"Gùi Thuốc" và Chuyến Hàng Lương Tâm (Đường Trường Sơn)

Bà Nguyễn Thị Toan tham gia thanh niên xung phong khi vừa tròn 17 tuổi, gác lại bút nghiên để dấn thân vào tuyến lửa Trường Sơn huyền thoại. Bà không trực tiếp chiến đấu, nhưng công việc của bà mang tính sống còn: tiếp vận y tế.

​Trong những năm tháng ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, Bà Toan là một trong những cô gái "gùi thuốc", chịu trách nhiệm đưa thuốc men, bông băng và cả máu tươi qua những đoạn đường bị máy bay B-52 rải bom liên tục. Mỗi chuyến đi là một cuộc đấu tranh sinh tử với bom đạn và bệnh tật rừng sâu.

"Thuốc penicillin và máu khô quý hơn vàng. Mỗi gói hàng trên lưng không chỉ là vật chất, mà là mạng sống của đồng đội ở phía trước," Bà Toan kể. Có lần, cả đội bị mắc kẹt dưới cơn mưa bom suốt ba ngày đêm. Lương thực cạn, nước uống hiếm hoi, nhưng khi bom dứt, việc đầu tiên là kiểm tra xem bao thuốc trên lưng có bị ướt, có bị hỏng hay không.

​Kỷ niệm ám ảnh nhất của bà là khi phải băng bó cho một chiến sĩ bị thương nặng, ngay tại cửa hang trong đêm. Ánh đèn pin le lói, bà vừa cầm máu vừa trấn an người lính trẻ. Giây phút ấy, người y tá không chỉ là người cứu chữa mà còn là người thân, là niềm hy vọng duy nhất giữa chiến trường tối tăm. Lòng nhân ái và sự dũng cảm của Bà Toan đã cứu sống không biết bao nhiêu sinh mạng, giữ vững "mạch máu" y tế không bao giờ đứt đoạn trên con đường lịch sử.