Giữa Lằn Ranh Sống – Chết: Khi Nhân Dân Là Lá Chắn Cho Biên Cương
Mùa mưa Nam Bộ trải dài trên đất An Giang, cửa khẩu quốc gia Khánh Bình tấp nập người qua lại, hàng hóa nối đuôi nhau làm thủ tục xuất nhập cảnh. Trái ngược nhịp sống hiện đại ấy, phòng truyền thống của Đồn Biên phòng Long Bình vẫn giữ vẻ cũ kỹ, mộc mạc — nơi tấm bằng “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” được đặt ở vị trí trang trọng nhất. Tấm bằng đã úa màu, nhưng chiến công của Phân đội 2 cơ động Đồn Long Bình vẫn vẹn nguyên trong ký ức – những ngày cuối năm 1977 tại sông Bình Di, xã Khánh B
Tấm bằng đã úa màu, nhưng chiến công của Phân đội 2 cơ động Đồn Long Bình vẫn vẹn nguyên trong ký ức – những ngày cuối năm 1977 tại sông Bình Di, xã Khánh Bình (nay là thị trấn Long Bình, huyện An Phú).
Những ngày lửa phủ trên biên giới
Sau nhiều lần thất bại, quân Khmer Đỏ không chỉ điên cuồng tăng cường đánh phá, mà còn bò sát vào hàng rào đồn, tung truyền đơn đe dọa:
“Lần này sẽ tiêu diệt sạch Đồn Long Bình, bắt sống toàn bộ ban chỉ huy – không cần bắn giết.”
Không chỉ lực lượng đóng đồn, mà người dân vô tội cũng trở thành mục tiêu hứng chịu.
Chú Nguyễn Hồng Thanh (70 tuổi, từng tham gia Phân đội 2 cơ động) nhớ lại:
“Dân thì chạy sơ tán hết, nhưng cũng có người ở lại bám đất. Tụi nó bắt dân, bắn dân để uy hiếp mình.”
Trong hai ngày 26 và 27-12-1977, pháo địch bắn dồn dập, rồi bất ngờ im thin thít vào đêm 27 — một chiêu đánh lừa quen thuộc.
Đến 5 giờ 5 phút sáng 28-12, pháo từ chính diện bất ngờ nã dữ dội vào đồn. Trên sông Bình Di, thuyền địch ken dày gần 400 mét.
Ở hướng trường học, địch đánh mạnh, đồng chí chính trị viên bị thương, hai chiến sĩ hy sinh. Những người còn lại cùng tổ trinh sát chống trả quyết liệt, không cho địch đổ bộ.
Nhắc lại thời khắc ấy, chú Thanh nghẹn giọng:
“Khi được phong Anh hùng Lực lượng vũ trang, tôi chỉ nhớ người đồng đội hy sinh mà anh em không kịp đưa đi an táng. Đồn thì ngập nước, địch bao vây, lúc quay lại thì thi thể đã không còn nguyên vẹn…”
Những lời hứa với người sống – và người đã khuất
Chú Ba Hùng (Nguyễn Văn Hùng, ngụ huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh) mang theo trong mình không chỉ vết thương chiến tranh, mà cả những mất mát của gia đình.
Khi nghe tiếng súng dọc biên giới, chú phải gửi vợ và cặp song sinh cho bộ đội pháo binh. Chú nói với vợ:
“Nếu còn sống, anh sẽ quay lại tìm.”
Để tiếp tế cho bộ đội đang chiến đấu ở tuyến sâu, chú gom gạo của dân, cột chặt vào người rồi lặn dưới kênh xuyên qua vạt rừng.
“Lú đầu lên là nó bắn chết liền. Nên suốt đoạn đường chỉ dám nín thở mà đi…” — chú Ba kể.
Ở Đồn Long Bình, hay cả biên giới đường bộ Long Khốt (Long An), máu từng nhuộm đỏ cả dòng sông. Lịch sử giữ lại chiến công, nhưng người lính trở về chỉ nhớ một điều:
“Tất cả là nhờ dân.”
Chú Ba (ông Võ Văn Nào, nguyên Phó đồn trưởng Long Khốt) nói:
“Có người dân bám trụ, đêm khuya vác pháo với mình, tiếc gì đâu. Có gạo là tìm cách đưa vô đồn. Họ cũng là những người cha mẹ gửi con lại đồn chiến đấu… rồi tự tay đưa con về trong màu cờ Tổ quốc.”
“Chú Năm về! Bà con ơi chú Năm về!”
Tiếng gọi thân thương ấy luôn vang lên mỗi khi Đại tá – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Năm về thăm chiến trường xưa.
Trong lòng người dân Tân Biên, chú Năm Gấu không chỉ là Đồn trưởng Đồn biên phòng Xa Mát thời chiến — mà là người nhà.
Không to lớn oai vệ, nhưng cái uy của người trinh sát dạn dày chiến trận khiến quân Pol Pot “nghe đến tên đã khiếp”. Người dân gặp nạn liền chạy vào đồn tìm chú Năm, vì chú luôn sẵn sàng che chở.
Chính trị viên Phạm Mạc Thuần (Đồn Biên phòng Lò Gò) kể:
“Nhắc đến chú Năm là nhắc biệt danh Năm Gấu, gắn với những trận đánh dữ dội nhất.”
Dù đã nhiều năm trôi qua, gặp lại chú Năm vẫn là người lính Nam Bộ rổn rảng, hào sảng, kể chuyện như đang sống lại từng giờ từng phút của chiến trận.
Bàn tay ông – thô ráp, sạm màu nắng – từng nã bao nhiêu viên đạn giữ đất, và cũng mang trên mình không ít vết thương chằng chịt.
