Hà Văn Chúc
Hà Văn Chúc – Người Phi Công “Một Chọi Ba Mươi Sáu” Giữa Bầu Trời
Anh hùng liệt sĩ Hà Văn Chúc (1938–1968) là một trong những phi công tiêm kích quả cảm của Không quân Nhân dân Việt Nam. Tên tuổi ông gắn liền với trận không chiến huyền thoại khi một mình lái MiG-21 lao vào đội hình 36 máy bay chiến đấu Mỹ để bảo vệ bầu trời miền Bắc.
Ông sinh tại xã Hải Lựu, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc (nay thuộc huyện Sông Lô). Trước khi trở thành phi công, Hà Văn Chúc từng là chiến sĩ pháo cao xạ, nổi tiếng gan dạ và có ý chí chiến đấu mạnh mẽ. Chính tinh thần ấy đã đưa ông trở thành một trong những phi công ưu tú của Không quân Nhân dân Việt Nam trong giai đoạn á.c l.i.ệ.t nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Ngày 14/01/1968, không quân Mỹ huy động lực lượng lớn gồm nhiều tiêm kích F-105 và F-4 mở cuộc tập kích ra miền Bắc. Trong tình thế vô cùng chênh lệch, Hà Văn Chúc đã một mình điều khiển chiếc MiG-21 dũng cảm xuất kích nghênh chiến.
Giữa bầu trời rực l.ử.a, ông táo bạo lao thẳng vào đội hình đối phương đông gấp nhiều lần, bình tĩnh khóa mục tiêu và bắn hạ một chiếc F-105 của Mỹ. Trận đánh “một chọi ba mươi sáu” ấy đã trở thành biểu tượng cho ý chí chiến đấu kiên cường và tinh thần không lùi bước của phi công Việt Nam.
Sau trận không chiến á.c l.i.ệ.t, máy bay của ông bị trúng đ.ạ.n nặng. Dù nhảy dù thoát khỏi máy bay thành công, ông bị thương quá nặng và hy sinh vài ngày sau đó tại quân y viện vào ngày 19/01/1968.
Với tinh thần chiến đấu anh dũng và chiến công đặc biệt xuất sắc, năm 1995 Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Hà Văn Chúc mãi mãi được nhớ đến như một “cánh thép quả cảm” của Không quân Nhân dân Việt Nam — người đã dám đối đầu với lực lượng vượt trội để giữ vững bầu trời Tổ quốc.


