Hà Văn Lâu – Người đi qua hai bàn đàm phán lịch sử
Hà Văn Lâu – Người đi qua hai bàn đàm phán lịch sử
Trong lịch sử hai cuộc kháng chiến của Việt Nam, có những người không chỉ chiến đấu bằng súng đạn mà còn góp phần vào cuộc đấu tranh bằng trí tuệ, bản lĩnh và ngoại giao.
Hà Văn Lâu (1918–2016) là một trong những người như thế.
Ông sinh ra tại Thừa Thiên Huế. Từ một người lính tham gia kháng chiến, Hà Văn Lâu dần trưởng thành và đảm nhiệm nhiều trọng trách trong quân đội, ngoại giao.
Năm 1954, chiến trường Điện Biên Phủ bước vào những ngày quyết định.
Ở phía sau những trận đánh khốc liệt là một cuộc đấu tranh ngoại giao quan trọng tại Hội nghị Genève về Đông Dương.
Hà Văn Lâu tham gia đoàn Việt Nam với vai trò cố vấn quân sự, mang theo những thông tin từ chiến trường để phục vụ cuộc đấu tranh trên bàn đàm phán.
Một người hỏi:
— Trên bàn đàm phán, những người làm ngoại giao dựa vào điều gì để bảo vệ lập trường của mình?
Ông trả lời:
— Ngoại giao không thể tách rời thực tế chiến trường. Mỗi thắng lợi và mỗi hy sinh của quân dân đều tạo thêm sức mạnh cho chúng ta trên bàn đàm phán.
Tại Genève, các đoàn đại biểu phải tranh luận về một loạt vấn đề liên quan đến việc chấm dứt chiến tranh ở Đông Dương.
Những cuộc thương lượng kéo dài.
Các vấn đề quân sự, chính trị và lãnh thổ đều được xem xét rất thận trọng.
Cuối cùng, ngày 21/7/1954, các bên đạt được những thỏa thuận quan trọng, dẫn tới việc ký kết các văn kiện Genève về Đông Dương.
Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kết thúc.
Nhưng Hà Văn Lâu chưa dừng lại.
Nhiều năm sau, đất nước lại bước vào một cuộc chiến tranh mới.
Lần này, ông tiếp tục hoạt động trên mặt trận ngoại giao.
Tại Hội nghị Paris, cuộc đàm phán kéo dài nhiều năm để tìm giải pháp chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Việt Nam.
Hà Văn Lâu tham gia đoàn đàm phán Việt Nam, tiếp tục vận dụng kinh nghiệm quân sự và ngoại giao đã tích lũy từ những năm trước.
Không còn là một người chỉ đứng sau chiến trường, ông phải theo dõi từng diễn biến trên bàn đàm phán, nghiên cứu từng lập luận và phối hợp với các thành viên trong đoàn.
Các cuộc thương lượng nhiều lúc rơi vào bế tắc.
Nhưng đoàn Việt Nam vẫn kiên trì.
Hà Văn Lâu hiểu rằng mỗi câu chữ trong một văn bản ngoại giao đều có thể liên quan đến vận mệnh của hàng triệu người.
Đến ngày 27/1/1973, Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết.
Một lần nữa, Hà Văn Lâu chứng kiến một bước ngoặt lớn của lịch sử Việt Nam.
Từ Genève năm 1954 đến Paris năm 1973, ông đã đi qua hai cuộc đàm phán quan trọng gắn với hai cuộc kháng chiến.
Nếu chiến trường cần những người lính kiên cường thì bàn đàm phán cũng cần những con người có bản lĩnh, kiến thức và khả năng kiên trì bảo vệ lợi ích dân tộc.
Hà Văn Lâu tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong ngành ngoại giao và quân đội cho đến những năm cuối đời.
Ông qua đời năm 2016, để lại dấu ấn của một người đã dành phần lớn cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng và ngoại giao của đất nước.
Bài học
Câu chuyện về Hà Văn Lâu cho thấy chiến thắng của một dân tộc không chỉ được tạo nên trên chiến trường mà còn trên bàn đàm phán.
Ở đó cần có sự bình tĩnh, kiên trì, hiểu biết và bản lĩnh.
Thế hệ trẻ hôm nay có thể học ở ông tinh thần trách nhiệm, khả năng vượt qua khó khăn và luôn đặt lợi ích của đất nước lên trên lợi ích cá nhân.
Hai hội nghị Genève 1954 và Paris 1973 cũng nhắc chúng ta trân trọng giá trị của hòa bình mà các thế hệ trước đã phải trải qua biết bao gian khổ mới giành được.
