Hà Văn Nọa – từ Đội Tuyên truyền xung phong làng Ngọc Hòa đến Vệ quốc đoàn

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Liệt sĩ Hà Văn Nọa là người lính trưởng thành trong những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Mất một cánh tay nhưng không rời trận tuyến, ông bước vào Chiến dịch Điện Biên Phủ với dấu ấn của một đại đội trưởng mưu trí, quả cảm, trước khi anh dũng ngã xuống ở tuổi 26.

Làng Ngọc Hòa, xã Ninh Giang, TP Hải Phòng – trước là xã Vĩnh Hòa, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương – những ngày đầu xuân hiện lên hiền hòa như một bức tranh quê thuần Việt. Đi cạnh chúng tôi là anh Hà Văn Thân, cháu nội của người anh hùng, nguyên Trung tá quân nhân chuyên nghiệp công tác tại Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Vạn Gia, nghỉ hưu năm 2022 và về quê tiếp tục công tác. Khi nhắc tới ông nội mình, giọng anh chậm lại, ấm hơn, như gom hết sự kính trọng trong từng lời kể.

Ông Hà Văn Nọa sinh năm 1928. Những năm 1944-1945, khi Việt Minh ở phủ Ninh Giang bắt đầu xây dựng cơ sở, nhiều thanh niên trong vùng được vận động tham gia hoạt động bí mật. Tháng 7-1945, được các ông Nguyễn Xuân Chỉnh, Nguyễn Xuân Lỉnh, Nguyễn Xuân Chắt, Nguyễn Trọng Ninh giác ngộ, chàng trai 17 tuổi Hà Văn Nọa hăng hái gia nhập Đội Tuyên truyền xung phong của làng.

Ông cùng đồng đội rải truyền đơn, đưa báo Việt Minh vào từng nhà, từng ngõ, treo cờ đỏ sao vàng trên cây bàng trước đình Chạ, kêu gọi quần chúng đứng lên “Kháng Nhật, cứu quốc”. Ngày 10-5-1945, Đội Tuyên truyền xung phong dẫn đầu đoàn người trong làng kéo tới phủ Ninh Giang phá kho thóc Nhật; gần 200 tấn thóc được chia cho dân nghèo, cứu sống biết bao mạng người. Tháng 8-1945, ông lại cùng lực lượng trong làng tiến vào phủ Ninh Giang, giành chính quyền về tay nhân dân.

Sau Cách mạng Tháng Tám, Hà Văn Nọa tiếp tục hoạt động trong Đoàn Thanh niên và Đội Tự vệ, ngày ngày luyện tập, bảo vệ chính quyền non trẻ. Ngày 19-12-1946, khi tiếng súng kháng chiến toàn quốc vang lên, làng kháng chiến được dựng, phong trào thanh niên tòng quân lan rộng. Tháng 2-1947, ông gia nhập Vệ quốc đoàn, ban đầu chiến đấu trong lực lượng bộ đội địa phương thuộc Chiến khu 3, nơi Trung đoàn 44 hoạt động mạnh ở vùng Hải Dương.

Cuối năm 1947, khi Bộ Tổng chỉ huy quyết định thành lập Tiểu đoàn 160, Hà Văn Nọa nằm trong số hơn 1.000 cán bộ, chiến sĩ ưu tú được chọn từ toàn Chiến khu 3 để bổ sung. Ông chính thức chia tay vợ con để bước vào cuộc chiến đấu trường kỳ của dân tộc.

Ở vùng quê yên bình này, câu chuyện về người anh hùng vẫn được lớp lớp cháu con gìn giữ, kể lại như một phần máu thịt của đất làng Ngọc Hòa.

Nguồn: Báo Quân đội nhân dân.