Hai Bà Trưng – Hai chị em cầm cờ cứu nước

Khi nhà Hán cai trị nước ta, nhân dân chịu bao nỗi khổ không thể kể xiết: quan lại đến bóc lột lương thực, cướp bóc tài sản, đánh đập người dân như những kẻ nô lệ, thuế má càng ngày càng nặng đến nỗi không đủ ăn. Chồng của chị Trưng Trắc là Thi Sách, người đứng đầu địa phương, vì không chịu cúi đầu phục tùng kẻ thù, đã bị thái thú Tích Đô bắt giữ, giết hại một cách dã man ngay tại làng để làm gương cho người khác.

Nỗi đau mất chồng hòa vào nỗi đau mất nước, Trưng Trắc không ngồi khóc than trong nhà như những người phụ nữ thông thường, mà gọi em gái là Trưng Nhị đến nói: "Chồng ta đã hy sinh vì nghĩa lớn, ta không thể ngồi yên nhìn dân làng khổ sở, nhìn tổ tiên bị nhục nhã". Hai chị em đi khắp mọi miền núi đồng, từ vùng này sang vùng khác, gặp ai cũng nói rõ nỗi oan của dân, tội ác của giặc, kêu gọi mọi người cùng đứng lên giành lại quyền sống tự do.

Ngày ra quân, hàng vạn người từ khắp nơi đã tập trung dưới ngọn cờ khởi nghĩa, ai cũng căm phẫn sục sôi, sẵn sàng chiến đấu đến cùng. Nghĩa quân đi đến đâu, người dân đổ ra đường đón tiếp nồng nhiệt, mang gạo, mang nước, mang lương thực cho quân; quan quân giặc nghe tiếng hai bà mà sợ hãi, bỏ thành chạy tán loạn chẳng dám chống cự. Chỉ trong vòng vài tháng, toàn bộ đất nước được giải phóng, Trưng Trắc được toàn dân tôn làm vua – nữ vương đầu tiên trong lịch sử dân tộc Việt.

Nhưng triều đình nhà Hán không chịu mất vùng đất giàu có này, lập tức cử đại quân đông như kiến, vũ khí tốt hơn hẳn, kéo sang đàn áp. Hai bà chỉ huy nghĩa quân chiến đấu hết mình qua nhiều trận, giặc chết rất nhiều nhưng vẫn liên tục kéo đến, ngày càng đông. Thấy không thể chống lại được lực lượng quá chênh lệch, hai bà nói với những người ở bên cạnh: "Chúng ta thà chết trong sạch như ngọc, còn hơn sống nhục nhã làm nô lệ cho kẻ thù", rồi cùng nhau nhảy xuống sông Hát tự vẫn để giữ trọn khí tiết.

Nghe tin hai bà ra đi, người dân khắp nơi đều khóc thương, lập đền miếu thờ cúng, coi hai bà như những vị thần luôn che chở cho non nước. Ngày nay, lễ hội Hai Bà Trưng vẫn được tổ chức trọng thể ở nhiều nơi, để con cháu mãi nhớ đến hai người mẹ anh hùng đã dám đứng lên giành lại quyền sống cho dân tộc.