GIỮA CHIẾN KHU B2 KHÓI LỬA, CÓ MỘT NGƯỜI THẦY ĐÀO TẠO CẢ MỘT THẾ HỆ CHỈ HUY CHO CHIẾN TRƯỜNG MIỀN NAM

Thiếu tướng Võ Minh Như sinh năm 1927 tại xã Bảo Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình (nay thuộc phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị theo đơn vị hành chính hiện hành). Sinh ra trong một vùng quê giàu truyền thống yêu nước bên cửa biển Nhật Lệ, ông sớm giác ngộ cách mạng và tham gia các hoạt động yêu nước từ khi còn rất trẻ.

Ngày 15/6/1947, ông chính thức được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ đó, cuộc đời ông gắn liền với sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc và bảo vệ Tổ quốc.

Những năm chiến tranh chống Mỹ, chiến trường miền Nam bước vào giai đoạn vô cùng ác liệt. Các chiến dịch quân sự diễn ra liên tiếp, đòi hỏi lực lượng cách mạng phải không ngừng bổ sung đội ngũ cán bộ có trình độ chỉ huy và năng lực tổ chức chiến đấu.

Từ thực tiễn ấy, cuối năm 1968, Bộ Chỉ huy Miền quyết định thành lập Trường Quân chính Trung cao cấp Miền tại chiến khu B2 nhằm đào tạo cán bộ quân sự cho chiến trường Nam Bộ và Nam Trung Bộ.

Đây là một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, bởi trong điều kiện chiến tranh khốc liệt, việc xây dựng đội ngũ cán bộ vững vàng về chính trị, giỏi về quân sự là yếu tố quyết định đối với sức mạnh chiến đấu của các lực lượng vũ trang cách mạng.

Người được tin tưởng giao trọng trách Hiệu trưởng nhà trường chính là đồng chí Võ Minh Như.

Giữa những cánh rừng sâu của chiến khu B2, nơi tiếng máy bay trinh sát và những đợt ném bom B-52 có thể xuất hiện bất cứ lúc nào, ông cùng đồng đội bắt tay xây dựng một ngôi trường đặc biệt chưa từng có.

Không có những dãy phòng học kiên cố.

Không có bảng đen hay bục giảng như ở hậu phương.

Lớp học được dựng bằng tre, nứa và lá rừng.

Bàn học là những thân cây ghép lại.

Giáo trình được biên soạn, sao chép và bảo quản trong điều kiện vô cùng thiếu thốn.

Nhiều buổi học đang diễn ra phải tạm dừng vì máy bay địch xuất hiện. Thầy và trò nhanh chóng xuống hầm trú ẩn rồi lại tiếp tục bài giảng khi tiếng bom vừa ngớt.

Ở đó, học viên không chỉ học nghệ thuật quân sự, chiến thuật tác chiến hay công tác chỉ huy đơn vị.

Họ còn học cách giữ vững ý chí chiến đấu, học bản lĩnh của người cán bộ cách mạng và học trách nhiệm đối với nhân dân trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt nhất.

Những người từng học tập dưới mái trường ấy sau này kể lại rằng Võ Minh Như là một người thầy nghiêm khắc nhưng giàu tình cảm. Ông luôn nhấn mạnh rằng người cán bộ quân đội không chỉ biết đánh giặc mà còn phải biết giữ lòng dân, giữ kỷ luật và giữ niềm tin cho đồng đội trong mọi hoàn cảnh.

Chính từ những bài học ấy, nhiều học viên của Trường Quân chính Trung cao cấp Miền sau này đã trưởng thành, trở thành những cán bộ chỉ huy quan trọng trên các chiến trường miền Nam, góp phần làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Sau ngày đất nước thống nhất, Võ Minh Như tiếp tục phục vụ trong quân đội. Với kinh nghiệm thực tiễn phong phú và phẩm chất của một người cán bộ mẫu mực, ông được giao nhiều trọng trách quan trọng trong lực lượng vũ trang.

Năm 1984, ông được phong quân hàm Thiếu tướng.

Trong những năm công tác tiếp theo, ông giữ chức Phó Tư lệnh Quân khu 7, trực tiếp tham gia chỉ đạo nhiều nhiệm vụ xây dựng lực lượng, củng cố quốc phòng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.

Dù ở cương vị nào, ông vẫn giữ lối sống giản dị, gần gũi và tinh thần trách nhiệm của một người cán bộ từng trưởng thành từ chiến trường gian khó.

Những đóng góp to lớn của Thiếu tướng Võ Minh Như đối với sự nghiệp cách mạng được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý.

Năm 2026, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân nhằm tôn vinh những cống hiến đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Điều đặc biệt là truyền thống cống hiến cho đất nước của gia đình ông vẫn được tiếp nối qua thế hệ sau.

Người con trai của ông là Võ Minh Lương, hiện là Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, từng giữ cương vị Tư lệnh Quân khu 7. Hai thế hệ trong một gia đình đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Ngày 19/3/2024, Thiếu tướng Võ Minh Như từ trần, hưởng thọ 97 tuổi.

Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với đồng đội, học trò và những người từng có dịp công tác cùng ông. Nhưng hình ảnh người thầy quân đội năm nào giữa chiến khu B2 vẫn còn sống mãi trong ký ức của nhiều thế hệ.

Bởi giữa những năm tháng chiến tranh ác liệt nhất, khi bom đạn phủ kín rừng già miền Đông Nam Bộ, có một người thầy đã lặng lẽ gieo những hạt giống tri thức, bản lĩnh và lòng yêu nước cho biết bao cán bộ chiến trường.

Ông không phải người xuất hiện nhiều trên những trang sử chiến công.

Nhưng chính ông là người góp phần đào tạo nên những con người làm nên những trang sử ấy.

Nguyên Trực (tổng hợp)