Bài viết

Hà Nội trong ngày 10-10-1954 lịch sử và những nhiệm vụ nặng nề khi đó

Gia Lai27/04/2026Minh Vượng (Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Phù Mỹ Đông)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

8 giờ: Cánh quân phía Tây, xuất phát từ “Quần Ngựa” (nay là Cung thi đấu thể thao Quần Ngựa) tiến vào Thủ đô. Đó là những chiến sĩ bộ binh của “Trung đoàn Thủ Đô”, dẫn đầu là Trung đoàn trưởng – Anh hùng Quân đội Nguyễn Quốc Trị. Đoàn đi qua các đường Kim Mã, Nguyễn Thái Học, Cửa Nam, Hàng Bông, Hàng Đào, Hàng Ngang… đến 9 giờ 45 phút thì vào đóng trong “Thành cổ Hà Nội” bằng Cửa Đông.

8 giờ 45 phút: Cánh quân phía Nam, thuộc hai Trung đoàn 88 và 36 xuất phát từ “Việt Nam học xá” (khu vực Đại học Bách khoa bây giờ), tiến qua phố Bạch Mai, phố Huế… vòng quanh hồ Hoàn Kiếm, rồi trở lại, theo hai hướng đông và tây của phố Trần Hưng Đạo, vào đóng quân ở các khu vực “Đồn Thủy” (Bệnh viện 108, Bệnh viện Hữu Nghị) và “Đấu Xảo” (Cung văn hóa Hữu Nghị).9 giờ 30 phút: Đoàn cơ giới và pháo binh, cùng chỉ huy “tiếp quản Hà Nội”, do Chủ tịch Ủy ban Quân quản Vương Thừa Vũ, và Phó chủ tịch Trần Duy Hưng dẫn đầu, xuất phát từ sân bay Bạch Mai, đi đến Ngã tư Vọng, sang Ngã tư Trung Hiền, theo đường Bạch Mai, phố Huế, qua Bờ Hồ, đi đường Hàng Đào, Hàng Ngang, qua chợ Đồng Xuân, lên Hàng Giấy, vườn hoa Hàng Đậu… vào “Thành cổ Hà Nội” bằng Cửa Bắc. Với hai đường tiến binh từ mạn Tây và mạn Nam, sáng 10-10-1954, quân ta đã về (vào) giải phóng Thủ đô, chỉ bằng và qua hai cửa ô, là: Ô Cầu Giấy (tức: Ô Thanh Bảo), và: Ô Cầu Dền (tức: Ô Yên Thọ, ô Thịnh Yên). Trung đoàn thủ đô, từng lập chiến công oanh liệt và ra đời ở Liên khu I, vinh dự giương cao lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” dẫn đầu đoàn quân chiến thắng trở về Thủ đô. Trong tiếng nhạc hùng tráng, giữa rừng hoa, rừng cờ và tình cảm thắm thiết của 20 vạn nhân dân Hà Nội đổ xuống đường đón mừng; các thành viên của Uỷ ban quân quản thành phố, những người từng lãnh đạo, chỉ huy quân và dân Thủ đô làm nên kỳ tích hồi đầu kháng chiến, cùng các đơn vị binh chủng cơ giới, cao xạ , pháo binh và bộ binh vừa làm nên chiến thắng ở Điện Biên Phủ trở về, rầm rập tiến vào thành phố. Toàn thành phố Hà Nội tràn ngập niềm vui trong ngày lịch sử 10-10-1954.15 giờ ngày 10-10, hàng vạn nhân dân Thủ đô phấn khởi dự lễ chào cờ chiến thắng, với sự hiện diện của Chủ tịch Uỷ ban quân quản thành phố là Thiếu tướng Vương Thừa Vũ và bác sĩ Trần Duy Hưng, Phó chủ tịch cùng các đơn vị quân đội nhân dân tham gia tiếp quản thành phố. Cờ đỏ sao vàng lại tung bay trên đỉnh cột cờ cổ kính. Thủ đô Ha Nội trở lại độc lập, tự do, kết thúc một chặng đường lịch sử đầy hy sinh, gian khổ nhưng rất oanh liệt vẻ vang của nhân dân Hà Nội, cả nước hân hoan, vui mừng cùng nhân dân Hà Nội. Như vậy là, Hà Nội cùng các lực lượng vũ trang đã tiếp quản tuyệt đối an toàn và nhanh gọn toàn bộ các vị trí quân sự của địch ở Hà Nội như: sân bay Bạch Mai, sân bay Gia Lâm, Đồn Thủy, khu Thành cổ. Bên cạnh đó quân ta đã tiếp quản 129 công sở, công trình lợi ích công cộng, xí nghiệp, bệnh viện, trường học…trong đó có Phủ Toàn quyền, Phủ Thủ hiến Bắc Việt (Bắc bộ phủ cũ), Sở mật thám Liên bang Đông dương, những cơ quan đầu não xâm lược và thống trị của địch. Các điều kiện phuc vụ sinh hoạt của nhân dân như: điện, nước, lương thực, thực phẩm và an toàn xã hội được đảm bảo. Uy thế của cách mạng càng thêm khẳng định. Người Hà Nội cang thêm tự hào và vững tin vào sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ kính yêu.Lịch sử Thủ đô Hà Nội, lịch sử đất nước bước tiếp một trang mới.Sau khi tiếp quản