Gửi lại tuổi xuân cùng lời hẹn với hòa bình
Cuốn nhật ký của người sinh viên giỏi nhất khoa Toán - Cơ Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội đã ghi lại trọn vẹn lý tưởng, tình yêu và tâm hồn trong trẻo của thế hệ thanh niên gác bút nghiên lên đường chiến đấu, trước khi anh ngã xuống tại chiến trường Quảng Trị ở tuổi 20.
Trong không gian trang nghiêm của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, giữa hàng ngàn hiện vật chiến trường, có một cuốn sổ tay nhỏ nhắn, bìa đã sờn cũ và những trang giấy ngả màu thời gian. Đó là cuốn nhật ký mang tên "Chuyện đời" (được biên tập và xuất bản thành sách nổi tiếng với tựa đề "Mãi mãi tuổi hai mươi") do người sinh viên trẻ Nguyễn Văn Thạc ghi chép trong suốt hành trình từ mái trường đại học bước thẳng vào chiến trường khốc liệt.
Nguyễn Văn Thạc sinh năm 1952 tại Hà Nội. Anh là học sinh giỏi văn toàn miền Bắc, đồng thời là sinh viên xuất sắc khoa Toán - Cơ của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Tháng 9 năm 1971, giữa lúc tương lai tương sáng đang rộng mở, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, anh cùng hàng ngàn sinh viên Hà Thành đã xếp lại bút nghiên để khoác lên mình màu áo xanh người lính.
Cuốn nhật ký được anh bắt đầu ghi từ ngày 2/10/1971 – ngày đầu tiên nhập ngũ – và dừng lại vào ngày 3/6/1972 tại ngã ba Đồng Lộc, chỉ vài ngày trước khi anh bước vào chiến dịch Quảng Trị đỏ lửa. Qua từng trang viết nắn nốt, người đọc không thấy sự hoảng sợ hay bi lụy trước cái chết, mà chỉ thấy một tâm hồn giàu tình cảm, yêu thiên nhiên, tha thiết với mái trường, người thân và cô bạn gái Phạm Thị Như Anh.
Trang nhật ký cuối cùng khép lại vào ngày 3/6/1972 với dòng chữ nhắn gửi hậu phương: “Kính chào hậu phương - Chào gia đình, và người tôi yêu. Đêm nay tôi đi - Nhất định có ngày trở về Thủ đo yêu quí của lòng tôi”. Đúng 47 ngày sau đó, ngày 30/7/1972, trong một trận chiến ác liệt tại thành cổ Quảng Trị, anh dũng cảm hy sinh khi vừa tròn 20 tuổi.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
“Ừ, nếu như tôi không trở lại - Ai sẽ thay tôi viết tiếp những dòng sau này? Tôi chỉ ao ước rằng, ngày mai, những trang giấy còn lại đằng sau sẽ toàn là những dòng vui vẻ và đông đúc. Đừng để trống trải và bí ẩn như những trang giấy này.” - đoạn cuối trong những trang nhật ký của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc
Cuốn nhật ký của Liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc không chỉ là kỷ vật của một cá nhân, mà là bằng chứng lịch sử bằng xương bằng máu về một "thế hệ gác bút nghiên" – những người đã hy sinh tuổi trẻ, ước mơ và cả cuộc đời mình để dệt nên màu xanh hòa bình cho dân tộc.
