GS. Nguyễn Thế Hoàng - Người ghép nối ước mơ (Phần 1)

Sở hữu hơn 50 công trình nghiên cứu về chấn thương chỉnh hình được đăng tải trên các tạp chí y khoa trong nước và quốc tế, người Việt Nam đầu tiên được vinh dự nhận giải thưởng khoa học danh giá Friedrich Wilhelm Bessel của Quỹ Hàn lâm Khoa học Alexander von Humboldt (Cộng hòa Liên bang Đức) dành cho những công trình nghiên cứu đặc biệt xuất sắc, có tính đột phá và được cộng đồng khoa học quốc tế công nhận, anh là Đại tá, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học, Thầy thuốc nhân dân (GS. TSKH, TTND) Nguyễn Thế Hoàng, Phó Giám đốc Ngoại khoa Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.Thắp lửa ước mơ Sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống nghề y, ông nội là một bác sĩ đông y nổi tiếng vùng đất Kỳ Anh (Hà Tĩnh), bố là Bác sĩ Nguyễn Thế Trang, nguyên Viện trưởng Viện quân y 559 Đường Trường Sơn, mẹ là một dược sĩ. Dường như, truyền thống chữa bệnh cứu người của gia đình đã thấm sâu trong con người anh nên ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường, Nguyễn Thế Hoàng đã yêu thích đặc biệt với những môn sinh học, hóa học và khát khao nghiên cứu khoa học. Với anh, người có ảnh hưởng lớn nhất đối với cuộc đời chính là bác sĩ Nguyễn Thế Trang, người cha cũng là đồng nghiệp lớn sau này của anh. Lúc bấy giờ, ông Trang muốn con mình tiếp nối truyền thống gia đình nên khuyên con thi vào Học viện Quân y. Mối lương duyên trở thành người thầy thuốc đến với anh từ đó. Những năm tháng ngồi trên ghế giảng đường đại học, qua những buổi thực tập trong bệnh viện, được tận mắt nhìn thấy nỗi đau của người bệnh, chứng kiến ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết của nhiều bệnh nhân, ý nghĩ phải trở thành một bác sĩ giỏi nhen nhóm trong lòng chàng sinh viên trẻ. Năm tháng thử vàng Tốt nghiệp đại học loại ưu năm 1987, một tương lai rộng mở với nhiều cơ hội phát triển bản thân mở ra đối với người chiến sĩ quân y trẻ. Nhưng thay vì chọn cơ hội tiến thân, Nguyễn Thế Hoàng nộp đơn tình nguyện thực hiện nghĩa vụ quốc tế tại Cam-pu-chia với mong muốn được mang những kiến thức y học của mình để cứu chữa đồng chí, đồng đội của mình. Chiến tranh gian khổ và khốc liệt hơn nhiều so với những gì anh có thể hình dung. Mùa mưa với những bữa cơm gạo mốc triền miên. Mùa khô không có nước cho những sinh hoạt tối thiểu, anh và đồng đội phải đi kiếm nước đọng từ những hố mìn, gạt đi gạt lại trong bát ăn cơm rồi thấm vào khăn để rửa mặt. Mìn nhan nhản khắp nơi, chỉ cần lạc nhịp bước, sẽ phải trả giá cả tính mạng. Ký ức ám ảnh nhất trong cuộc đời người lính mà đến giờ anh vẫn không quên, đó là câu chuyện về người bạn cùng học với anh ở Học viện Quân y, cả hai cùng nhận công tác một ngày ở Bệnh xá Trung đoàn 2, Sư đoàn 330 thuộc Mặt trận 979. Đồng đội của anh trong một lần đi làm nhiệm vụ cùng 6 người khác không may bị vướng mìn, 7 người đều hi sinh. Khi mọi người tìm đến nơi, 7 gương mặt đều biến dạng, không ai còn nhận ra đồng đội của mình. Trong cơn đau quặn thắt, anh nén dòng nước mắt bi thương, cùng đồng đội lặng lẽ lượm từng mảnh thi hài còn sót lại chia đều vào 7 quan tài khâm liệm. Có lẽ, những mất mát thương đau trong những năm tháng gian khổ ấy đã tôi luyện và hun đúc nghị lực cũng như ý chí của người bác sĩ quân y, để sau này, những khó khăn gặp phải đều trở nên nhỏ bé.
