Gùi nước trên đỉnh Ngọc Linh

Năm 1972, Hồ Thị Xanh mới mười bảy tuổi, là cô gái người Xơ Đăng sống dưới chân núi Ngọc Linh, Kon Tum. Từ nhỏ quen đi rừng và leo núi, Xanh được giao tham gia đội dân công hỗ trợ bộ đội hoạt động trên các tuyến đường vùng cao. Công việc của đội chủ yếu là gùi gạo, thuốc men và tiếp tế nước uống lên các chốt đóng quân giữa núi rừng. Ở Ngọc Linh mùa khô, nước sạch rất hiếm. Nhiều con suối nhỏ cạn dần, còn những điểm đóng quân trên cao phải đi rất xa mới lấy được nước. Mỗi ngày, Hồ Thị Xanh đeo chiếc gùi mây sau lưng, men theo con đường rừng dốc đứng để mang nước lên cho bộ đội. Có chuyến đi mất gần nửa ngày. Đường trơn vì rêu đá. Vắt rừng bám đầy ống chân. Nhưng cô gái nhỏ chưa bao giờ than vãn. Trong đội, Xanh nổi tiếng khỏe và nhanh nhẹn nhất. Mọi người thường đùa:
“Xanh đi núi còn nhanh hơn nai rừng.” Một chiều mùa khô năm 1973, đơn vị trên đỉnh núi báo thiếu nước nghiêm trọng sau nhiều ngày bị bom đánh quanh khu vực suối gần nhất. Nếu không có nước sạch kịp thời, nhiều thương binh và người sốt rét sẽ rất nguy hiểm. Ngay trong đêm, Hồ Thị Xanh cùng vài dân công khác nhận nhiệm vụ gùi nước lên chốt. Đêm núi rừng tối đặc. Chỉ có ánh đuốc nhỏ lập lòe giữa sương lạnh. Mỗi người mang hai ống nước lớn buộc hai bên gùi. Con đường lên đỉnh Ngọc Linh hôm ấy trơn và dốc hơn thường ngày vì mưa vừa đổ xuống lúc chiều. Đi được nửa đường, một dân công phía sau bị trượt chân làm đổ mất một ống nước xuống vực. Ai nấy đều lặng người vì số nước mang theo quá quý giá. Không chần chừ, Hồ Thị Xanh tháo bớt phần nước của mình chia lại cho đồng đội rồi nói:
“Còn bao nhiêu cũng phải mang tới nơi.” Từ đó, chiếc gùi trên lưng cô nặng gần gấp đôi. Vai áo bị dây gùi siết đỏ hằn. Có lúc cô phải chống tay vào đá mới đứng vững giữa dốc cao. Nhưng suốt quãng đường còn lại, cô vẫn lặng lẽ bước tiếp trong màn sương dày đặc. Gần sáng, cả nhóm cuối cùng cũng tới được chốt đóng quân. Khi những ca nước đầu tiên được chia cho thương binh và chiến sĩ sốt cao, một anh bộ đội xúc động nắm lấy đôi vai còn run vì lạnh của Xanh rồi nói:
“Các em mang nước lên… như mang sự sống tới vậy.” Nghe thế, cô gái người Xơ Đăng chỉ cúi đầu cười ngượng nghịu. Đêm ấy, sau khi nghỉ tạm bên bếp lửa nhỏ, Hồ Thị Xanh lại cùng mọi người xuống núi chuẩn bị cho chuyến gùi tiếp theo. Sau hòa bình, bà trở về bản làng làm nương rẫy và gắn bó với núi rừng Ngọc Linh suốt đời. Chiếc gùi mây năm xưa bà vẫn giữ trên gác bếp. Mỗi lần nhìn những vết dây mòn trên quai gùi, bà lại nhớ những đêm leo núi trong sương lạnh và ánh mắt biết ơn của bộ đội nơi đỉnh cao năm ấy. Bà thường nói với con cháu:
“Hồi đó tụi bà đâu nghĩ mình làm chuyện lớn… chỉ biết người trên núi đang cần nước.” Ngày nay, vùng Ngọc Linh xanh thẳm và yên bình hơn rất nhiều. Nhưng câu chuyện về những chuyến gùi nước vẫn được người dân nơi đây nhắc lại như biểu tượng của sự hy sinh thầm lặng trong thời hoa lửa. Bởi giữa chiến tranh khốc liệt, đôi khi điều quý giá nhất để giữ con người đứng vững không phải điều to lớn… mà chỉ là một gùi nước sạch được mang lên giữa núi rừng bom đạn.