GIỮ VỮNG ĐỘI HÌNH TRONG ĐÊM BÁO ĐỘNG

Trong suốt những năm công tác tại Trường Sĩ quan Phòng bị, bác Lê Khả Tự từng trải qua nhiều tình huống căng thẳng, nhưng có một đêm báo động khẩn cấp mà đến tận bây giờ, mỗi khi nhắc lại, giọng bác vẫn chùng xuống, ánh mắt thoáng nét suy tư rất lâu.

Đó là một đêm cuối năm 1986, khi đại đội đang huấn luyện dã ngoại dài ngày ở khu vực rừng núi biên giới phía Bắc. Ban ngày nắng hanh, đêm xuống lạnh sâu, sương dày như khói phủ kín lối mòn. Khoảng gần nửa đêm, còi báo động vang lên dồn dập, yêu cầu toàn đơn vị cơ động ngay lập tức đến vị trí tập kết mới theo phương án sẵn sàng chiến đấu.

“Lúc đó, nhiều chiến sĩ vừa mới chợp mắt, tinh thần chưa kịp tỉnh táo,” bác kể. “Có em lần đầu đi dã ngoại dài ngày, nghe báo động giữa đêm là hoang mang ra mặt.”

Trong bóng tối đặc quánh, đội hình bắt đầu di chuyển. Địa hình trơn trượt, đường rừng dốc đứng, balô nặng trĩu sau nhiều ngày huấn luyện khiến nhịp bước của nhiều chiến sĩ chậm dần. Bác Lê Khả Tự đi dọc đội hình, vừa kiểm tra quân số, vừa lắng nghe từng tiếng thở gấp, từng lời thì thầm lo lắng.

Người viết hình dung rõ dáng bác khi ấy: chiếc áo quân phục đã sờn vai, cổ áo dựng lên chống rét, tay cầm đèn pin nhỏ, ánh sáng yếu ớt nhưng đủ để soi rõ từng khuôn mặt trẻ giữa rừng đêm.

“Có chiến sĩ ghé tai tôi nói nhỏ: ‘Anh ơi, liệu có đánh thật không?’” bác nhớ lại. “Tôi không trả lời ngay, chỉ bảo em ấy giữ đội hình, đi sát đồng đội.”

Khi đội hình tạm dừng nghỉ ngắn bên sườn núi, bác quyết định tranh thủ ít phút để ổn định tư tưởng. Không loa, không hội trường, buổi sinh hoạt chính trị diễn ra ngay giữa rừng, dưới ánh đèn pin chập chờn.

Bác nói chậm rãi, giọng đủ nghe:
“Báo động là để rèn mình. Nếu có tình huống thật, chính lúc này quyết định sự sống còn của đơn vị. Các đồng chí sợ là điều bình thường, nhưng chúng ta không được để nỗi sợ làm tan đội hình.”

Rồi bác kể về chính ngày đầu nhập ngũ của mình, cũng lúng túng, cũng run rẩy khi nghe tiếng báo động giữa đêm, nhưng nhờ đồng đội kề bên, nhờ niềm tin vào tổ chức, bác đã vượt qua. Những lời nói mộc mạc ấy dần khiến không khí lắng xuống, ánh mắt chiến sĩ bớt hoang mang, đội hình trở nên chặt chẽ hơn.

Cuộc hành quân tiếp tục trong im lặng. Gần sáng, đơn vị đến được điểm tập kết an toàn, hoàn thành nhiệm vụ theo phương án đề ra. Khi kiểm tra quân số, không có ai bỏ vị trí, không có sự cố nghiêm trọng nào xảy ra. Với một đại đội huấn luyện, đó là kết quả của cả một quá trình rèn luyện, nhưng cũng là thước đo cho vai trò của người chính trị viên.

“Tôi thở phào khi điểm danh xong,” bác cười nhẹ. “Lúc đó mới thấy hết giá trị của việc làm công tác tư tưởng từ những điều rất nhỏ.”

Sau đợt huấn luyện ấy, nhiều chiến sĩ trưởng thành rõ rệt. Có người sau này trở thành sĩ quan chỉ huy, có người gắn bó lâu dài với quân đội. Mỗi lần gặp lại, họ vẫn nhắc đến đêm báo động năm xưa như một dấu mốc khiến họ hiểu thế nào là kỷ luật, là trách nhiệm và là tinh thần tập thể.

Với bác Lê Khả Tự, đó không phải là chiến công hiển hách, nhưng là ký ức sâu sắc nhất của đời quân ngũ. “Người chính trị viên không cầm quân xung phong, nhưng nếu để đội hình rối loạn trong lòng thì coi như thất bại,” bác nói. Câu nói ấy giản dị, nhưng chứa đựng cả triết lý sống và làm việc của một người lính trưởng thành từ gian khó.