Gương Trong Ba Lô
Năm 1969, tuyến đường 20 Quyết Thắng trên dãy Trường Sơn là một trong những nơi bị đánh phá ác liệt nhất. Bom đạn cày nát mặt đường mỗi ngày, nhưng các đội thanh niên xung phong vẫn bám trụ để san lấp hố bom và dẫn xe qua trọng điểm. Bà Nguyễn Thị Thanh lúc ấy mới mười bảy tuổi, là cô gái nhỏ nhất đội. Trong ba lô của bà ngoài vài bộ quần áo bạc màu chỉ có một vật đặc biệt: mảnh gương vuông nhỏ bằng bàn tay, được cắt từ chiếc gương cũ mẹ bà đưa trước ngày lên đường. Mỗi sáng trước giờ ra đường làm nhiệm vụ, bà Thanh thường lấy mảnh gương ra chải tóc cho gọn gàng. Đồng đội hay trêu: — “Bom rơi suốt ngày còn soi gương làm gì nữa?” Bà cười: — “Còn biết mình trẻ là còn có sức mà đi tiếp.” Giữa chiến trường thiếu thốn, mảnh gương nhỏ ấy được cả đội chuyền tay nhau dùng. Người thì nhờ cắt tóc, người thì soi để lấy mảnh đất đá khỏi mắt sau mỗi trận bom. Một buổi chiều, đơn vị đang san hố bom thì còi báo động vang lên. Máy bay lao tới ném bom liên tiếp xuống đoạn đường trước mặt. Khói bụi phủ kín cả cánh rừng. Sau trận bom, bà Thanh cùng mọi người chạy đi tìm đồng đội bị vùi lấp. Trong lúc đào đất cứu người, bà phát hiện chiếc ba lô của mình bị sức ép xé toạc. Mọi thứ bên trong văng tung tóe, riêng mảnh gương nhỏ vẫn còn nguyên dù đã nứt một đường dài ở giữa. Một chị trong đội nhìn mảnh gương rồi nói đùa: — “Nứt vậy chắc sau này khó lấy chồng.” Cả đội bật cười giữa khói bom còn chưa tan hết. Ít lâu sau, người chị vừa nói câu ấy hy sinh trong một lần dẫn xe qua trọng điểm ban đêm. Từ đó, bà Thanh giữ luôn mảnh gương nứt như một kỷ vật của cả đơn vị. Sau hòa bình, bà trở về quê làm giáo viên. Mảnh gương cũ được bà bọc trong khăn tay, cất trong ngăn tủ suốt nhiều chục năm. Bà thường kể với con cháu rằng thời hoa lửa ngày ấy, những cô gái thanh niên xung phong không có son phấn hay áo đẹp, nhưng ai cũng mang trong lòng một niềm tin rất lớn — rằng rồi chiến tranh sẽ qua, và tuổi trẻ của họ sẽ được sống tiếp trong hòa bình.
