Gói cá khô dầm ớt chỉ thiên và nghĩa tình nữ du kích sông Vàm Cỏ

Những năm 1971–1972, dải đất ven sông Vàm Cỏ Đông (Long An) trở thành vùng chiến sự ác liệt. Địch triển khai các đợt càn quét quy mô lớn, dùng máy bay đầm lầy và tàu chiến xới tung các triều dừa nước, rải chất độc hóa học làm xơ xác vùng ven. Để bám trụ bến đò Rạch Cát – con đường tiếp tế sinh tử cho miền Đông Nam Bộ, Đội nữ du kích bến đò Rạch Cát đã kiên cường ngâm mình dưới mương bùn suốt nhiều tháng trời.

Cựu nữ du kích Trần Thị Bé (nguyên đội viên Đội nữ du kích bến đò Rạch Cát) bồi hồi nhớ lại: Cuộc sống dưới lòng mương dừa nước vô cùng khắc nghiệt. Nước phèn chua mặn lở loét cả da chân, muỗi rừng và đỉa cắn rát thịt. Chị em trong đội tuổi đời mới mươi mốt, đôi mươi, vừa làm nhiệm vụ chèo thuyền chở cán bộ, bộ đội chủ lực vượt sông đêm đêm, vừa gài mìn tự chế bẫy tàu chiến địch.

Nguồn lương thực thiếu thốn nghiêm trọng, để bộ đội miền Bắc vào chiến trường có đủ sức khỏe chiến đấu, chị em nữ du kích đã nghĩ ra cách đi chăng lưới đêm trên sông Vàm Cỏ. Từng con cá sặc, cá rô đồng nhỏ bằng hai ngón tay được chị em tỉ mẩn làm sạch, đem phơi khô trên mái tranh rồi dầm với ớt chỉ thiên phơi khô và chút muối hạt mặn mòi.

Từng gói cá khô dầm ớt thơm lừng được bọc cẩn thận trong lá dừa nước khô, buộc bằng dây mây cẩn thận, trao tận tay các chiến sĩ bộ đội trước giờ vượt sông vào trận địa. Chị Bé nhớ lại nụ cười của người chị Đội trưởng tên Hai Búp khi trao gói cá khô cho một lính trẻ miền Bắc: "Ăn chút cá mặn, vị ớt cay cho nó ấm cái bụng, át cái phèn chua của đầm lầy mà đánh thắng trận này nhé các chú!".

Trong một trận càn khốc liệt mùa khô năm 1972, chị Hai Búp cùng hai nữ du kích đã dùng súng B40 đánh chìm một tàu chiến địch để bảo vệ chuyến đò chở thương binh vượt sông. Chị Hai Búp hy sinh ngay trên bãi bồi dừa nước khi mới 22 tuổi. Gói cá khô dầm ớt chỉ thiên mộc mạc và sự hy sinh của các nữ du kích ven sông Vàm Cỏ đã trở thành biểu tượng sâu sắc cho tình đoàn kết quân dân miền Nam - Bắc sắt đá.