GIỮA MƯA BOM, ÔNG CHỌN CỨU NGƯỜI

Nguyễn Thế Đoàn, bí danh Hai Thủy, sinh năm 1938 tại làng Tân Phú, nay thuộc xã Tân Phú, huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng, cha và nhiều người thân đều tham gia kháng chiến, từ nhỏ ông đã sớm được hun đúc lòng yêu nước và ý chí chiến đấu. Mới mười bốn tuổi, ông đã tham gia lực lượng dân quân du kích, góp sức bảo vệ quê hương trong những năm tháng đất nước còn chìm trong khói lửa.

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, Nguyễn Thế Đoàn tập kết ra miền Bắc và được đào tạo chuyên ngành quân y. Những năm học tập không chỉ trang bị cho ông kiến thức y khoa mà còn rèn luyện bản lĩnh của một người lính quân y, luôn đặt sinh mạng đồng đội lên trên tất cả. Đến năm 1962, ông trở lại chiến trường miền Nam, công tác tại Đội Phẫu thuật Tiền phương tỉnh Bến Tre – nơi mỗi ngày đều phải đối mặt với bom đạn và ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.

Làm việc giữa chiến trường đồng nghĩa với việc không có bệnh viện khang trang, không có phòng mổ đầy đủ thiết bị hay điều kiện vô trùng lý tưởng. Những ca phẫu thuật được thực hiện trong hầm bí mật, dưới mái lá đơn sơ hoặc giữa rừng sâu. Thiếu thốn đủ bề nhưng Nguyễn Thế Đoàn chưa bao giờ để hoàn cảnh làm chùn bước. Ông cùng đồng đội đã cứu chữa hơn một nghìn thương, bệnh binh; trong đó có hơn bốn trăm trường hợp bị thương nặng và trực tiếp thực hiện năm mươi lăm ca phẫu thuật phức tạp. Đồng thời, ông còn đào tạo mười bảy cán bộ quân y có tay nghề vững vàng để tiếp tục chăm sóc thương binh trên khắp các chiến trường.

Đối với Nguyễn Thế Đoàn, người quân y không chỉ biết cầm dao mổ mà còn phải biết cầm súng khi đồng đội gặp nguy hiểm. Trong quá trình công tác, ông cùng đồng đội nhiều lần trực tiếp chiến đấu để bảo vệ thương binh và bệnh xá dã chiến. Riêng bản thân ông đã tiêu diệt nhiều tên địch, bắn rơi và làm hư hỏng nhiều máy bay trực thăng, góp phần giữ vững an toàn cho đơn vị. Đó là hình ảnh đặc biệt của một người lính vừa cứu người, vừa sẵn sàng chiến đấu khi Tổ quốc cần.

Những ngày Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 là quãng thời gian thử thách ý chí và lòng quả cảm của người quân y trẻ tuổi. Khi nhiều thương binh bị mắc kẹt trong nội ô thị xã Bến Tre, Nguyễn Thế Đoàn đã chủ động xin cấp trên cho đưa tổ phẫu thuật vào tận nơi để cấp cứu. Đường vào bị quân địch phong tỏa nghiêm ngặt, lực lượng tham gia không đầy đủ, điều kiện vô cùng nguy hiểm nhưng ông vẫn quyết tâm thực hiện nhiệm vụ. Ngay trong lòng thị xã, ông vừa tổ chức phẫu thuật, vừa vận động nhân dân giúp đỡ nơi trú ẩn và chăm sóc thương binh. Bằng sự bình tĩnh và mưu trí, ông cùng đồng đội đưa được tám mươi hai thương binh trở về vùng giải phóng an toàn.

Có những ca mổ mà chỉ cần một phút chần chừ cũng có thể đánh đổi bằng tính mạng người bệnh. Trong một lần đang phẫu thuật vết thương vỡ lá lách, bom địch nổ sát nơi làm việc khiến ông bị hất văng xuống đất. Vừa tỉnh lại, ông lập tức quay trở về bàn mổ để tiếp tục ca phẫu thuật còn dang dở. Ở một lần khác, khi đang mổ cho thương binh bị thương ở bụng thì bom na-pan trút xuống, căn nhà bốc cháy dữ dội. Không còn cách nào khác, ông buộc phải tạm khâu vết mổ, nhanh chóng chuyển bệnh nhân sang hầm khác rồi tiếp tục phẫu thuật cho đến khi hoàn thành. Chính sự bình tĩnh, quyết đoán và tay nghề vững vàng ấy đã cứu sống nhiều đồng đội trong hoàn cảnh tưởng chừng không còn hy vọng.

Suốt năm ngày đêm liên tục trong chiến dịch, ông gần như không có thời gian nghỉ ngơi. Thiếu lương thực, thiếu thuốc men, thiếu cả máu để truyền cho thương binh, Nguyễn Thế Đoàn sẵn sàng lấy chính máu của mình để cứu người. Đó không chỉ là trách nhiệm của một người thầy thuốc mà còn là tình đồng chí, đồng đội sâu nặng được tôi luyện giữa chiến tranh.

Không ít lần, ông còn trực tiếp chỉ huy chiến đấu để bảo vệ thương binh khi quân địch phát hiện nơi đóng quân của đội phẫu thuật. Trong trận đánh tại xã Mỹ Lồng năm 1967, khi một tiểu đoàn địch bất ngờ đổ quân xuống gần bệnh xá dã chiến, ông nhanh chóng tổ chức sơ tán thương binh, bố trí lực lượng chiến đấu rồi tiếp tục hoàn thành ca mổ ở vị trí mới. Hôm sau, khi địch tiếp tục lùng sục, ông một mình bí mật tiếp cận khu vực tập kết trực thăng, bất ngờ nổ súng khiến nhiều máy bay bị bắn cháy và hư hỏng, buộc địch phải thay đổi kế hoạch. Nhờ vậy, toàn bộ thương binh và đơn vị đều được bảo toàn.

Điều khiến đồng đội và nhân dân luôn kính trọng Nguyễn Thế Đoàn không chỉ là lòng dũng cảm mà còn là nhân cách của một người thầy thuốc tận tụy. Ông luôn nghiêm túc chấp hành nhiệm vụ, hết lòng yêu thương đồng đội, tận tình cứu chữa thương binh và sẵn sàng giúp đỡ nhân dân trong mọi hoàn cảnh. Chính sự tận tâm ấy đã tạo nên niềm tin yêu sâu sắc của những người từng sống, chiến đấu và công tác cùng ông.

Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc, Nguyễn Thế Đoàn được tặng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì, nhiều bằng khen, ba lần đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh. Ngày 10 tháng 2 năm 1970, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đã phong tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa, nhưng hình ảnh người quân y Nguyễn Thế Đoàn vẫn là biểu tượng đẹp của lòng dũng cảm, y đức và tinh thần cống hiến. Cuộc đời ông nhắc nhở các thế hệ hôm nay rằng lòng yêu nước không chỉ thể hiện nơi chiến hào mà còn được viết nên bằng những đôi bàn tay cứu người, bằng sự hy sinh thầm lặng và bằng ý chí không bao giờ lùi bước trước gian khổ. Đó chính là di sản tinh thần quý giá mà Anh hùng Nguyễn Thế Đoàn để lại cho quê hương Đồng Tháp và cho cả dân tộc Việt Nam.

Nguồn: Cổng thông tin điện tử Đồng Tháp, Nhân vật lịch sử Đồng Tháp.

https://dongthap.gov.vn/chi-tiet-bai-viet-nvls?id=6403963