GS.TS NGUYỄN THỊ NGỌC PHƯỢNG: NGƯỜI MẸ CỦA HÀNG VẠN EM BÉ THỤ TINH ỐNG NGHIỆM VÀ TRÁI TIM NHÂN ÁI XUYÊN BIÊN GIỚI
Tốt nghiệp bác sĩ y khoa dưới chế độ cũ, những năm tháng trước 1975, bác sĩ Ngọc Phượng đã làm việc tại bệnh viện phụ sản lớn nhất miền Nam. Sau ngày đất nước thống nhất, khi tiếp quản và điều trị cho các sản phụ, bà bắt đầu chứng kiến những cảnh tượng kinh hoàng: Hàng loạt đứa trẻ sinh ra bị dị tật nặng nề, thiếu chi, vô sọ hoặc dính liền nhau...
Lần giở lại hồ sơ và vùng dịch tễ, bà bàng hoàng nhận ra mối liên hệ giữa những ca sinh quái dị này với vùng đất bị rải chất độc hóa học (Agent Orange/Dioxin). Biến nỗi đau thành hành động, bà quyết định lao vào nghiên cứu khoa học. Bà là một trong những nhà khoa học Việt Nam đầu tiên công bố các công trình nghiên cứu chấn động về tác hại của chất độc da cam đối với sức khỏe sinh sản, trực tiếp đứng ra làm chứng tại các phiên tòa quốc tế đòi công lý cho nạn nhân dioxin Việt Nam.
Đóng góp mang tính bước ngoặt, ghi danh Giáo sư Nguyễn Thị Ngọc Phượng vào lịch sử y học nước nhà chính là cuộc cách mạng trong điều trị vô sinh, hiếm muộn.
Dám nghĩ, dám làm vượt tầm thời đại: Vào những năm 1990, khi đất nước còn nhiều khó khăn, khái niệm "thụ tinh trong ống nghiệm" còn vô cùng xa lạ và xa xỉ. Bà đã lặn lội sang Pháp học tập, tự tìm kiếm các nguồn tài trợ và thuyết phục các chuyên gia nước ngoài chuyển giao công nghệ cho Việt Nam.
Khoảnh khắc lịch sử: Ngày 30/4/1998, ba em bé thụ tinh trong ống nghiệm đầu tiên tại Việt Nam chào đời an toàn tại Bệnh viện Từ Dũ dưới sự chỉ đạo trực tiếp của bà. Sự kiện này đã mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành sản phụ khoa nước nhà, đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia có kỹ thuật IVF phát triển nhất Đông Nam Á với chi phí thấp hơn rất nhiều so với thế giới.
Triết lý của người mẹ hiền: "Tiếng khóc chào đời của một đứa trẻ chính là âm thanh hạnh phúc nhất. Nhìn những giọt nước mắt lăn dài trên má của những người cha, người mẹ mỏi mòn chờ con hàng chục năm, tôi biết mình không được phép dừng lại."
Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân, năm 2000, bà vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.
Dù đã nghỉ quản lý từ lâu, ở tuổi xế chiều, Giáo sư Ngọc Phượng vẫn miệt mài làm việc. Bà vẫn tham gia khám chữa bệnh miễn phí cho người nghèo, điều hành các quỹ học bổng cho trẻ em vùng sâu vùng xa, và là chỗ dựa tinh thần lớn lao cho Làng Hòa Bình (nơi nuôi dưỡng những đứa trẻ khuyết tật do chất độc da cam). Năm 2024, bà tiếp tục được vinh danh quốc tế với giải thưởng Ramon Magsaysay (được mệnh danh là giải Nobel của châu Á) vì những cống hiến không ngừng nghỉ cho y học và cộng đồng.
Giáo sư Nguyễn Thị Ngọc Phượng chính là biểu tượng rực rỡ của thế hệ trí thức Việt Nam thời kỳ đổi mới: Sáng tạo, kiên cường và tràn đầy lòng trắc ẩn. Danh hiệu Anh hùng Lao động của bà không được viết nên bằng súng đạn, mà bằng những giọt mồ hôi trong phòng thí nghiệm, bằng bản lĩnh trên giảng đường quốc tế và bằng tình yêu thương vô bờ bến dành cho giống nòi Việt Nam.
