GIỮ NGỌN LỬA NIỀM TIN GIỮA NHỮNG NĂM THÁNG GIAN KHỔ
Chiến tranh thử thách con người không chỉ bằng bom đạn, mà còn bằng đói khát, thiếu thốn và những tháng ngày chưa biết bao giờ mới kết thúc. Giữa chiến trường Quân khu 5, khi có người không chịu nổi gian khổ mà nản lòng, người lính trẻ Mai Như Pha vẫn kiên trì bám trụ. Từ Xưởng quân dược đến những chuyến đi vận động nhân dân, ông cùng đồng đội giữ một niềm tin giản dị: khó khăn rồi sẽ qua và đất nước nhất định có ngày hòa bình.


CÓ NHỮNG CUỘC CHIẾN DIỄN RA TRONG LÒNG NGƯỜI
Bom đạn có thể nhìn thấy. Cái đói có thể cảm nhận. Nhưng trong chiến tranh còn có một thử thách khác âm thầm hơn: làm thế nào để giữ được niềm tin khi gian khổ kéo dài từ ngày này sang tháng khác, từ năm này sang năm khác.
Mai Như Pha nhập ngũ năm 1965, khi mới mười bảy tuổi.
Tuổi trẻ của ông không đi qua trong một vài tháng chiến trường mà kéo dài suốt nhiều năm ở lực lượng Hậu cần, Xưởng quân dược Quân khu 5. Đó là những năm tháng Quảng Nam – Quảng Ngãi chìm trong khói lửa, điều kiện sinh hoạt vô cùng thiếu thốn.
Gạo không đủ. Muối cũng thiếu. Có những ngày người lính phải ăn sắn, mì để tiếp tục làm việc.
Xưởng phải liên tục di chuyển. Hàng hóa phải chuyển trong đêm. Núi cao, sông sâu và bom đạn trở thành những thử thách thường trực.
Trong hoàn cảnh ấy, giữ được sức khỏe đã khó. Giữ được niềm tin còn khó hơn.
KHI NGƯỜI LÍNH ĐI VẬN ĐỘNG NGƯỜI DÂN
Mai Như Pha không chỉ làm nhiệm vụ chuyên môn trong xưởng quân dược.
Tài liệu về ông còn ghi lại một công việc đặc biệt: trực tiếp đi tuyên truyền, vận động nhân dân hưởng ứng phong trào kháng chiến, giải thích và động viên các bậc cha mẹ tiễn con em mình lên đường nhập ngũ.
Đó không phải là một nhiệm vụ dễ dàng.
Bởi phía sau mỗi người thanh niên lên đường là một gia đình. Có người mẹ lo cho con. Có người cha hiểu rằng phía trước con mình là chiến trường. Muốn vận động một gia đình tiễn con vào quân ngũ, người chiến sĩ không thể chỉ nói về trách nhiệm. Chính bản thân họ trước hết phải là minh chứng cho điều mình đang nói.
Mai Như Pha cũng là một người con đã rời gia đình khi mới mười bảy tuổi.
Ông cũng sống trong thiếu thốn. Cũng hành quân qua những con đường hiểm trở. Cũng đối diện với bom đạn và những tháng ngày chưa biết bao giờ chiến tranh kết thúc.
Bởi vậy, phía sau những lần vận động nhân dân là chính cuộc đời của một người lính đang cùng chia sẻ những gian khó ấy.
GIỮ MÌNH Ở LẠI KHI GIAN KHỔ MUỐN KÉO NGƯỜI TA RỜI ĐI
Chiến tranh kéo dài khiến sức chịu đựng của con người nhiều lần bị đẩy đến giới hạn.
Tài liệu về Mai Như Pha ghi lại rằng trong hoàn cảnh quá gian khổ, có những người không chịu nổi, nản lòng, thậm chí bỏ trốn hoặc trốn ngũ.
Chi tiết ấy khiến câu chuyện của ông trở nên rất đời.
Bởi người lính không phải những con người không biết mệt, không biết đói hay không biết sợ. Họ cũng có gia đình để nhớ, có những giới hạn của thể chất và tinh thần. Chính vì vậy, sự kiên trì ở lại, tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ qua hết năm này đến năm khác càng cho thấy sức mạnh của niềm tin.
Mai Như Pha đã lựa chọn ở lại.
Tinh thần đoàn kết, sự đùm bọc giữa những người đồng đội và ý chí tự lực đã giúp ông cùng tập thể vượt qua những thời điểm khắc nghiệt nhất.
Khi thiếu cơm, họ tìm cách sống bằng sắn, mì.
Khi địa điểm bị đe dọa, họ di chuyển xưởng.
Khi ban ngày quá nguy hiểm, họ chuyển hàng trong đêm.
Khó khăn thay đổi, cách thích nghi cũng thay đổi. Nhưng nhiệm vụ thì không dừng lại.
MƯỜI HAI NĂM TUỔI TRẺ VÀ MỘT NIỀM TIN KHÔNG TẮT
Từ năm 1965 đến năm 1977 là mười hai năm.
Đối với một đời người, mười hai năm đã là một quãng thời gian dài. Với một người nhập ngũ từ tuổi mười bảy, đó gần như là toàn bộ những năm tháng đẹp nhất của tuổi thanh xuân.
Mai Như Pha đã dành quãng đời ấy cho quân ngũ.
Khi nhìn lại bức chân dung của ông hôm nay, điều dễ nhận thấy nhất là màu xanh quân phục và những phần thưởng trên ngực áo. Nhưng phía sau những tấm huân, huy chương là một câu chuyện dài hơn rất nhiều: câu chuyện về chàng trai mười bảy tuổi bước vào chiến tranh, về người lính hậu cần sống giữa thiếu thốn và về một con người đã kiên trì giữ niềm tin trong những năm tháng tưởng như không có điểm dừng.
Thời gian có thể làm người lính trẻ năm nào già đi. Chiến tranh cũng đã lùi xa. Nhưng giá trị của câu chuyện ấy vẫn còn nguyên.
Bởi đôi khi, điều đáng quý nhất của một người lính không nằm ở việc họ đã đi qua bao nhiêu trận đánh, mà ở chỗ giữa những tháng năm gian khó nhất, họ vẫn không rời bỏ vị trí của mình. Mai Như Pha đã đi qua mười hai năm tuổi trẻ bằng sự bền bỉ như thế – lặng lẽ, kiên trì và giữ ngọn lửa niềm tin cho đến ngày hoàn thành nhiệm vụ.


