HÀ NỘI 60 NGÀY ĐÊM - CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

70 năm trôi qua, cứ vào thời khắc này, hàng vạn người dân Hà Nội, nhất là những người trực tiếp chiến đấu bảo vệ Thủ đô 60 ngày đêm khói lửa, những người vinh dự trong Đại đoàn quân Tiên phong trở về tiếp quản Thủ đô và cả những người được chứng kiến giờ phút thiêng liêng ấy lại trào dâng nhiều xúc cảm. Bản hùng ca ngày Chiến thắng trở về là mốc son để người Hà Nội trân trọng và tự hào với quá khứ, tiếp thêm bản lĩnh, niềm tin để xây dựng Thủ đô ngày càng phát triển.

Phóng viên TTXVN viết về những ngày chiến đấu gian khổ mà hào hùng của quân và dân Thủ đô trong ngày đầu toàn quốc kháng chiến, đặc biệt là 60 ngày đêm khói lửa, giam chân giặc Pháp để Trung ương Đảng, Chính phủ rút lên An toàn khu, tạo điều kiện cho cả nước chuẩn bị mọi mặt bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ. Cùng với đó là dấu ấn ngày Chiến thắng trở về tiếp quản Thủ đô và khát vọng xây dựng Hà Nội “Văn minh - văn hiến - hiện đại” trong giai đoạn hiện nay.

Hà Nội 60 ngày đêm khói lửa

Sau khi ta giành được chính quyền năm 1945, thực dân Pháp tìm mọi cách gây hấn hòng xâm chiếm nước ta một lần nữa. Đêm 19/12/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Trung ương Đảng và Chính phủ ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, bắt đầu cho cuộc kháng chiến trường kỳ. Cũng trong đêm đó, từ pháo đài Láng, loạt đại bác đã nổ phát súng đầu tiên báo hiệu Toàn quốc kháng chiến. Hàng loạt trận đánh cam go, khốc liệt của quân và dân Hà Nội nhằm vào quân địch, trong đó rất nhiều trận chiến cảm tử, đã thể hiện được tinh thần, ý chí Hà Nội trong cuộc chiến bảo vệ Thủ đô.

Loạt đại bác đi vào lịch sử

20 giờ 3 phút ngày 19/12/1946, pháo đài Láng (quận Đống Đa) bắn loạt đạn đầu tiên, phát ra hiệu lệnh tổng tiến công, mở đầu cho những ngày Toàn quốc kháng chiến. Tiếp đó, pháo đài Xuân Tảo (quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội) cũng nã những loạt pháo vào quân đội Pháp. Công nhân nhà máy điện Yên Phụ phá máy, cả thành phố tắt điện. Ngay sau đó, quân và dân Hà Nội với vũ khí thô sơ, ít ỏi nhưng ngoan cường chống lại thực dân Pháp bằng những trận đánh ác liệt.

Thời đó, các pháo thủ ở pháo đài Láng có 9 người nhưng can trường bám trận địa để tấn công quân địch. Sau khi nhận được hiệu lệnh tấn công từ hôm trước, đến trưa 19/12, Trung đội trưởng Gia (chỉ huy pháo đài) ra lệnh cho các chiến sỹ ăn cơm chiều sớm, sắp xếp tư trang, phân công nhiệm vụ cho mọi người vì có thể đến tối sẽ chiến đấu. Mọi người đều hồi hộp, sẵn sàng chuẩn bị tinh thần.

Buổi tối, các pháo thủ tập trung ngoài pháo đài. Mọi người nhìn về phía nội thành chờ đợi. Bỗng một pháo hiệu phụt thẳng giữa thành phố lên trời. Lúc đó, Trung đội trưởng Gia hô “Chuẩn bị…. bắn…bắn... bắn....”. Hai khẩu pháo tức thì bắn 3 loạt, 6 viên vào trong thành, cả pháo đài rung chuyển. Ngay sau đó, Trung đội trưởng Gia cho trinh sát vào trong thành Hà Nội kiểm tra. Sau đó, trinh sát báo về, trong thành binh lính Pháp chết rất nhiều; một viên ra phía Bắc thành nhưng không ảnh hưởng tới dân.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp gọi điện biểu dương chiến sỹ pháo đài Láng thực hiện tốt nhiệm vụ, bắn chính xác mục tiêu khiến mọi người đều vui mừng. Sáng hôm sau, Đại tướng nhận định “pháo đài Láng bắn loạt đạn tối qua là loạt đạn thần thánh của dân tộc ta, là thắng lợi lớn vì bọn thực dân đang có âm mưu phá thành đánh ta. Ta đã đánh trước nó được ít phút, phá tan âm mưu của địch”.

Người Vệ út năm xưa Phùng Đệ (là liên lạc của Đại đội 15, Tiểu đoàn 103, khu Đông Kinh Nghĩa Thục, Liên khu I) nhớ lại, đêm 19/12/1946, khi cả Hà Nội bao trùm trong màn đêm, ông nghe tiếng đại bác ở pháo đài Láng vang lên. Trong đầu ông nghĩ ngay thời khắc kháng chiến đã đến. Cùng lúc đó, quân và dân Hà Nội quyết liệt giao chiến ở các nơi suốt cả đêm, tiếng súng không ngớt, cả bầu trời Thủ đô rực sáng.

Từ ngày 23/12 trở đi, bộ binh và nhân dân Thủ đô quyết liệt chiến đấu chống quân Pháp, giam chân địch trong thành. Các pháo thủ pháo đài Láng tiếp tục đào hầm, chuẩn bị đạn dược, vũ khí chờ lệnh chiến đấu. Đến ngày 12 tháng Giêng năm 1947, các chiến sỹ pháo đài Láng được lệnh rút quân lên An toàn khu. Khi đi, các pháo thủ đã tháo một cơ bẩm và một máng đạn mang đi. Đến bến đò Đan Sỹ, Hà Đông, các pháo thủ đã giao cho Ủy ban chiến đấu đang trực chiến để tiếp tục hành quân.

Cố pháo thủ Đỗ Văn Đa từng chia sẻ, tên tuổi của các pháo thủ đã gắn liền với pháo đài Láng. Đó không chỉ là niềm vinh dự của họ mà là niềm vinh dự của mọi người dân Yên Lãng nay là phường Láng Thượng, quận Đống Đa nói chung.