GS.TS. Bùi Đức Phú – Người mở đường cho ghép tim và ghép tạng Việt Nam
Trong nền y học hiện đại Việt Nam, Bùi Đức Phú được biết đến là một trong những phẫu thuật viên tim mạch hàng đầu, người có công lớn đưa ngành phẫu thuật tim và ghép tạng Việt Nam vươn tới những thành tựu mang tầm quốc tế. Với tài năng, bản lĩnh và tinh thần tiên phong, ông đã ghi dấu ấn đậm nét trong lịch sử y học nước nhà bằng những ca ghép tim và cấy tim nhân tạo đầu tiên do chính các thầy thuốc Việt Nam thực hiện.
Ông sinh năm 1956 tại Tuy Hòa, Phú Yên (nay thuộc tỉnh Đắk Lắk). Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, cha ông là cụ Bùi Phương – một chiến sĩ tham gia phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, còn mẹ là bà Phan Thị Thanh Chân quê ở Nghệ An. Chính nền tảng gia đình đã hun đúc trong ông ý chí phấn đấu, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến cho đất nước.
Từ những ngày đầu theo đuổi ngành y, Bùi Đức Phú đã lựa chọn lĩnh vực ngoại tim mạch – một chuyên ngành đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, sự chính xác tuyệt đối và lòng dũng cảm của người thầy thuốc. Sau nhiều năm học tập, nghiên cứu và công tác, ông trở thành chuyên gia đầu ngành về phẫu thuật tim mạch lồng ngực của Việt Nam.
Gắn bó phần lớn sự nghiệp với Bệnh viện Trung ương Huế, ông từng đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng như Trưởng Bộ môn Ngoại của Trường Đại học Y Dược Huế và Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế giai đoạn 2007–2016. Dưới sự lãnh đạo của ông, bệnh viện đã phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong những trung tâm y tế hàng đầu cả nước, làm chủ nhiều kỹ thuật y khoa hiện đại ngang tầm khu vực.
Dấu mốc đặc biệt trong sự nghiệp của Giáo sư Bùi Đức Phú diễn ra vào ngày 2 tháng 3 năm 2011, khi ông trực tiếp chỉ đạo và tham gia ê-kíp thực hiện thành công ca ghép tim từ người cho chết não đầu tiên hoàn toàn do các bác sĩ Việt Nam tiến hành. Thành công này không chỉ mở ra một trang mới cho ngành ghép tạng Việt Nam mà còn khẳng định năng lực chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ trong nước, giảm sự phụ thuộc vào chuyên gia nước ngoài.
Ba năm sau, ngày 6 tháng 6 năm 2014, ông tiếp tục tạo nên kỳ tích khi thực hiện thành công ca cấy tim nhân tạo bán phần hỗ trợ tâm thất đầu tiên tại Việt Nam. Đây là bước tiến quan trọng trong điều trị các bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối, đưa Việt Nam tiếp cận với những thành tựu tiên tiến của y học thế giới.
Không chỉ là một bác sĩ phẫu thuật xuất sắc, ông còn là nhà giáo tận tụy với sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực y tế. Nhiều thế hệ bác sĩ ngoại khoa, tim mạch và ghép tạng tại miền Trung và cả nước đã trưởng thành từ sự hướng dẫn, dìu dắt của ông. Ông luôn tâm niệm rằng thành công của một người thầy thuốc không chỉ nằm ở những ca mổ thành công mà còn ở việc truyền lại kiến thức và kinh nghiệm cho thế hệ kế cận.
Trên trường quốc tế, uy tín của Bùi Đức Phú cũng được ghi nhận rộng rãi. Ông từng giữ chức Chủ tịch Hội Phẫu thuật Tim mạch và Lồng ngực châu Á nhiệm kỳ 2014–2015, góp phần nâng cao vị thế của y học Việt Nam trong khu vực và thế giới.
Sau khi rời cương vị quản lý tại Bệnh viện Trung ương Huế, ông tiếp tục tham gia công tác chuyên môn và đào tạo. Ông từng đảm nhiệm vị trí Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City, Phó Tổng Giám đốc Hệ thống Y tế Vinmec, đồng thời giữ vai trò Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam và Phó Chủ tịch Hội Ghép tạng Việt Nam.
Với những đóng góp đặc biệt xuất sắc cho nền y học nước nhà, ông đã được Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân, Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới (năm 2013), Huân chương Lao động hạng Nhất, Nhì, Ba cùng nhiều giải thưởng uy tín trong và ngoài nước. Đặc biệt, những thành tựu về ghép tim và cấy tim nhân tạo của ông đã được xác lập Kỷ lục Việt Nam và ghi dấu trong lịch sử y học dân tộc.
Cuộc đời và sự nghiệp của GS.TS. Bùi Đức Phú là biểu tượng của tinh thần dấn thân, sáng tạo và khát vọng chinh phục những đỉnh cao khoa học vì sức khỏe con người. Những thành tựu mà ông cùng đồng nghiệp tạo dựng không chỉ cứu sống hàng nghìn bệnh nhân mà còn góp phần khẳng định vị thế của y học Việt Nam trên bản đồ y học thế giới.