Đại tá, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học, Thầy thuốc nhân dân (GS. TSKH, TTND) Nguyễn Thế Hoàng, Phó Giám đốc Ngoại khoa Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Năm 1989, sau khi hoàn thành nghĩa vụ quốc tế tại Cam-pu-chia, Nguyễn Thế Hoàng trở về công tác tại khoa Chấn thương chỉnh hình (Khoa B1) của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Với quan niệm “yêu nghề thì phải giỏi nghề”, muốn giỏi nghề thì phải có ngoại ngữ để tiếp cận với y học thế giới, đều đặn sau những giờ làm việc, vị bác sĩ trẻ lại miệt mài đến các trung tâm ngoại ngữ buổi tối ở Hà Nội. Những ai từng gặp có lẽ đều bất ngờ về khả năng sử dụng ngoại ngữ của anh, ngoài tiếng Anh, anh còn sử dụng thành thạo tiếng Pháp, tiếng Nga và tiếng Đức. Đó là cầu nối giúp anh hăm hở, say mê thực hiện ước mơ của một “kẻ cháy lòng” từng bước chinh phục những thách thức trong lĩnh vực y khoa thế giới. Chinh phục đỉnh cao khoa học Năm 1995, BS. Nguyễn Thế Hoàng thi đỗ, trở thành Nghiên cứu sinh tại Bệnh viện Ngoại khoa Rechts der Isar thuộc trường Đại học Tổng hợp Munich (Cộng hòa Liên banh Đức). Khi chuẩn bị luận án tiến sĩ, anh trình bày với người hướng dẫn của mình về ý tưởng “Tân tạo tuần hoàn trong vạt vi phẫu chủ động”, GS. TSKH E. Biemer, Trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình và Phẫu thuật phục hồi của Bệnh viện Rechts der Isar, nhận xét rằng: “Đề tài có tính sáng tạo khoa học rất cao, nhưng tôi không chắc Hoàng có thể thực hiện thành công để bảo vệ luận án này”. Sau 1 tuần trăn trở, anh gõ cửa phòng GS E. Biemer và bày tỏ: “Bằng cấp cũng rất quan trọng nhưng không phải là mục tiêu cuối cùng. Tôi rất say mê với đề tài này và muốn biết hiệu quả và tính khả thi của nó như thế nào”. Cho đến bây giờ, bác sĩ Nguyễn Thế Hoàng không bao giờ quên được nụ cười trìu mến và câu nói đầy nhân văn của người thầy hướng dẫn: “Tôi đồng ý. Anh đã có sự lựa chọn của mình. Cứ làm đi, nếu có khó khăn gì và cần sự giúp đỡ, tôi sẵn lòng chia sẻ”. Trong vòng nửa năm đầu tiên sau khi bắt đầu tiến hành nghiên cứu, đúng như dự đoán của thầy hướng dẫn, khó khăn nối tiếp khó khăn, nghiên cứu cứ liên tiếp gặp thất bại. Rồi một điều kỳ diệu đã xảy ra sau chính những đêm mất ngủ, anh nảy ra sáng kiến lấy một mảnh cơ bao bọc kín xung quanh mối nối để không tạo tiếp xúc trực tiếp giữa mối nối mạch máu với silicone. Và kết quả tuyệt vời hơn cả mong đợi. Chính ý tưởng “trên cả tuyệt vời” này đã giúp anh hoàn thành xuất sắc một công trình nghiên cứu quốc tế có giá trị cao với tiêu đề “Tìm hiểu ảnh hưởng của silicon đến mối nối mạch máu vi phẫu”. Đây là công trình nghiên cứu đầu tiên và có ảnh hưởng lớn trên thế giới, giúp cho các phẫu thuật viên định hướng trong thực hành lâm sàng khi có sự kết hợp đồng thời silicone với dịch chuyển vạt tự do. Công trình này đã được công bố trên tạp chí khoa học uy tín của Mỹ Clinical Orthopedic and Related Research năm 2009. Trong ngày bảo vệ Luận án Tiến sĩ, GS. TSKH Edgar Biemer đã dành những lời nhận xét hết sức trìu mến về người học trò Việt Nam: “Tôi có rất nhiều học trò đến từ khắp các quốc gia trên thế giới, nhưng chưa có người nào tôi ấn tượng như BS Hoàng, và cũng chưa có người nào đạt được những thành công vang dội như thế trong khoa học”. (Còn nữa)./.Phương Thảo