Gùi Gạo Ngược Đèo Pha Đin: Cô Gái Tày Nông Thị Phượng Và Mùa Hoa Lửa Điện Biên

Mùa xuân năm 1954, khi tiếng gọi của chiến dịch Điện Biên Phủ vang vọng khắp các bản làng, hàng vạn thanh niên ưu tú đã gác lại cuốc cày, tạm biệt mẹ già và em nhỏ để lên đường ra tiền tuyến. Trong đoàn quân trùng trùng điệp điệp xẻ dọc núi rừng Tây Bắc năm ấy, có cô gái người dân tộc Tày mang tên Nông Thị Phượng. Vóc dáng nhỏ nhắn, đôi mắt sáng kiên nghị và đôi vai trần vốn chỉ quen với việc nương rẫy, nay đã chai sần vì những gùi gạo nặng trĩu hướng về mặt trận.

Với khẩu hiệu "Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng", Nông Thị Phượng cùng đội dân công hỏa tuyến của mình phải vượt qua những cung đường hiểm trở nhất, trong đó có đèo Pha Đin – nơi được mệnh danh là "tọa độ lửa". Kẻ thù trút xuống đèo hàng tấn bom napan, bom nổ chậm nhằm cắt đứt tuyến đường tiếp tế huyết mạch của ta. Nhưng bom đạn không thể khuất phục được ý chí của những cô gái tuổi mười tám, đôi mươi. Ban ngày dạt vào rừng sâu trú ẩn, đêm xuống, khi sương lạnh buốt thấu xương, Phượng và đồng đội lại đốt đuốc, gò lưng cõng gạo, thồ đạn nhích từng bước qua những vách đá chênh vênh.

Có những đêm mưa rừng xối xả, đường đèo trơn trượt như đổ mỡ. Phượng trượt ngã, đầu gối tứa máu, nhưng đôi tay vẫn ôm chặt gùi gạo không để rơi vãi một hạt nào xuống bùn lầy. Chị thường nói với chị em trong tiểu đội: "Máu mình có thể đổ, nhưng gạo gửi cho bộ đội thì phải giữ bằng mọi giá". Những nắm cơm vắt lạnh ngắt, những cơn sốt rét rừng hành hạ không làm chị chùn bước. Chính đôi vai bé nhỏ của Phượng và hàng vạn nữ dân công, thanh niên xung phong đã dệt nên một mạng lưới tiếp tế thần kỳ, đập tan mưu đồ đánh sập hậu phương của tướng Nava.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, khi lá cờ "Quyết chiến - Quyết thắng" tung bay trên nóc hầm De Castries, mặt trận vỡ òa trong khúc khải hoàn. Từ xa nhìn về phía lòng chảo Mường Thanh, Nông Thị Phượng rưng rưng nước mắt. Chị khóc vì sung sướng, khóc cho những người đồng đội đã vĩnh viễn nằm lại dưới chân đèo Pha Đin để đổi lấy khoảnh khắc hòa bình vĩ đại này.

Hôm nay, "thời hoa lửa" đã lùi xa, nhưng hình ảnh nữ dân công Nông Thị Phượng mồ hôi ướt đẫm vai áo chàm, nhọc nhằn mà kiêu hãnh gánh gạo ra chiến trường mãi mãi là một "trang sử sống" bất diệt. Những con người như chị không mang quân hàm, không trực tiếp bóp cò súng, nhưng mồ hôi và máu của họ đã hòa vào đất mẹ, trở thành cội nguồn sức mạnh vĩ đại đưa dân tộc ta đến bến bờ quang vinh.