GIỮ TAY LÁI GIỮA HAI BÊN MÌN NỔ

Trong những năm tháng làm nhiệm vụ vận tải quân sự trên chiến trường Campuchia, chú Trần Văn Minh đã không ít lần đối mặt với hiểm nguy. Những chuyến xe chở bộ đội, gạo và đạn dược từ Tây Ninh sang tỉnh Kompong Cham không chỉ phải vượt qua những cung đường gồ ghề, khó đi mà còn thường xuyên đứng trước nguy cơ bị quân Pol Pot phục kích.

Thế nhưng, bên cạnh những trận tập kích bằng súng đạn, còn có một mối nguy hiểm khiến người lái xe phải luôn căng thẳng: những quả mìn được gài dọc hai bên đường.

Đối với chú Minh, có những lần vượt qua đoạn đường nguy hiểm mà sự sống và cái chết dường như chỉ cách nhau một động tác đánh lái.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng năm 1975, chú Minh chuyển sang công việc lái xe. Ban đầu, chú điều khiển xe du lịch và xe Jeep, sau đó về huyện đội tiếp tục thực hiện nhiệm vụ lái xe phục vụ quân sự. Khi tình hình chiến trường Campuchia diễn biến phức tạp, chú được giao nhiệm vụ vận chuyển bộ đội, lương thực và đạn dược sang tỉnh Kompong Cham.

Những tuyến đường vận tải khi ấy luôn tiềm ẩn nhiều hiểm nguy. Quân Pol Pot không chỉ tổ chức phục kích bằng súng mà còn sử dụng mìn để uy hiếp và tiến công các phương tiện đang di chuyển.

Theo lời chú Minh, địch thường gài mìn ở hai bên mép lộ. Đây là những vị trí đặc biệt nguy hiểm đối với xe vận tải, bởi trong quá trình di chuyển, người lái có thể phải đánh lái tránh ổ gà, chướng ngại vật hoặc những đoạn mặt đường hư hỏng.

Chỉ một động tác điều khiển xe thiếu thận trọng cũng có thể đưa bánh xe vào khu vực bị gài mìn.

Chú Minh nhớ lại những lần đang điều khiển xe trên đường thì bất ngờ có tiếng mìn nổ ở hai bên. Trong tình huống ấy, điều quan trọng nhất là phải giữ được bình tĩnh, không để phản ứng hoảng sợ khiến chiếc xe chệch khỏi hướng đang di chuyển.

Đường sá vốn đã xấu, xe thường xuyên rung lắc vì những ổ gà và mặt đường gồ ghề. Người lái vừa phải quan sát phía trước, vừa phải giữ xe đi đúng phần đường. Khi tiếng nổ bất ngờ xuất hiện bên mép lộ, áp lực càng trở nên nặng nề.

Theo kinh nghiệm mà chú Minh kể lại, trong những tình huống ấy, chú phải cố gắng giữ vững tay lái, cho xe tiếp tục chạy thẳng giữa đường. Chú đặc biệt sợ việc đánh lái sang hai bên, bởi những khu vực sát mép lộ có thể đã bị quân địch gài mìn.

Đó là một tình huống hết sức nguy hiểm.

Phản ứng tự nhiên của con người khi nghe tiếng nổ lớn thường là giật mình, tìm cách tránh xa nơi phát ra tiếng động. Nhưng với người đang điều khiển xe vận tải trên con đường có nguy cơ bị gài mìn, một phản ứng vội vàng lại có thể khiến tình hình trở nên nghiêm trọng hơn.

Chú Minh hiểu rằng bản thân không chỉ đang điều khiển một phương tiện. Trên những chuyến xe ấy còn có thể là bộ đội, lương thực hoặc đạn dược cần đưa đến các đơn vị đang làm nhiệm vụ.

Giữ được chiếc xe tiếp tục di chuyển an toàn cũng có nghĩa là bảo vệ người và hàng hóa được giao vận chuyển.

