Hai Bà Trưng

Nắng chiều đỏ quạch như máu đổ xuống dòng sông Hát. Dưới bóng cây đa cổ thụ, Trưng Trắc đứng lặng im, tay siết chặt chuôi kiếm bằng đồng cold lạnh. Làn gió Nam thổi qua làm tà áo vải thô nhuốm bụi đường của bà tung bay. Trong mắt người phế phụ ấy không chỉ có nỗi đau mất chồng — Thi Sách, người anh hùng huyện Chu Diên vừa bị Tô Định hành quyết dã man — mà là một ngọn lửa cuồn cuộn đang thiêu rụi từng chút nhẫn nhịn cuối cùng.

"Chị Trắc..." Trưng Nhị bước tới, đôi mắt thiếu nữ chưa đầy hai mươi tuổi sáng quắc trong đêm đen của nô lệ. Bà trao cho chị tấm áo xám thô. "Các thủ lĩnh từ Mê Linh, Chu Diên, Tây Vu đã tụ hội đủ về bãi sông. Quân Tô Định vẫn đang rình mò ngoài cửa ải."

Trưng Trắc ngoảnh lại, nhìn đứa em gái cùng mình lớn lên trên lưng voi, cùng tập múa kiếm dưới mái đình Mê Linh. Bà rút thanh kiếm khỏi bao, tiếng đồng va chạm vang lên một tiếng "keng" sắc lẹm, xé tan cái tĩnh lặng tàn nhẫn của buổi chiều tà.

"Ta không mặc đồ tang," Trưng Trắc cất giọng, trầm và sâu như tiếng trống đồng dội từ lòng đất. "Sự hy sinh của Thi Sách và biết bao người dân Lạc Việt không phải để chúng ta khóc thương. Nó là mồi lửa!"

Sáng hôm sau, bãi sông Hát như nổ tung trong sắc đỏ của cờ xí và tiếng vang động của hàng ngàn con tim. Hàng nghìn nghĩa binh từ khắp các xóm làng — những người nông dân tay quen cầm cày nay nắm chặt giáo búp đa, những người phụ nữ tay quen dệt vải nay đeo cung tên sắc lẹm — đứng chen chân dưới chân đài thề.

Trưng Trắc bước lên đài. Áo giáp đồng phản chiếu ánh mặt trời rực rỡ, mái tóc búi cao gọn gàng. Bà đứng bên cạnh Trưng Nhị, hai chị em như hai ngọn đuốc rực sáng giữa một vùng trời u tối. Tiếng dâng rượu tế cất lên, và rồi, lời thề Lạc Quốc vang vọng khắp không gian:

Một xin rửa sạch nước thù,

Hai xin dựng lại nghiệp xưa họ Hùng,

Ba kêu kẻo oan khuất chồng,

Bốn xin vỏn vẹn ghi công lênh này!

Lời thề vừa dứt, Trưng Trắc tuốt kiếm chỉ thẳng về hướng Luy Lâu. Tiếng trống đồng Mê Linh rộ lên từng hồi dồn dập, gầm vang như tiếng sấm rền từ thời Hùng Vương thức giấc. Tiếng voi gầm, tiếng reo hò "Sát Thù!" của hàng muôn người dân nô lệ gầm lên chấn động cả khúc sông.

Trên lưng hai con voi chiến khổng lồ giương cao ngà, Hai Bà Trưng dẫn đầu đoàn quân cuồn cuộn đổ về các thành lũy giặc. Dưới ngọn cờ thêu sáu chữ vàng, máu và hoa của tuổi trẻ Lạc Việt đã hòa vào làm một. Thành Luy Lâu sụp đổ, Thái thú Tô Định phải cắt tóc, cạo râu, cải trang chui rúc trốn về phương Bắc.

Thời đại hoa lửa ấy đã bùng cháy như thế: không phải từ sự êm đềm của gấm vóc, mà từ nỗi đau quật khởi, từ sức mạnh của những người phụ nữ đứng lên gánh vác cả giang sơn khi đất nước lâm nguy.