“Giữ vững quốc phòng để đất nước có môi trường hòa bình phát triển”

Sau khi đất nước thống nhất, Việt Nam bước vào một thời kỳ mới nhưng vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức về quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Trong khi đó, tình hình khu vực và quốc tế có nhiều biến động. Đất nước vừa phải bảo vệ vững chắc chủ quyền, vừa cần từng bước tháo gỡ những khó khăn về đối ngoại để tạo điều kiện tập trung phát triển kinh tế, cải thiện đời sống nhân dân.

Trong bối cảnh ấy, Đại tướng Lê Đức Anh là một trong những cán bộ lãnh đạo quân sự có nhiều kinh nghiệm thực tiễn. Từ chiến trường, ông hiểu rõ giá trị của hòa bình và những mất mát mà chiến tranh để lại. Vì vậy, khi đất nước chuyển sang giai đoạn xây dựng và phát triển, tư duy về quốc phòng cũng phải phù hợp với yêu cầu mới: bảo vệ Tổ quốc không chỉ bằng sức mạnh quân sự mà còn phải kết hợp chặt chẽ quốc phòng với chính trị, kinh tế, đối ngoại và sức mạnh của toàn dân.

Trên cương vị Bộ trưởng Bộ Quốc phòng từ năm 1987 đến năm 1991, Đại tướng Lê Đức Anh cùng tập thể lãnh đạo Quân đội nhân dân Việt Nam thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh đất nước đang tiến hành Đổi mới. Một trong những vấn đề lớn là từng bước điều chỉnh thế bố trí lực lượng, tổ chức quân đội phù hợp với tình hình mới, đồng thời vẫn bảo đảm khả năng sẵn sàng chiến đấu và bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Việc Việt Nam từng bước rút quân tình nguyện khỏi Campuchia vào cuối những năm 1980 là một dấu mốc quan trọng trong quá trình tháo gỡ vấn đề Campuchia và cải thiện môi trường đối ngoại của Việt Nam. Đây là một quá trình có sự tham gia của nhiều cơ quan và tập thể lãnh đạo Đảng, Nhà nước, quân đội và ngoại giao. Trong vai trò lãnh đạo quốc phòng, Đại tướng Lê Đức Anh cùng tập thể lãnh đạo có trách nhiệm quan trọng trong việc thực hiện chủ trương này, góp phần mở ra điều kiện thuận lợi để Việt Nam từng bước bình thường hóa quan hệ với các nước trong khu vực và quốc tế.

Sau đó, trên cương vị Chủ tịch nước từ năm 1992 đến năm 1997, đồng chí tiếp tục cùng tập thể lãnh đạo đất nước thực hiện đường lối đối ngoại rộng mở, tăng cường quan hệ với các quốc gia và tổ chức quốc tế. Năm 1995, Việt Nam chính thức gia nhập ASEAN và thiết lập quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ. Đây là những bước phát triển quan trọng trong quá trình hội nhập quốc tế, tạo thêm điều kiện để Việt Nam mở rộng hợp tác, thu hút nguồn lực và phục vụ công cuộc phát triển đất nước.

Điều đáng chú ý trong câu chuyện về Đại tướng Lê Đức Anh là sự chuyển biến trong tư duy bảo vệ Tổ quốc. Nếu trong chiến tranh, nhiệm vụ trọng tâm là chiến đấu giành và giữ độc lập, thì trong thời bình, bảo vệ Tổ quốc phải gắn với giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển. Quốc phòng vì thế không tách rời phát triển kinh tế, đối ngoại và đời sống của nhân dân.

Tư duy ấy vẫn có ý nghĩa sâu sắc trong giai đoạn hiện nay. Việt Nam đang hội nhập ngày càng sâu rộng, khoa học - công nghệ phát triển nhanh, chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ và môi trường quốc tế có nhiều biến động. Bảo vệ Tổ quốc hôm nay không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng vũ trang mà là trách nhiệm của toàn dân; trong đó thế hệ trẻ có vai trò quan trọng trong xây dựng nền kinh tế mạnh, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao năng lực số và giữ gìn hình ảnh Việt Nam hòa bình, hữu nghị, hợp tác.

Câu chuyện của Đại tướng Lê Đức Anh vì thế không chỉ nói về một vị tướng trưởng thành từ chiến tranh, mà còn gợi mở một bài học về khả năng thích ứng với thời đại: khi đất nước bước sang một giai đoạn mới, tư duy và phương thức hành động cũng phải đổi mớ