GS. Trần Quốc Vượng (1934 – 2005) – Người thầy truyền cảm hứng tự do học thuật và văn hóa học

Ông là người có công khai phá, thành lập ngành Khảo cổ học và Văn hóa học tại các trường đại học lớn của Việt Nam. Không bó buộc học trò trong bốn bức tường giảng đường, phong cách dạy học của ông là "đi và thấy". Ông dẫn học sinh đi lội ruộng, trèo hang, đào đất tại các di chỉ khảo cổ (như Hoàng thành Thăng Long, Cổ Loa). Bài giảng của ông luôn tràn đầy năng lượng, sử dụng ngôn ngữ bình dân, sắc sảo, kết hợp giữa lịch sử, địa lý, văn hóa dân gian và cả ca dao, tục ngữ.Ông là biểu tượng của tinh thần tự do học thuật, phá vỡ mọi khuôn mẫu giáo điều. Ông dạy học trò không chỉ đọc sách mà phải biết lắng nghe "tiếng nói của lòng đất" và mạch ngầm văn hóa dân gian, đào tạo nên một thế hệ các nhà văn hóa, khảo cổ có tư duy độc lập, sáng tạo.