Thủ đô, quân và dân Hà Nội phải đối phó với những hậu quả nặng nề của một Thủ đô vừa chịu chiến tranh xâm lược, vừa bị phá hoại trước khi kẻ thù tháo chạy. Nền kinh tế của Hà Nội hầu như chưa có gì, cac cơ sở sản xuất rất ít và nhỏ bé, hầu hết là cơ sở sửa chữa,mà chủ yếu làm theo phương pháp thủ công. Số người buôn bán lớn và nhỏ có tới trên 40.000 người (chiếm 1/10 dân số thành phố). Trong khi đó số người sản xuất công nghiệp và thủ công nghiệp không quá 5.000 người. Nông nghiệp ngoài thành đình đốn với gần 2.000 ha ruộng bị bỏ hoang. Hầu hết hệ thống đường bộ, đường sắt, cầu cống từ Hà Nội đi các nơi đều bị phá hủy hoặc hư hỏng nặng. Đời sống nhân dân, nhất là nông dân nói chung nghèo khổ. Hơn 77.000 người thất nghiệp, 7 vạn người không biết chữ. Hàng ngàn người tàn tật, cơ nhỡ và trẻ em mồ côi, lang thang, xin ăn. Khi quân ta vào tiếp quản Hà Nội vẫn là lúc nạn đói xảy ra trầm trọng. Nhiều gia đình chỉ có cháo hoặc rau ăn cầm bữa. Trước khi rút đi, quân Pháp vẫn còn cài cắm nhiều tay chân và cơ sở phản động nhằm phá hoại lâu dài và suy yếu công cuộc khôi phục xây dựng Thủ đô… Có thể nói sau niềm vui của ngày khải hoàn 10-10-1954, muôn vàn khó khăn thách thức, nhiệm vụ nặng nề đặt ra cho Chính quyền quân quản, cán bộ, chiến sĩ và nhân dân Thủ đô.60 năm đã trôi qua, dưới sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Chính phủ, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng Bộ, HĐND, UBND thành phố và sự nỗ lực phấn đấu của mọi tầng lớp nhân dân; Hà Nội hiện là một trong 17 Thủ đô có quy mô lớn trên thế giới và cũng là một trong những thủ đô lâu đời nhất trên thế giới với dân số trên 7 triệu người. Cùng với sự lớn mạnh của đất nước trong quá trình phát triển và hội nhập, vị thế, tầm vóc, diện mạo của Thủ đô Hà Nội đang ngày càng phát triển mạnh mẽ. Những năm gần đây, trong bối cảnh tình hình có nhiều biến động, khó khăn và thuận lợi đan xen, thành phố tiếp tục đạt được những kết quả quan trọng, toàn diện trên nhiều lĩnh vực. Kinh tế Thủ đô liên tục tăng trưởng khá cao, tổng sản phẩm trên địa bàn bình quân 5 năm qua đạt 9,51%, cao hơn 1,5 lần so với mức bình quân chung của cả nước. Thu ngân sách bình quân tăng 19,2%/năm và chiếm trên 20% tổng thu ngân sách cả nước; Kim ngạch xuất khẩu tăng nhanh. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch ngày càng rõ nét theo hướng hiện đại. Quy hoạch, xây dựng và quản lý đô thị có bước tiến bộ đáng kể; kết cấu hạ tầng đô thị, nông thôn được đẩy mạnh. Xây dựng nông thôn mới đạt được nhiều thành tựu nổi bật. Các lĩnh vực văn hóa - xã hội, bảo tồn và phát huy các di sản và giá trị văn hóa truyền thống, phát triển giáo dục - đào tạo, y tế và chăm sóc sức khỏe nhân dân, khoa học - công nghệ, giải quyết việc làm, bảo đảm an sinh xã hội tiếp tục đạt được những kết quả quan trọng. Chính trị xã hội ổn định, an ninh, trật tự được bảo đảm…Những ngày tháng 10 lịch sử này, nhìn lại một chặng đường 60 năm đã qua để thấy tự hào và tin yêu Thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến- trái tim thân yêu của Tổ quốc Việt Nam.Một số hình ảnh Thủ đô Hà Nội những ngày tháng 10- 1954 lịch sử:lễ hạ cờ của quân Pháp tại cửa Đoan Môn Hoàng Thành chấm dứt sự tồn tại của quân Pháp tại Việt Nam.Quân Pháp rút qua cầu Long Biên.Tiểu đoàn 307, Đại đoàn 308 tiến vào tiếp quản qua cầu Long Biên.Phố Hàng Đào trước ngày 10-10-1954 chuẩn bị đón chào quân ta vào tiếp quản.Lá cờ “Quyết chiến Quyết thắng”- phần thưởng luân lưu của Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu đoàn quân trong lễ mừng chiến thắng 10-10-1954.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn