HAI BÀ TRƯNG - CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA
Hai Bà Trưng (Trưng Trắc và Trưng Nhị) là hai nữ anh hùng dân tộc Việt Nam sống vào khoảng năm 14–43 sau Công nguyên, lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống lại ách đô hộ của nhà Đông Hán.
Thân thế và nguyên nhân khởi nghĩa
Thân thế: Hai chị em là con gái của một Lạc tướng huyện Mê Linh (thuộc Vĩnh Phúc ngày nay) và thuộc dòng dõi Hùng Vương.
Nguyên nhân: Chồng của Trưng Trắc là Thi Sách (con Lạc tướng huyện Chu Diên) bị viên Thái thú nhà Đông Hán là Tô Định dùng mưu kế giết hại. Trước sự cai trị hà khắc của quân Hán và cái chết của chồng, Hai Bà Trưng quyết định phất cờ khởi nghĩa để đền nợ nước, trả thù nhà.
Diễn biến chính của cuộc khởi nghĩa (Năm 40 – 43 SCN)
Khởi nghĩa bùng nổ (Tháng 3 năm 40 SCN): Hai Bà Trưng phát động khởi nghĩa tại cửa Hát (Hát Môn, Phúc Thọ, Hà Nội).
Giành độc lập: Nghĩa quân nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng của các thủ lĩnh và nhân dân khắp các nơi, tiến đánh và giải phóng 65 thành trì, trị sở đặt tại Luy Lâu (Bắc Ninh). Thái thú Tô Định phải tháo chạy về Trung Quốc.
Lên ngôi vua: Trưng Trắc tự xưng là Nữ vương, đóng đô tại Mê Linh. Đất nước ta giành được quyền tự chủ sau hơn 200 năm bị đô hộ.
Cuộc phản công của nhà Hán (Năm 42 – 43 SCN): Vua Hán sai viên tướng tài là Mã Viện đem quân sang đàn áp.
Thất bại và tuẫn tiết: Sau nhiều trận chiến ác liệt tại Cổ Loa, Mê Linh, Cự Triền và Cấm Khê, lực lượng nghĩa quân yếu thế hơn nên thất thủ. Hai Bà đã gieo mình xuống dòng sông Hát Giang (Hát Môn) để tuẫn tiết vào năm 43 SCN, bảoot toàn khí tiết.
Ý nghĩa lịch sử
Là cuộc khởi nghĩa đầu tiên trong lịch sử Việt Nam do phụ nữ lãnh đạo, đánh dấu mốc son oanh liệt trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc.
Thể hiện truyền thống yêu nước, ý chí quật cường và vai trò to lớn của phụ nữ Việt Nam (tiêu biểu qua câu ngạn ngữ: "Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh").
