Giúp đỡ cách mạng trong Khánh Chiến
Vùng núi rừng Bắc Khánh Vĩnh rợp bóng những tán cổ thụ và tiếng suối róc rách chảy qua những triền đá mấp mô. Nơi đây không chỉ mang vẻ đẹp hoang sơ của đại ngàn miền Tây Khánh Hòa, mà còn từng là một chảo lửa, một căn cứ địa cách mạng kiên trung che chở cho biết bao cán bộ, chiến sĩ. Trong những trang sử thầm lặng bám đất bám làng của mảnh đất này, câu chuyện về ông Cao Văn Bon – người du kích địa phương sinh năm 1940 – vang lên như một khúc tráng ca dung dị, chân thực và đầy tự hào.
Sinh ra trong thời kỳ đất nước oằn mình dưới gót giày ngoại xâm, tuổi thơ của ông Bon lớn lên cùng những trận càn quét, những lần giặc ruồng bố buôn làng hòng cắt đứt đường dây liên lạc của cách mạng. Đầu những năm 1960, khi phong trào đồng khởi và kháng chiến bùng lên mạnh mẽ, chàng thanh niên Cao Văn Bon vừa tròn đôi mươi đã gác lại những ước mơ riêng tư, tình nguyện gia nhập đội du kích xã Bắc Khánh Vĩnh. Hành trang của người lính hương thôn ngày ấy chẳng có vũ khí tối tân, chỉ là khẩu súng trường cũ kỹ, chiếc rựa đi rừng sắc lẹm, và một lòng căm thù giặc sâu sắc.
Địa hình hiểm trở của Bắc Khánh Vĩnh, từ những vạt rừng sương giăng ở thôn Ba Dùi đến những khúc suối sâu vắt qua bến Khế, suối Cau, đâu đâu cũng in dấu chân không mỏi của người du kích trẻ. Ông Bon cùng anh em trong đội ngày đêm bám trụ, thoắt ẩn thoắt hiện như những bóng ma của đại ngàn. Thiếu thốn vũ khí, ông huy động bà con vót chông tre, đào hầm bí mật, thiết lập những bãi mìn tự tạo ngay trên các lối mòn giặc thường đi càn. Rừng núi quê hương dưới bàn tay của những người du kích như ông đã biến thành những pháo đài thép, khiến quân thù mỗi lần đặt chân đến đều phải khiếp sợ.
Nhiệm vụ của ông Bon không chỉ là trực tiếp nổ súng. Với sự am hiểu từng ngọn đồi, con suối, ông trở thành một giao liên mật xuất sắc, dẫn đường an toàn cho các đơn vị bộ đội chủ lực về ém quân tại địa bàn Bắc Khánh Vĩnh. Trong những năm tháng ác liệt nhất, khi địch dùng trực thăng đổ quân và rải thảm bom đạn hòng san phẳng các khu căn cứ, ông Bon đã lặn lội đến từng nếp nhà sàn, vận động đồng bào nhường cơm sẻ áo, đóng góp từng lon gạo, củ sắn để nuôi giấu cán bộ. Tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc đã được những người như ông thắp lên từ chính những bếp lửa bập bùng giữa rừng sâu như thế.
Có những đêm luồn rừng làm nhiệm vụ, cơn sốt rét ác tính ập đến khiến toàn thân run lên bần bật, hay những ngày dài phải nhai củ mài, uống nước suối cầm hơi, nhưng chưa bao giờ người du kích ấy chùn bước. Ông từng cùng tổ du kích nhỏ bé của xã mưu trí lợi dụng địa hình vách đá, đánh trả quyết liệt một lực lượng địch đông gấp nhiều lần, kìm chân chúng để cơ quan đầu não và bà con kịp thời sơ tán an toàn.
Đất nước trọn niềm vui thống nhất, người du kích Cao Văn Bon lặng lẽ cất lại khẩu súng sờn báng, trở về với nương rẫy, với vợ con và bản làng yêu thương. Những vết thương chiến tranh vẫn thi thoảng nhức nhối lúc trái gió trở trời, nhưng ánh mắt của ông luôn ngời lên niềm hạnh phúc vô bờ khi nhìn thấy buôn làng ngày một đổi thay, những tuyến đường liên thôn được bê tông hóa và tiếng trẻ con ê a đọc chữ vang vọng quanh các mái trường.
Hôm nay, dẫu lớp bụi thời gian đã phủ mờ nhiều ký ức, nhưng câu chuyện về ông Cao Văn Bon vẫn luôn là một điểm tựa tinh thần vững chắc. Thế hệ hôm nay, mỗi khi đi trên con "Đường cờ Tổ quốc" rực rỡ sắc đỏ, hay quây quần trong Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc rộn ràng nhịp cồng chiêng, vẫn luôn nhắc nhớ và khắc ghi công lao của người du kích năm xưa. Bằng cả tuổi thanh xuân và máu xương của mình, ông và những người đồng chí đã góp phần dệt nên biểu tượng kiên cường bất khuất, để lại một di sản vô giá về lòng yêu nước cho mảnh đất Bắc Khánh Vĩnh ngàn đời.
