Hà Văn Mao – Người con dân tộc Mường kiên trung vùng miền núi Thanh Hóa

Người thanh niên Quan Hóa giác ngộ lý tưởng

Hà Văn Mao (dân tộc Mường) sinh ra tại huyện Quan Hóa, tỉnh Thanh Hóa – vùng đất giáp ranh giữa miền trung du và vùng núi cao Tây Bắc. Gia đình anh cũng như bao hộ gia đình người Mường khác nơi đây, quanh năm bị bọn địa chủ và quan lại phong kiến o ép, thu thuế hà khắc, sống trong cảnh tăm tối.

Năm 1945, khi làn sóng Tổng khởi nghĩa Tháng Tám bùng nổ, Hà Văn Mao là một trong những thanh niên người Mường tiên phong đứng lên vận động dân làng lật đổ chính quyền tay sai địa phương, thành lập chính quyền cách mạng. Khi thực dân Pháp quay lại xâm lược, anh hăng hái gia nhập Đội du kích Quan Hóa, sau đó trở thành chiến sĩ của Trung đoàn 52 Tây Tiến lừng danh.

Trận phục kích trên đường 6 và khí tiết không khuất phục

Đầu năm 1948, thực dân Pháp liên tục mở các đợt càn quét từ Hòa Bình đánh sâu vào vùng tự do miền núi Thanh Hóa nhằm chia cắt lực lượng kháng chiến của ta. Hà Văn Mao cùng đơn vị nhận nhiệm vụ bám trụ trên đường 6 (đoạn chạy qua vùng núi hiểm trở Quan Hóa - Mai Châu) để tổ chức phục kích các đoàn xe quân sự của địch.

Trong một trận giao tranh không cân sức, đại đội của Hà Văn Mao bị hai đại đội lính âu phi có máy bay hỗ trợ khép chặt vòng vây tại một hẻm núi đá. Để bảo vệ thương binh và số khí tài quan trọng của đơn vị rút lui an toàn về căn cứ, Hà Văn Mao cùng một tổ chiến sĩ xung phong ở lại bám giữ điểm cao chặn địch.

Với khẩu súng trường CKC trong tay và sự am hiểu từng hốc đá, khe suối, Hà Văn Mao bình tĩnh tỉa từng tên địch xông lên, cản bước tiến của chúng suốt nhiều giờ đồng hồ. Đạn cạn, đồng đội lần lượt hy sinh, Hà Văn Mao bị thương nặng ở hai chân và sa vào tay kẻ thù.

Biết anh là chỉ huy du kích am hiểu vùng núi Quan Hóa, địch ra sức dụ dỗ, hứa cho làm quan to và thưởng nhiều tiền bạc nếu anh chịu chỉ đường vào căn cứ cách mạng. Đáp lại lời dụ dỗ của giặc, Hà Văn Mao thẳng thắn trả lời: "Đất này là của người Việt Nam, người Mường ta chỉ biết đánh kẻ cướp nước chứ không biết làm tay sai!".

Tức giận vì không thể khuất phục được người chiến sĩ Mường kiên trung, kẻ thù đã tàn nhẫn dùng lưỡi lê sát hại anh. Sự hy sinh oanh liệt của Hà Văn Mao đã trở thành niềm tự hào bất tử, khắc sâu vào tâm trí đồng bào các dân tộc thiểu số vùng miền núi Thanh Hóa.