GIỮA VÒNG VÂY – ĐÊM ÔNG VẠN NGHĨ MÌNH SẼ HY SINH

GIỮA VÒNG VÂY – ĐÊM ÔNG VẠN NGHĨ MÌNH SẼ HY SINH

Sau những tháng ngày hành quân qua những cung đường Trường Sơn, vượt dốc 1001, đi qua tuyến Đường 9 – Nam Lào, tiểu đoàn của ông Ma Xuân Vạn được phân công thực hiện nhiệm vụ tại chiến trường Quảng Trị. Nếu những chặng đường hành quân trước đó đã tôi luyện sức chịu đựng của người lính thì Quảng Trị lại mở ra trước mắt ông một cuộc chiến khốc liệt hơn, nơi sự sống và cái chết nhiều khi chỉ cách nhau trong gang tấc.

Năm 1968, chiến trường Quảng Trị diễn ra những trận đánh vô cùng ác liệt. Các đơn vị liên tục cơ động, giành giật từng khu vực, từng điểm cao, từng tuyến đường. Có những thời điểm, trước sức ép rất lớn của đối phương, lực lượng ta phải lui dần về phía biên giới Lào. Tiểu đoàn của ông Vạn cũng rơi vào một tình thế đặc biệt nguy hiểm: đơn vị đóng giữ trên một điểm cao, phía dưới là lực lượng địch bao vây ngày càng siết chặt.

Đó là một đêm mà ông Vạn không thể nào quên.

Trời tối hẳn. Bóng đêm phủ xuống núi rừng. Từ trên điểm cao nhìn xuống, phía dưới chân núi là một biển người. Qua ánh sáng chớp lóe của đạn pháo, ông Vạn có thể cảm nhận được một lực lượng địch đông đến mức tưởng như không có điểm tận cùng. Hàng chục nghìn quân địch nằm bên dưới, trải rộng trong bóng tối, chuyển động liên tục. Trong mắt người lính đang ở trên cao, đội hình ấy giống như một bầy kiến khổng lồ đang bao kín chân núi.

Còn tiểu đoàn của ông ở phía trên.

Một bên là núi cao, một bên là vòng vây đang khép lại.

Không gian vốn đã im ắng của núi rừng bỗng bị xé toạc bởi tiếng pháo. Từng loạt đạn nổ vang trời. Mặt đất rung chuyển dưới chân. Những tia lửa đỏ xé qua màn đêm. Tiếng nổ nối tiếp nhau khiến cả khu vực như chìm trong một biển âm thanh khủng khiếp. Người lính nằm sát xuống công sự, ôm chặt lấy vũ khí, chờ đợi những loạt pháo tiếp theo.

Trong khoảnh khắc ấy, ông Vạn nhìn xuống chân núi và hiểu rằng đơn vị mình đang ở trong một tình thế vô cùng hiểm nghèo.

Đường lui gần như bị bịt kín.

Phía dưới là lực lượng địch đông gấp nhiều lần.

Phía trên là điểm cao mà đơn vị phải cố thủ.

Xung quanh là tiếng pháo liên tục dội lên từ mọi hướng.

Giữa màn đêm ấy, lần đầu tiên ông Vạn nghĩ một điều mà có lẽ bất cứ người lính nào trong hoàn cảnh đó cũng từng nghĩ đến: “Có lẽ mình sẽ hy sinh ở đây.”

Đó không phải là sự tuyệt vọng của một người lính muốn bỏ cuộc. Trái lại, đó là một suy nghĩ rất thật của một con người đang đứng trước ranh giới sống – chết. Người lính dù có gan dạ đến đâu cũng vẫn là một con người. Họ có gia đình, có quê hương, có những người thân đang chờ đợi. Họ cũng từng nghĩ đến ngày chiến tranh kết thúc, ngày được trở về. Nhưng giữa một đêm bị bao vây như thế, không ai biết liệu mình có thể nhìn thấy ngày mai hay không.

Có lẽ lúc ấy, ông Vạn cũng nghĩ đến quê nhà.

Nghĩ đến những người thân.

Nghĩ đến những người đồng đội đã cùng mình đi qua Trường Sơn, vượt dốc 1001, qua Đường 9 – Nam Lào rồi tiến vào Quảng Trị.

Biết bao người đã ngã xuống trên chặng đường ấy.

Và giờ đây, đến lượt đơn vị của ông đứng trước một thử thách sinh tử.

Tiếng pháo vẫn tiếp tục.

Mỗi tiếng nổ là một lần mặt đất rung lên.

Trong bóng tối, những người lính vẫn bám lấy trận địa. Không ai biết vòng vây bên dưới sẽ siết lại đến mức nào. Không ai biết rạng sáng hôm sau điều gì sẽ xảy ra. Nhưng giữa lúc tưởng như không còn đường thoát, người lính vẫn phải giữ vị trí, giữ đội hình và chờ mệnh lệnh.

Có lẽ chính trong những thời khắc như thế, bản lĩnh của người lính mới được thử thách đến tận cùng.

Sợ hãi vẫn có.

Nhưng nhiệm vụ vẫn phải hoàn thành.

Nhớ nhà vẫn có.

Nhưng trận địa vẫn phải giữ.

Biết rằng mình có thể hy sinh, nhưng người lính vẫn phải ở lại cùng đồng đội.

Đêm ấy, trên điểm cao giữa vòng vây, ông Vạn không thể biết cuộc đời mình rồi sẽ đi về đâu. Ông chỉ biết rằng phía dưới chân núi là một lực lượng địch đông khủng khiếp, pháo vẫn nổ không ngừng, còn mình và đồng đội đang đứng giữa một tình thế mà chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng mạng sống.

Nhưng rồi đêm cũng qua.

Những người lính vẫn còn đó.

Ông Vạn vẫn còn đó.

Từ một đêm tưởng như đã cận kề cái chết, ông tiếp tục bước vào những trận chiến khác, tiếp tục con đường quân ngũ và sau này còn trải qua nhiều năm tháng học tập, đào tạo, trưởng thành qua nhiều cương vị khác nhau trong quân đội.

Nhìn lại cuộc đời mình, có lẽ đêm trên điểm cao năm 1968 là một trong những ký ức khiến ông hiểu sâu sắc nhất về giá trị của sự sống. Bởi có những lúc con người tưởng rằng mình đã đi đến tận cùng của số phận, nhưng rồi bằng ý chí, bằng tình đồng đội và bằng sự kiên cường, họ vẫn có thể vượt qua.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, tiếng pháo năm nào đã im. Những điểm cao từng chìm trong khói lửa nay đã trở lại với màu xanh của núi rừng. Nhưng trong ký ức của người lính năm xưa, đêm ấy vẫn còn nguyên: một bầu trời tối đen, tiếng pháo nổ vang trời, hàng vạn quân địch như một bầy kiến dưới chân núi và một người lính trẻ đứng trên điểm cao, trong khoảnh khắc nghĩ rằng có lẽ mình sẽ phải hy sinh ở đây.

Nhưng ông đã sống.

Ông đã trở về.

Và chính việc ông còn có thể kể lại câu chuyện ấy hôm nay đã trở thành một điều vô cùng quý giá. Bởi qua lời kể của ông, thế hệ trẻ không chỉ biết về một trận đánh, mà còn có thể hình dung được chiến tranh đã khắc nghiệt đến mức nào và những người lính năm ấy đã phải đối diện với sự sống, cái chết ra sao.

Để rồi càng hiểu hơn rằng, phía sau hai chữ “hòa bình” hôm nay là biết bao đêm tối mà những người lính từng nghĩ rằng mình sẽ không còn nhìn thấy ngày mai.