GIỮA CHIẾN TRƯỜNG, HỌ VẪN HÁT

Tôi không nghĩ rằng giữa chiến tranh, người ta vẫn có thể hát. Cho đến khi tôi nghe bà Lê Thị Mai kể lại.

Bà từng là thanh niên xung phong trên tuyến Đường Trường Sơn vào những năm cuối thập niên 1960. Công việc của bà là sửa đường, dẫn xe, san lấp hố bom.

“Có những lúc sợ lắm,” bà nói. “Nhưng nếu cứ nghĩ đến sợ thì không làm được gì cả.”

Tôi hỏi: “Vậy bà làm thế nào để vượt qua?”

Bà cười:
“Chúng tôi hát.”

Họ hát khi làm việc, hát khi nghỉ ngơi, thậm chí hát cả khi vừa tránh bom xong. Những bài hát không chỉ giúp họ quên đi nỗi sợ, mà còn gắn kết họ lại với nhau.

Tôi cố hình dung cảnh tượng ấy: giữa khói lửa chiến tranh, những giọng hát vang lên – không phải để biểu diễn, mà để tồn tại.

Đó không chỉ là âm nhạc. Đó là cách họ giữ lấy phần con người của mình giữa những khắc nghiệt của chiến tranh.

Khi rời đi, tôi mang theo một suy nghĩ:
Có lẽ sức mạnh lớn nhất của con người không nằm ở thể chất, mà ở tinh thần – thứ giúp họ đứng vững ngay cả trong những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.