Góp sức dựng xây một thành phố bên biển

Hải Phòng là thành phố của biển, của cảng và của những vùng đất được mở ra từ phù sa. Để có được diện mạo ấy, bên cạnh những người làm kinh tế, những người lao động trên công trường còn có những cán bộ đã dành nhiều năm tâm huyết cho từng công trình của thành phố. Võ An Đông là một trong những người như vậy. Cuộc đời ông đi qua chiến tranh, nhưng khi đất nước hòa bình, ông lại tiếp tục chọn cho mình một mặt trận khác: góp sức xây dựng Hải Phòng.

Võ An Đông, tên thật là Hồ Văn Thỏa, sinh ngày 22-3-1922 tại xã Viên Nội, huyện Ứng Hòa, tỉnh Hà Tây. Từ những năm trước Cách mạng Tháng Tám, ông đã tham gia hoạt động Việt Minh. Sau khi cách mạng thành công, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ ở địa phương và trong quân đội, từng giữ các cương vị như Chủ tịch Ủy ban Cách mạng huyện Thanh Oai, Bí thư Huyện ủy Yên Mỹ và Tỉnh đội trưởng Hưng Yên.

Trong kháng chiến chống Pháp, Võ An Đông trưởng thành qua nhiều vị trí chỉ huy. Tháng 6-1954, ông được bổ nhiệm làm Trung đoàn trưởng Trung đoàn 137 thuộc Khu Tả Ngạn. Sau đó, ông trở thành Thành đội trưởng thành phố Hải Phòng, tham gia Ban Tiếp quản thành phố khi Hải Phòng được giải phóng. Những năm tháng ấy đưa ông gắn bó ngày càng sâu sắc với mảnh đất cảng.

Không lâu sau, chiến tranh lại bước sang một giai đoạn mới. Năm 1966, Võ An Đông vào Nam chiến đấu. Trải qua nhiều cương vị tại Quân khu 5, ông tiếp tục đảm nhiệm công tác chỉ huy và trở thành Hiệu phó Trường Sĩ quan Lục quân. Đến tháng 9-1972, ông được giao trọng trách Tư lệnh Bộ Tư lệnh 350, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự Hải Phòng và Bí thư Đảng ủy Quân sự Hải Phòng.

Trong những ngày cuối năm 1972, khi máy bay Mỹ tiến hành cuộc tập kích chiến lược bằng đường không vào miền Bắc, Hải Phòng cũng là một trong những địa bàn trọng điểm. Trên cương vị chỉ huy, Võ An Đông cùng tập thể lãnh đạo, chỉ huy lực lượng vũ trang thành phố tổ chức chiến đấu, góp phần cùng quân dân miền Bắc làm nên chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không”.

Nhưng sau chiến tranh, ông không dừng lại ở những nhiệm vụ quân sự. Ngày 21-10-1979, Võ An Đông được giao làm Giám đốc Cảng Hải Phòng. Trước yêu cầu khôi phục và phát triển thành phố, ông tập trung vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh xây dựng cơ bản và tăng cường cơ sở vật chất, kỹ thuật cho cảng.

Cũng trong những năm này, ông đặc biệt quan tâm đến những công trình lấn biển, mở đất. Giai đoạn 1976-1979, công trình đắp đê lấn biển ở Vinh Quang, Tiên Lãng tạo thêm khoảng 2.000ha đất, mở thêm hai xã Đông Hưng và Tây Hưng. Đến 1981-1982, công trình lấn biển đường 14 tiếp tục tạo thêm khoảng 2.000ha, góp phần mở rộng không gian sản xuất và sinh sống của người dân.

Những con đường nối Hải Phòng với vùng biển cũng mang dấu ấn của giai đoạn này. Tuyến đường ra Đình Vũ và tuyến đường xuyên đảo Đình Vũ – Cát Hải – Cát Bà được triển khai trong những năm 1980-1987, từng bước mở rộng kết nối giữa thành phố với các khu vực ven biển, hải đảo.

Về sau, Võ An Đông tiếp tục dành tâm sức cho việc nghiên cứu, tổng kết lịch sử quân sự và biên soạn tư liệu. Ông có công trong việc nghiên cứu, biên soạn và xuất bản bộ “Đường 5 anh dũng, quật khởi” gồm 20 tập, góp phần lưu lại những ký ức về một thời chiến đấu của quân và dân trên tuyến đường 5.

Năm 2006, Võ An Đông qua đời, khép lại hơn sáu thập kỷ hoạt động cách mạng. Nhìn lại cuộc đời ông, có thể thấy một hành trình đặc biệt: từ những ngày hoạt động bí mật, qua những năm tháng chiến đấu, đến khi hòa bình trở lại, ông vẫn tiếp tục cống hiến trên những công trường, bến cảng và vùng đất mới. Nếu chiến tranh là thử thách của một thế hệ, thì xây dựng quê hương cũng là một cách tiếp tục trả lời lời gọi của Tổ quốc. Và với Võ An Đông, những năm tháng dành cho Hải Phòng chính là một phần đẹp đẽ của câu trả lời ấy.