HÀ NỘI 12 NGÀY ĐÊM – "ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG"
Giữa một con phố nhỏ ở quận Ba Đình, Hà Nội, có một cái hồ nhỏ tên là hồ Hữu Tiệp. Giữa mặt hồ, một khối sắt rỉ sét lộ lên khỏi mặt nước. Đó là xác một chiếc máy bay B-52 của Mỹ bị bắn rơi vào tháng 12 năm 1972. Phía sau khối sắt ấy là câu chuyện về 12 ngày đêm người Hà Nội đối đầu với "pháo đài bay".
"Pháo đài bay" B-52
B-52 là loại máy bay ném bom chiến lược lớn nhất của Mỹ thời ấy. Nó bay rất cao, mang được hàng chục tấn bom và được nhiều máy bay khác hộ tống, gây nhiễu ra-đa. Người Mỹ tin rằng không ai có thể bắn hạ nó.
Từ nhiều năm trước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dự báo: sớm muộn Mỹ cũng sẽ đưa B-52 ra đánh Hà Nội, và chỉ khi thua ở Hà Nội thì Mỹ mới chịu thua. Nghe lời Bác, bộ đội phòng không – không quân đã âm thầm nghiên cứu cách đánh B-52 từ trước.
Đêm 18 tháng 12 năm 1972
Cuối năm 1972, Hội nghị Paris bế tắc. Để ép Việt Nam nhượng bộ, Tổng thống Mỹ Nixon ra lệnh mở cuộc tập kích bằng B-52 vào Hà Nội, Hải Phòng, với mật danh "Linebacker II". Khoảng 19 giờ 45 phút tối 18/12/1972, những tốp B-52 đầu tiên dội bom xuống Hà Nội. Nhờ ra-đa phát hiện sớm, các trận địa tên lửa đã sẵn sàng. Ngay đêm đầu tiên, những chiếc B-52 đã bị bắn rơi, một chiếc rơi xuống Phủ Lỗ, Đông Anh.
Khâm Thiên, Bạch Mai – những đau thương
Người Hà Nội đã phải trả giá rất đắt. Đêm 26/12/1972 là đêm dữ dội nhất. B-52 rải thảm bom xuống phố Khâm Thiên, Bệnh viện Bạch Mai và hơn 100 điểm dân cư trong nội thành. Riêng phố Khâm Thiên có 278 người chết, trong đó có 91 phụ nữ, 40 cụ già và 55 trẻ em; 178 em nhỏ trở thành trẻ mồ côi. Hôm nay, tại số nhà 47 Khâm Thiên có tượng đài người mẹ ôm đứa con đã mất, để nhớ về đêm đau thương ấy.
Nhưng Hà Nội không gục ngã. Dân phố đào hầm trú ẩn cá nhân dọc vỉa hè. Người dân Gia Lộc, Hải Dương kéo lên giúp dựng lại nhà cho bà con phố Đại La. Đài phát thanh Mễ Trì bị bom phá, nhưng chỉ 9 phút sau, tiếng nói "Đây là Đài Tiếng nói Việt Nam" lại vang lên từ máy phát dự phòng.
B-52 rơi xuống lòng Hà Nội
Cũng đêm 26/12, bộ đội ta bắn rơi 8 chiếc B-52. Đêm 27/12, phi công Phạm Tuân lái máy bay MiG-21 đã bắn hạ một chiếc B-52 trên bầu trời Sơn La. Cũng trong đêm ấy, một chiếc B-52 khác bị bắn rơi, xác cắm xuống hồ Hữu Tiệp, giữa làng Ngọc Hà.
Sau 12 ngày đêm, từ 18 đến 29/12/1972, quân và dân miền Bắc bắn rơi 81 máy bay Mỹ, trong đó có 34 chiếc B-52. Riêng Hà Nội bắn rơi 30 chiếc, trong đó có 23 chiếc B-52. Hàng trăm phi công Mỹ bị tiêu diệt hoặc bắt sống. Mỹ buộc phải ngừng ném bom từ vĩ tuyến 20 trở ra và quay lại bàn đàm phán.
Vì sao gọi là "Điện Biên Phủ trên không"?
Năm 1954, chiến thắng Điện Biên Phủ trên mặt đất buộc thực dân Pháp ký Hiệp định Giơ-ne-vơ. 18 năm sau, chiến thắng trên bầu trời Hà Nội cũng có ý nghĩa tương tự: ngày 27/1/1973, Mỹ phải ký Hiệp định Paris, cam kết chấm dứt chiến tranh và rút hết quân khỏi Việt Nam. Vì thế, người ta gọi 12 ngày đêm chống B-52 là trận "Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không".
Điều chúng ta học được
Chiến thắng này không chỉ đến từ lòng dũng cảm. Nó đến từ trí tuệ: những chiến sĩ ra-đa, tên lửa đã kiên nhẫn nghiên cứu, tìm cách vượt qua nhiễu để tìm ra B-52 giữa bầu trời. Nó cũng đến từ sự đoàn kết của cả một thành phố, từ người lính trên trận địa đến bác sĩ Bạch Mai, người phát thanh viên, người dân Khâm Thiên.
Khi đứng trước hồ Hữu Tiệp hay tượng đài Khâm Thiên, các em hãy nhớ rằng: không có khó khăn nào là không thể vượt qua nếu chúng ta chăm chỉ học hỏi, sáng tạo và đoàn kết cùng nhau.
