mạnh về quân số và hỏa lực cuối cùng tạo ra sức ép rất lớn.
Quân Pháp dùng pháo binh bắn dữ dội.
Lũy tre bị đốt.
Căn cứ bị cô lập.
Đến đêm 20/1/1887, Đinh Công Tráng cùng các thủ lĩnh tổ chức phá vòng vây, rút khỏi Ba Đình về căn cứ Mã Cao.
Ba Đình thất thủ.
Nhưng cuộc chiến chưa kết thúc.
Đinh Công Tráng tiếp tục tìm cách liên kết lực lượng ở miền Tây Thanh Hóa và Nghệ Tĩnh.
Ông mong muốn khôi phục lực lượng và tiếp tục cuộc kháng chiến.
Nhưng ngày 6/10/1887, ông bị đối phương vây bắt tại làng Tang Yên, Đô Lương, Nghệ An và hy sinh.
Cuộc đời Đinh Công Tráng kết thúc.
Nhưng căn cứ Ba Đình trở thành một địa danh lịch sử.
Nhiều thập kỷ sau, tên Ba Đình được đặt cho quảng trường trung tâm ở Hà Nội – nơi ngày 2/9/1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập.
Tên gọi ấy tạo nên một sự nối dài đặc biệt giữa những năm tháng chống Pháp cuối thế kỷ XIX và sự kiện khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1945.
Điều câu chuyện để lại:
Đinh Công Tráng để lại bài học về sự kiên trì trước hoàn cảnh khó khăn. Có những lúc một kế hoạch không thể đi đến cùng, nhưng tinh thần trách nhiệm và ý chí không vì thế mà biến mất. Với thanh niên hôm nay, điều quan trọng là biết đứng lên sau thất bại, rút kinh nghiệm và tiếp tục làm những việc có ích cho cộng đồng.
Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia – “Đinh Công Tráng (1842–1887) – Lãnh tụ cuộc khởi nghĩa Ba Đình trong phong trào Cần Vương chống Pháp cuối thế kỷ XIX”; “Địa danh Ba Đình và Quảng trường Ba Đình, Hà Nội”.
