GS.TS. Bác sĩ Nguyễn Tài Thu: "Cây kim vàng" của ngành Y học cổ truyền Việt Nam
Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Tài Thu (1931 – 2021) là một trong những huyền thoại lớn nhất của nền Y học cổ truyền Việt Nam. Ông không chỉ là người nâng tầm nghệ thuật châm cứu Việt Nam lên trình độ thế giới mà còn dành trọn cả cuộc đời để cứu chữa cho hàng vạn bệnh nhân nghèo, được mệnh danh là "Thần y châm cứu" hay "Cây kim vàng" của Đông y Việt Nam.
1. Hành trình bén duyên và dấn thân cùng cây kim châm cứu
GS. Nguyễn Tài Thu sinh ra tại xã Vân Côn, huyện Hoài Đức, Hà Nội — một vùng đất giàu truyền thống văn hóa. Chứng kiến những đau đớn, bệnh tật của người dân trong những năm tháng chiến tranh và gian khó, ông quyết tâm theo học ngành Y.
Sau khi tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, ông được cử đi học tập và nghiên cứu chuyên sâu về Y học cổ truyền tại Trung Quốc. Trở về nước, ông nhận thấy châm cứu là một phương pháp chữa bệnh hiệu quả, chi phí thấp, vô cùng phù hợp với hoàn cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn của nhân dân ta thời bấy giờ. Từ đó, ông dành toàn bộ tâm huyết để nghiên cứu, phát triển và hệ thống hóa lý luận lẫn thực hành châm cứu Việt Nam.
2. Những phát minh đột phá nâng tầm Châm cứu Việt Nam
GS.TS Nguyễn Tài Thu là người sáng lập và phát triển hai kỹ thuật châm cứu độc đáo, tạo nên bước ngoặt lớn cho ngành Y học cổ truyền:
Mãng châm (Châm kim dài): Ông nghiên cứu và sử dụng những cây kim dài tới vài mươi centimet để châm xuyên qua nhiều huyệt đạo dọc theo kinh lạc. Kỹ thuật này mang lại hiệu quả vượt trội trong việc điều trị các bệnh lý phức tạp như: tai biến mạch máu não, liệt nửa người, câm điếc bẩm sinh, đau dây thần kinh, các bệnh về xương khớp...
Thủy châm và Châm tê phẫu thuật: Ông là người tiên phong ứng dụng kỹ thuật châm tê để thực hiện hàng nghìn ca phẫu thuật (từ mổ mộng mắt, mổ bướu cổ đến các phẫu thuật phức tạp) mà không cần sử dụng thuốc mê. Phương pháp này đặc biệt có ý nghĩa với những bệnh nhân dị ứng thuốc mê hoặc có thể trạng quá yếu.
Hỗ trợ cai nghiện ma túy: Ông nghiên cứu thành công phương pháp châm cứu cắt cơn nghiện ma túy, giúp hàng ngàn người lỡ bước làm lại cuộc đời, được nhiều quốc gia trên thế giới học tập và áp dụng.
Với vai trò là Chủ tịch Hội Châm cứu Việt Nam và Phó Chủ tịch Liên đoàn Châm cứu Thế giới, ông đã đưa châm cứu Việt Nam vươn ra quốc tế, giảng dạy và chuyển giao kỹ thuật cho bác sĩ tại hơn 50 quốc gia trên thế giới.
3. Tấm lòng nhân ái của người thầy thuốc nhân dân
Không chỉ là một nhà khoa học kiệt xuất, GS. Nguyễn Tài Thu còn là một tấm gương sáng ngời về lòng nhân ái. Ông trực tiếp sáng lập Hội Bệnh nhân nghèo bị tàn tật châm cứu Việt Nam, dành nhiều thời gian, sức lực đến các vùng sâu, vùng xa để khám, chữa bệnh miễn phí cho trẻ em bị khuyết tật, người nghèo và đối tượng chính sách.
Với ông, phần thưởng cao quý nhất không phải là danh vọng hay địa vị, mà là nụ cười của những bệnh nhân nghèo khi họ đi lại được, cất được tiếng nói sau nhiều năm câm lặng.
4. Tôn vinh và Di sản bất tử
Sự cống hiến bền bỉ của GS.TS. Bác sĩ Nguyễn Tài Thu cho nền Y học nước nhà đã được Đảng, Nhà nước và Quốc tế ghi nhận bằng nhiều danh hiệu cao quý:
Danh hiệu Anh hùng Lao động (năm 2000).
Danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân.
Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.
Giải thưởng Nhà nước và Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học và Công nghệ.
GS.TS Nguyễn Tài Thu tạ thế năm 2021, hưởng thọ 90 tuổi, nhưng di sản Y học và tấm lòng y đức của ông vẫn mãi mãi soi sáng cho các thế hệ thầy thuốc Việt Nam. Ông là minh chứng sống động cho tinh thần "Lương y như từ mẫu", đưa tinh hoa y học dân tộc tỏa sáng trên trường quốc tế.
