Giữa Địa Ngục Côn Đảo, Một Ngọn Lửa Không Tắt
Trong những năm tháng hào hùng nhưng cũng đầy máu lửa của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, có một cái tên luôn được nhắc đến với sự kính trọng và lòng biết ơn vô hạn: Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Võ Thị Sáu. Chị không phải người chỉ huy, không phải một chiến sĩ kỳ cựu, mà chỉ là một thiếu nữ tuổi mười tám, đôi mắt sáng, trái tim chan chứa tình yêu quê hương. Nhưng chính cô gái nhỏ bé ấy đã trở thành biểu tượng bất tử của lòng dũng cảm, của tinh thần kiên trung “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”.
Võ Thị Sáu sinh năm 1933 tại vùng đất Đất Đỏ, Bà Rịa – Vũng Tàu. Tuổi thơ của chị không có những trang vở thơm mùi giấy mới, cũng chẳng có những buổi chiều thả diều trên đồng cỏ. Thay vào đó là tiếng súng, tiếng lính Pháp gõ báng súng vào cửa nhà dân, tiếng khóc của những người bị bắt. Những dấu ấn ấy hằn sâu vào tâm hồn cô bé. Chính vì thế, dù chỉ mới 14 tuổi, Sáu đã xin tham gia đội thiếu niên cách mạng, làm giao liên, đưa thư mật cho du kích địa phương.
Tư liệu trong “Lịch sử Đất Đỏ – Bà Rịa 1930–1954” có ghi:
“Con bé Sáu lanh lẹ, trí nhớ tốt, biết đường rừng như lòng bàn tay. Lính Pháp xuất hiện ở đâu, dân địa phương thường hỏi nó để biết mà tránh.”
Năm 1948, khi mới 15 tuổi, Sáu cùng du kích theo dõi tên cai mật thám Arnaud – kẻ gây bao đau khổ cho dân Đất Đỏ. Trong khoảnh khắc quyết định, Sáu ném quả lựu đạn đầu tiên trong đời. Dù Arnaud không chết, nhưng sự táo bạo của cô bé khiến bọn lính Pháp hoang mang:
“Một con bé mà dám đánh thẳng vào đầu não của chúng.”
Đó là khoảnh khắc đầu tiên chứng minh trái tim nhỏ ấy mang một bản lĩnh lớn.
Năm 1950, trong một trận phục kích, Sáu đã ném lựu đạn tiêu diệt một toán lính Pháp, khiến nhiều tên thương vong. Nhưng khi đang rút lui, chị bị phục kích và sa vào tay giặc. Quân Pháp biết chị là mũi nhọn nguy hiểm của phong trào du kích nên dẫn độ ngay về Bà Rịa. Chúng tra khảo, đe dọa, đánh đập. Nhưng trong biên bản giam giữ tại Thị xã Bà Rịa, còn lưu dòng chữ:
“Nữ tù nhân Võ Thị Sáu ngoan cố, không khai báo. Cười nhạo khi bị thẩm vấn.”
Chị chỉ nói một câu:
“Tôi làm, tôi chịu. Tôi không khai một ai.”
Không khai thác được gì, thực dân Pháp mở tòa xử và tuyên án tử hình – một bản án quá tàn độc dành cho một thiếu nữ mới mười sáu tuổi.
Những ngày ở địa ngục trần gian , nhà tù Côn Đảo. Cuối năm 1951, thực dân Pháp đưa chị ra Côn Đảo – nơi được mệnh danh là “địa ngục trần gian”. Ở đây, Sáu bị giam tại khu biệt lập, xiềng tay, xích chân. Nhưng chính tại nơi tối tăm và khốc liệt nhất ấy, ánh sáng từ tâm hồn chị lại rực rỡ nhất đây là những ngày ở địa ngục trần gian ở nhà tù Côn Đảo
Theo hồi ký chị Lê Thị Việt – nữ tù chính trị từng ở cạnh Sáu:
“Sáu trẻ con lắm. Mặt bầu bĩnh, tóc buộc cao, cười rất tươi. Nhưng khi nói về Tổ quốc, ánh mắt nó sắc như dao. Nó không biết sợ là gì.”
Chị luôn động viên những nữ tù khác: “Còn sống là còn chiến đấu", “Đừng để chúng lấy mất niềm tin của mình.” Dù bị giam cầm, chị vẫn hát – những bài hát cách mạng vang lên từ căn phòng đầy ẩm mốc, khiến cả khu nhà tù như bừng sáng. Buổi sáng cuối cùng trên đảo Côn Sơn 23/1/1952, trời Côn Đảo mờ sương. Một đoàn lính kéo đến mở cửa phòng giam “Đã đến giờ.” Sáu bước ra, gông cùm lách cách. Nhưng tư thế chị lại hiên ngang như đi dự lễ. Người tù nào trong khu Hàng Dương cũng nghẹn ngào gọi theo: “Em Sáu ơi!”, “Đi mạnh giỏi nghe con!” Trên đường ra pháp trường, Sáu vẫn hát “Tiến quân ca”. Tiếng hát lan ra khắp bãi biển, mạnh mẽ mà trong trẻo. Một tên lính hốt hoảng: “Con nhỏ này… nó không sợ chết!” Khi tên đốc phủ yêu cầu làm dấu thánh giá, chị nói dõng dạc: “Tôi chỉ biết Tổ quốc Việt Nam!” Trước họng súng, Sáu ngẩng cao đầu: “Đảo này rồi sẽ thuộc về người Việt Nam!” Loạt đạn nổ. Cô gái 18 tuổi ngã xuống, nhưng hình ảnh của chị đã hóa thành bất tử.
Ngày nay, mộ chị nằm tại Hàng Dương, được nhân dân trân trọng gọi là “mộ chị Sáu” – nơi luôn sáng đèn, đầy hoa trắng.
Câu chuyện của Võ Thị Sáu mang thông điệp đầy ý nghĩa và sâu sắc tuổi trẻ không bao giờ là nhỏ để yêu nước. Dù chỉ mười tám đôi mươi, chị Sáu dám đứng lên chống lại cả bộ máy cai trị tàn bạo. Đây là bài học lớn cho thế hệ trẻ: bản lĩnh làm nên anh hùng, không phải tuổi tác. Sự hy sinh của thế hệ trước là nền móng hòa bình hôm nay chị Sáu ngã xuống để hôm nay chúng ta được sống trong an bình. Mỗi người trẻ cần trân trọng hòa bình bằng học tập tốt, sống có lý tưởng và trách nhiệm. Dù trong hoàn cảnh nào, niềm tin luôn là ngọn lửa dẫn đường. Trong địa ngục Côn Đảo, chị vẫn hát, vẫn cười. Niềm tin của chị biến nỗi sợ thành sức mạnh. Qua đó cũng thể hiện lòng dũng cảm và sự kiên trung mãi là giá trị trường tồn. Bản án tử hình không làm chị run sợ. Chị không quỳ, không van xin. Đó là phẩm chất cao đẹp của những chiến sĩ cách mạng Việt Nam.
Câu chuyện thời hoa lửa về Võ Thị Sáu là bản anh hùng ca bất diệt của dân tộc. Một cô gái trẻ, dáng người bé nhỏ, nhưng trái tim lớn hơn cả cái chết. Chị đã sống một đời thật ngắn ngủi, nhưng những gì chị để lại thì dài như trời biển: lòng quả cảm, niềm tin và tình yêu Tổ quốc mãnh liệt. Thế hệ hôm nay, khi đứng trước mộ chị, vẫn nghe như vọng lên tiếng hát năm nào: “Sống làm người, chết cũng làm người anh hùng…”