Trong ký ức của chú, có những đoạn đường mà hai bên đều tiềm ẩn nguy cơ. Tiếng nổ bất ngờ vang lên, nhưng người lái vẫn phải tập trung vào con đường phía trước, cố giữ chiếc xe đi đúng hướng.

Không có nhiều thời gian để cân nhắc. Cũng không thể tùy tiện dừng xe giữa khu vực đang có nguy cơ bị tập kích.

Những chuyến xe ấy đòi hỏi ở người lái sự tập trung gần như liên tục. Chỉ một phút mất bình tĩnh cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Điều đáng nói là những nguy hiểm ấy diễn ra trong điều kiện vận tải rất khó khăn.

Theo lời kể của chú Minh, quãng đường sang Kompong Cham dài khoảng 200 cây số. Mặt đường nhiều nơi không bằng phẳng, có những đoạn xe phải đi chậm bằng số một, số hai. Việc di chuyển đã vất vả, lại thêm nỗi lo phục kích và mìn ven đường khiến mỗi chuyến đi trở thành một thử thách đối với người cầm lái.

Có những chuyến xe xuất phát từ bốn, năm giờ sáng, đến tận trưa hôm sau chú mới trở về Tây Ninh.

Sau hàng chục giờ thực hiện nhiệm vụ, điều đọng lại không chỉ là sự mệt mỏi vì đường xa, mà còn là cảm giác căng thẳng khi phải liên tục đề phòng nguy hiểm.

Chú Minh từng diễn tả cảm giác của mình trên những tuyến đường ấy bằng cách nói rất mộc mạc: “ớn lạnh xương sống”.

Đó là nỗi sợ có thật của một người lính từng nhiều lần đi qua những nơi quân địch có thể bất ngờ nổ súng hoặc gài mìn.

Nhưng nỗi sợ ấy không khiến chú quên đi trách nhiệm của người làm nhiệm vụ vận tải.

Trong hoàn cảnh chiến tranh, những chuyến xe chở quân, gạo và đạn dược có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động của các đơn vị. Bộ đội ngoài chiến trường cần được tiếp tế để duy trì sinh hoạt và chiến đấu. Vì vậy, dù tuyến đường nguy hiểm, công việc vận chuyển vẫn phải được thực hiện.

Những người lính lái xe như chú Minh đã góp phần đảm đương nhiệm vụ ấy.

Không phải bằng những cuộc xung phong trực tiếp vào trận địa, mà bằng từng chuyến xe vượt đường xấu, từng lần giữ vững tay lái trước nguy cơ phục kích và từng hành trình đưa hàng hóa đến nơi cần thiết.

Trong những năm tháng ấy, chú Minh còn chứng kiến nhiều cảnh tượng đau xót khi xe vận tải bị quân địch bắn cháy, đồng đội hy sinh. Những trải nghiệm đó khiến chú càng thấm thía sự nguy hiểm của công việc lái xe trên chiến trường Campuchia.

Về sau, chú quyết định xin chuyển sang đơn vị chiến đấu trực tiếp, đảm nhận nhiệm vụ trinh sát. Nhưng những ký ức về thời gian cầm lái trên tuyến đường sang Kompong Cham vẫn là một phần không thể quên trong cuộc đời quân ngũ của chú.

Đặc biệt là những lần nghe tiếng mìn nổ hai bên đường, khi mọi sự tập trung đều dồn vào đôi tay đang giữ vô lăng.

Nhiều năm đã trôi qua, những cung đường vận tải năm xưa đã trở thành ký ức. Thế nhưng, qua lời kể của chú Trần Văn Minh, người nghe vẫn có thể cảm nhận được sự căng thẳng của những chuyến xe đi giữa chiến trường, nơi hiểm nguy không chỉ đến từ những loạt đạn phục kích mà còn có thể nằm ngay dưới mặt đường.

Với chú Minh, giữ vững tay lái giữa hai bên mìn nổ không đơn thuần là một kỹ năng điều khiển xe. Đó là một thử thách sinh tử của người lính vận tải, khi sự bình tĩnh và tập trung trong khoảnh khắc nguy hiểm góp phần bảo vệ chính mình, đồng đội và nhiệm vụ được giao.