Hà Văn Lộc (Thép Mới): Nhà báo hiện trường kiệt xuất, nhà văn tài hoa và cây bút chủ lực của báo chí cách mạng Việt Nam

Trong lịch sử báo chí và văn học cách mạng Việt Nam thế kỷ XX, Nhà báo, Nhà văn Hà Văn Lộc (1925 – 1991, nổi tiếng với bút danh Thép Mới; nguyên quán Quảng An, Tây Hồ, Hà Nội) là một trong những cây bút hiện trường tài hoa, giàu cảm xúc và có sức ảnh hưởng sâu rộng nhất. Tham gia hoạt động yêu nước từ năm 1938 trong Đoàn Thanh niên Dân chủ Đông Dương khi mới 13 tuổi, ông gắn bó với các phong trào học sinh, sinh viên và Hội Văn hóa Cứu quốc. Sau khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, ông được Tổng Bí thư Trường Chinh mời về Hà Nội viết bài cho Báo Cờ Giải Phóng. Tại đây, bút danh "Thép Mới" chính thức xuất hiện lần đầu tiên qua bài viết "Trung thu độc lập". Ông liên tục kinh qua các cơ quan báo chí chủ lực của Đảng như Báo Cứu Quốc, Báo Sự Thật và trở thành cây bút nòng cốt của Báo Nhân Dân ngay từ những ngày đầu thành lập năm 1951.

Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, nhà báo Thép Mới - Hà Văn Lộc luôn là một "nhà báo của hiện trường", có mặt tại những điểm nóng chiến trường ác liệt nhất. Bằng ngòi bút chính luận giàu chất văn học, lập luận sắc bén và chan chứa tình yêu quê hương đất nước, ông đã cho ra đời nhiều loạt phóng sự, bài ghi chép đi vào lịch sử báo chí như "Những ngày đầu tháng Chạp nóng bỏng", "Hà Nội cầm súng chiến đấu" hay kịch bản phim tài liệu danh tiếng "Cây tre Việt Nam" (1955). Những trang viết của ông không chỉ phản ánh sinh động khí thế chiến đấu anh hùng của quân và dân ta mà còn gieo vào lòng người đọc niềm tin mãnh liệt vào thắng lợi chính nghĩa của dân tộc.

Bên cạnh sự nghiệp viết báo rực rỡ, ông còn đảm nhiệm nhiều trọng trách lãnh đạo quan trọng trong ngành báo chí và tư tưởng. Trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông xông pha vào chiến trường miền Nam, đảm nhiệm cương vị Ủy viên Ban Tuyên huấn Trung ương Cục Miền Nam kiêm Tổng Biên tập Báo Giải Phóng (1968 – 1971). Sau khi trở lại miền Bắc, ông làm Phó Tổng Biên tập Báo Nhân Dân và trực tiếp chỉ đạo công tác tuyên truyền trong đợt không kích B-52 bảo vệ Hà Nội năm 1972. Ông cũng tham gia Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam nhiều khóa và đóng góp nhiều tâm huyết cho sự nghiệp đào tạo các thế hệ nhà báo trẻ.

Wikipedia

+ 2

Nhà báo Hà Văn Lộc qua đời năm 1991 tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 66 tuổi, để lại di sản báo chí và văn học vô giá với hàng trăm tác phẩm ký, bình luận, phóng sự giàu tư tưởng và giá trị nghệ thuật. Với những cống hiến xuất sắc cho sự nghiệp cách mạng và nền báo chí nước nhà, ông đã được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Tên tuổi và bút danh Thép Mới của ông đã được trân trọng đặt cho các tuyến phố tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.