GIỮA NHỮNG NGÀY CUỐI CỦA CHIẾN TRANH – CÂU CHUYỆN VỀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG ĐỖ THỊ SEN

Trong hành trình trở về những vùng quê của huyện Càng Long để sưu tầm tư liệu về các Bà mẹ Việt Nam anh hùng, tôi dừng chân tại xã An Trường — nơi những con đường làng hôm nay đã yên bình, nhưng quá khứ vẫn còn in dấu trong từng câu chuyện của người dân.

Ở đó, tôi được nghe kể về Mẹ Đỗ Thị Sen — một người mẹ bình dị, đã sống cả cuộc đời gắn bó với ruộng đồng và lặng lẽ gánh chịu những mất mát lớn lao do chiến tranh để lại.

Mẹ sinh năm 1915, lớn lên trong những năm tháng đất nước còn nhiều gian khó. Mẹ lập gia đình với ông Nguyễn Văn Mỗ và sinh được bảy người con. Một mái nhà đông con, nơi từng bữa cơm, từng buổi chiều đều chan chứa tình thương của người mẹ tảo tần.

Nhưng rồi chiến tranh ập đến, mang theo những chia ly không thể tránh khỏi.

Theo lời kể của các bậc cao niên trong xã, người con trai Nguyễn Văn Mến tham gia cách mạng từ năm 1962, là Tiểu đội phó du kích xã An Trường. Anh là người chiến sĩ gắn bó với quê hương, luôn sẵn sàng đứng lên bảo vệ từng tấc đất của xóm làng.

Ngày 15 tháng 4 năm 1972, khi được phân công đánh địch đang phá hoại vườn tược của đồng bào, anh đã anh dũng hy sinh. Anh ngã xuống ngay trên mảnh đất quê hương mà mình hết lòng bảo vệ.

Ba năm sau, khi cuộc kháng chiến bước vào những ngày cuối cùng, chiến tranh lại tiếp tục cướp đi của Mẹ thêm một người con.

Nguyễn Văn Thương — người con trai thứ hai — cũng tham gia cách mạng từ năm 1962, trở thành Đội trưởng đội bảo vệ Cục Tổ chức Khu Tây Nam Bộ. Anh là người chỉ huy dày dạn, luôn đi đầu trong những nhiệm vụ quan trọng.

Ngày 24 tháng 4 năm 1975, trong trận đánh đồn Láng Cháo, xã Ba Viễn, anh đã anh dũng hy sinh. Chỉ còn ít ngày nữa là đất nước hoàn toàn giải phóng, nhưng anh đã không kịp nhìn thấy ngày hòa bình.

Hai người con, hai lần tiễn biệt — một người ngã xuống giữa những năm tháng ác liệt, một người nằm lại ngay trước ngưỡng cửa hòa bình.

Tôi đứng lặng giữa An Trường, nghe câu chuyện mà lòng không khỏi nghẹn lại. Người ta kể rằng, Mẹ Đỗ Thị Sen là người phụ nữ kiên cường. Dù nỗi đau chồng chất, Mẹ vẫn lặng lẽ sống, tiếp tục chăm lo cho gia đình, như một gốc cây âm thầm chịu đựng mọi giông bão.

Mẹ không trực tiếp cầm súng, nhưng chính Mẹ đã hiến dâng cho Tổ quốc hai người con anh dũng. Sự hy sinh của Mẹ không được ghi bằng những chiến công, mà bằng những mất mát thầm lặng kéo dài suốt cả cuộc đời.

Mẹ qua đời năm 1984, khi đất nước đã hòa bình. Nhưng những ký ức về chiến tranh và sự ra đi của các con chắc chắn vẫn còn in sâu trong trái tim người mẹ cho đến những ngày cuối cùng.

Ngày 4 tháng 8 năm 2014, Nhà nước đã truy tặng Mẹ danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”. Đó là sự tri ân thiêng liêng của dân tộc đối với một người mẹ đã hiến dâng những điều quý giá nhất.

Rời An Trường, tôi mang theo trong lòng một niềm xúc động sâu sắc. Là một cán bộ Đoàn, tôi hiểu rằng những câu chuyện như của Mẹ Đỗ Thị Sen cần được kể lại, cần được gìn giữ — để thế hệ hôm nay luôn nhớ rằng:

Có những người mẹ đã lặng lẽ tiễn con đi giữa chiến tranh, để chúng ta hôm nay được sống trong hòa bình.