HÀ VĂN NỌA

HÀ VĂN NỌA: “NGƯỜI ANH HÙNG ‘ MỘT TAY’ VỚI TRÍ TUỆ SÁNG TỎ”

Ông sinh năm 1928, quê tại xã Ngọc Hòa, huyện Thủy Nguyên, tỉnh Hải Phòng (trước thuộc tỉnh Quảng Yên). Ông sớm tham gia cách mạng và gia nhập bộ đội, chiến đấu tại Đại đội 243, Tiểu đoàn 11, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312. Tư liệu nhấn mạnh sự dũng cảm, kiên cường của ông, đặc biệt là việc ông bị mất một cánh tay trong Chiến dịch Biên giới 1950 nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu. Chi tiết quan trọng nhất là vai trò của ông trong việc phát hiện sai sót trong kế hoạch tấn công cứ điểm Him Lam trước giờ nổ súng, đề nghị hoãn binh, và đề xuất phương án tấn công hiệu quả, góp phần vào chiến thắng của ta. Ông đã anh dũng hy sinh vào ngày 13 tháng 3 năm 1954 tại đồi Him Lam, khi mới 26 tuổi. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân năm 2004.

Từ vùng quê Ngọc Hòa, xã Ninh Giang, huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng, Hà Văn Nọa đã sớm trưởng thành trong những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Sinh năm 1928, ông sớm gia nhập bộ đội, mang trong mình lòng căm thù giặc và ý chí chiến đấu bảo vệ quê hương. Trải qua nhiều chiến dịch, Hà Văn Nọa đã sớm thể hiện bản lĩnh người lính gan dạ, trung dũng. Trong Chiến dịch Biên giới năm 1950, khi đang chiến đấu trên mặt trận, ông đã bị thương nặng ở cánh tay phải. Vết thương quá nặng khiến các y bác sĩ buộc phải tháo khớp cánh tay phải để cứu sống ông. Tuy mất đi một cánh tay, Hà Văn Nọa không hề nao núng. Ông tự nhủ: “Còn một cánh tay, mình vẫn còn chiến đấu được”. Ông đã tự mình rèn luyện lại bằng tay trái, từ những việc sinh hoạt hàng ngày đến các động tác quân sự phức tạp như cầm súng, ném lựu đạn. Tinh thần vượt khó và ý chí chiến đấu mãnh liệt của ông đã trở thành nguồn cảm hứng cho đồng đội.

Năm 1954, Hà Văn Nọa được giao nhiệm vụ Đại đội trưởng Đại đội 243, Tiểu đoàn 11, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312. Đơn vị ông được giao nhiệm vụ mở màn chiến dịch tại cứ điểm Him Lam, một trong những cứ điểm phòng ngự kiên cố nhất của địch. Theo kế hoạch ban đầu, quân ta sẽ tấn công vào hướng chính diện của cứ điểm này. Tuy nhiên, trong một đêm trinh sát trước giờ nổ súng, Hà Văn Nọa đã phát hiện ra một sai sót nghiêm trọng trong phương án. Ông nhận thấy rằng nếu giữ nguyên hướng tiến công theo kế hoạch, mũi chủ công của đơn vị có thể sẽ bị đánh lệch sang cứ điểm số 2, và quan trọng hơn, lực lượng địch trên điểm cao số 1 sẽ có điều kiện thuận lợi để dồn toàn bộ hỏa lực khóa chặt hướng tiến công của ta. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể khiến thương vong tăng cao, mũi chủ công bị đẩy vào thế bị động, và trận mở màn có khả năng thất bại ngay từ giờ đầu.

Với tầm nhìn chiến lược và tinh thần trách nhiệm cao, Hà Văn Nọa đã lập tức báo cáo nhận định của mình cho Trung đoàn phó Lương Thịnh. Sau khi kiểm tra lại, Ban chỉ huy Trung đoàn, rồi cả Đại đoàn đều nhận thấy lập luận của ông hoàn toàn hợp lý. Ý kiến của ông nhanh chóng được trình lên Bộ Chỉ huy Chiến dịch. Dựa trên phân tích của Hà Văn Nọa, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã quyết định lùi giờ tiến công thêm 48 giờ để toàn bộ lực lượng trinh sát, các đơn vị chủ công và pháo binh kịp thời điều chỉnh lại phương án. Quyết định này, dù phải thay đổi kế hoạch ban đầu, đã trở thành một trong những quyết định mang tính sống còn, đảm bảo cho chiến thắng vang dội của ta tại Him Lam.

Trong trận mở màn chiến dịch vào chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, Đại đội trưởng Hà Văn Nọa đã trực tiếp chỉ huy Đại đội 243 tiến công điểm cao số 1. Dưới làn hỏa lực địch dày đặc, ông đã dẫn đầu các mũi xung phong, tổ chức chiếm giữ thành công cao điểm số 1, tạo bàn đạp quan trọng để toàn tiểu đoàn mở rộng đột phá. Tuy nhiên, trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt. Trong lúc chiến đấu, Hà Văn Nọa đã đối mặt với nhiều tình huống nguy hiểm, tổ chức bộ đội vượt qua các chướng ngại vật và hỏa điểm của địch. Trong cuộc chiến đấu gay go này, Hà Văn Nọa đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, 26 tuổi. Ông đã ngã xuống ngay trong trận mở màn chiến dịch, nhưng những cống hiến của ông, cả về tinh thần chiến đấu lẫn trí tuệ, đã góp phần quan trọng vào chiến thắng lịch sử.