Hà Tuyên

Chiến tranh đã đi qua nhiều năm, nhưng đối với người lính Đặng Văn Ngãn, những ký ức về một thời cầm súng bảo vệ biên giới phía Bắc vẫn luôn còn nguyên vẹn như mới hôm qua. Trong căn nhà nhỏ hôm nay, ông vẫn cẩn thận lưu giữ những cuốn sổ nhật ký đã úa vàng, những tấm ảnh bạc màu theo thời gian và cả những kỷ vật cũ kỹ mang theo suốt những năm tháng chiến đấu nơi chiến trường Vị Xuyên – Hà Tuyên. Mỗi kỷ vật là một phần ký ức, một câu chuyện về tuổi trẻ, về đồng đội và về những ngày tháng không thể nào quên của cuộc đời người lính.

Nhìn vào cuốn sổ tay cũ với nét chữ nắn nót còn lưu lại, ít ai biết rằng nó đã từng theo ông qua những đêm hành quân giữa núi rừng biên giới. Những trang giấy ấy ghi lại những dòng thơ, những cảm xúc về quê hương, về người thân và cả nỗi nhớ da diết trong những ngày xa nhà. Giữa tiếng pháo vang trời và mùi khói súng khét lẹt nơi chiến hào, người lính trẻ Đặng Văn Ngãn vẫn giữ cho mình một tâm hồn giàu tình cảm. Ông viết để quên đi cái lạnh cắt da nơi núi đá Vị Xuyên, viết để giữ lại niềm tin vào ngày hòa bình sẽ trở về trên quê hương đất nước.Những năm tháng chiến đấu ở Vị Xuyên – Hà Tuyên là quãng thời gian gian khổ nhất trong cuộc đời ông. Đó là nơi được gọi bằng cái tên đầy ám ảnh: “lò vôi thế kỷ”. Bom đạn dội xuống ngày đêm khiến núi đá cũng bị nghiền nát. Người lính sống trong hầm sâu, ăn cơm vắt, ngủ trên đá lạnh và luôn đối mặt với sự hy sinh bất cứ lúc nào. Có những đêm pháo sáng rực cả bầu trời, đồng đội vừa còn ngồi bên nhau trò chuyện thì sáng hôm sau đã mãi mãi nằm lại nơi cao điểm biên cương.

Ông Ngãn từng kể với tôi ôngvẫn nhớ như in những gương mặt đồng đội năm xưa. Có người quê ở miền xuôi, có người đến từ vùng núi xa xôi, tất cả đều mang trong tim tình yêu Tổ quốc và ý chí bảo vệ từng tấc đất quê hương. Giữa gian khổ và hiểm nguy, tình đồng đội trở thành sức mạnh lớn lao nhất. Họ chia nhau từng ngụm nước, từng điếu thuốc, từng chiếc chăn mỏng giữa mùa đông rét buốt. Khi một người bị thương, những người còn lại sẵn sàng lao ra giữa làn đạn để cứu đồng đội của mình.

Những bức ảnh cũ mà ông còn giữ hôm nay chính là minh chứng sống động cho một thời tuổi trẻ đầy máu lửa ấy. Trong ảnh, người lính Đặng Văn Ngãn mặc bộ quân phục đã bạc màu, gương mặt gầy nhưng ánh mắt luôn sáng lên niềm tin và sự kiên cường. Có những tấm ảnh chụp trong buổi gặp mặt đồng đội sau chiến tranh, có những bức ảnh ghi lại khoảnh khắc ông đứng phát biểu trong lễ kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ. Dù thời gian đã làm những bức ảnh nhòe đi, nhưng ký ức trong đó vẫn luôn rõ ràng trong tâm trí ông.

Đặc biệt, cuốn nhật ký và những bài thơ viết tay là những kỷ vật thiêng liêng nhất. Trong đó không chỉ có cảm xúc của một người lính trẻ mà còn chứa đựng cả tinh thần của một thế hệ đã sống hết mình vì Tổ quốc. Những dòng thơ về “lửa hồng”, về mùa xuân, về quê hương như tiếp thêm sức mạnh cho người lính nơi chiến trường khốc liệt. Đó là ngọn lửa của niềm tin, của tình yêu đất nước chưa bao giờ tắt.

Sau chiến tranh, ông Đặng Văn Ngãn trở về với cuộc sống đời thường, nhưng chiến trường Vị Xuyên chưa bao giờ rời khỏi ký ức của ông. Mỗi lần mở lại cuốn sổ cũ hay nhìn những bức ảnh năm xưa, bao kỷ niệm lại ùa về: tiếng pháo nổ giữa núi rừng, những cuộc hành quân trong mưa rét, tiếng gọi đồng đội trong đêm và cả những giọt nước mắt khi tiễn đưa những người đã ngã xuống.Thời gian có thể làm phai màu giấy cũ, làm nhòe đi những bức ảnh năm xưa, nhưng không thể xóa nhòa ký ức của người lính Đặng Văn Ngãn về cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới. Những kỷ vật ông giữ lại hôm nay không chỉ là hồi ức của riêng một con người, mà còn là một phần lịch sử thiêng liêng của dân tộc Việt Nam. Đó là lời nhắc nhở cho thế hệ hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, biết ơn sự hy sinh của những người lính đã dành cả tuổi thanh xuân để bảo vệ đất nước.

Người lính năm xưa giờ đã không còn, nhưng những gì ông để lại trong lòng con cháu là niềm biết ơn, niềm tự hào, luôn ghi nhớ một thời hào hùng không bao giờ quên của cha ông ta, những người đã ngã xuống hi sinh vì độc lập tự do của Đất nước.