Gùi nặng không chỉ là thóc

Nhân vật kể chuyện: Lý Thị Mẩy (phụ nữ Dền Thàng)

Ngày ấy, tôi quen với việc gùi nặng trên lưng từ khi còn rất trẻ. Gùi thóc nộp cho thổ ty, gùi củi đi làm không công cho nhà quan, gùi cả nỗi lo đói khát về từng mái nhà. Ruộng đất ít dần, thuế má thì ngày một nhiều, có năm nhà tôi thiếu ăn đến tám tháng. Thế nhưng, cái gùi của tôi không chỉ có thóc, có củi, mà còn có cả niềm tin. Tôi từng nhiều lần gùi lương thực vào rừng tiếp tế cho đội tự vệ, cho cán bộ cách mạng, đi trong đêm tối, chỉ sợ gặp thổ phỉ phục kích.

Có lần, thổ ty sai người đến ép dân bán thảo quả với giá rẻ mạt, ai không nghe thì bị dọa đánh, dọa bắt đi phu. Chúng tôi không dám phản kháng công khai, nhưng âm thầm giúp nhau giấu sản vật, chia sẻ cho những gia đình bị cướp sạch. Khi cán bộ bị truy lùng, phụ nữ chúng tôi là người đứng ra che mắt địch, giả vờ khóc lóc, than đói để kéo dài thời gian cho các anh rút sâu vào rừng. Tôi hiểu rằng, mỗi bước chân mình đi không chỉ vì gia đình, mà vì cả bản làng đang tìm lối thoát khỏi kiếp nô lệ.