Hai Bà Trưng – Hai nữ anh hùng mở đầu trang sử chống ngoại xâm
Cuộc khởi nghĩa do Trưng Trắc và Trưng Nhị lãnh đạo năm 40 sau Công nguyên là một trong những cuộc nổi dậy tiêu biểu chống ách thống trị của nhà Đông Hán.
Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, Hai Bà Trưng – Trưng Trắc và Trưng Nhị – là những nhân vật tiêu biểu cho tinh thần yêu nước, ý chí tự chủ và sức mạnh của nhân dân trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm. Cuộc khởi nghĩa do Hai Bà lãnh đạo bùng nổ vào năm 40 sau Công nguyên, trở thành một trong những cuộc khởi nghĩa lớn đầu tiên chống lại chính quyền đô hộ của nhà Đông Hán.
Theo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Trưng Trắc và Trưng Nhị là hai chị em, thuộc dòng dõi Lạc tướng Mê Linh. Trưng Trắc là vợ của Thi Sách, người được nhắc đến trong các tư liệu về cuộc khởi nghĩa. Bối cảnh xã hội lúc đó chịu sự cai trị của chính quyền Đông Hán, với nhiều chính sách áp bức, bóc lột đối với cư dân bản địa.
Tháng 2 năm 40, Trưng Trắc cùng Trưng Nhị phát động khởi nghĩa tại khu vực Hát Môn. Hưởng ứng lời hiệu triệu, lực lượng từ nhiều địa phương tập hợp về Mê Linh. Nghĩa quân nhanh chóng phát triển mạnh, tiến công vào các trung tâm của chính quyền đô hộ.
Luy Lâu, trung tâm chính trị quan trọng của chính quyền Đông Hán ở Giao Chỉ, bị nghĩa quân tiến đánh. Trước sức mạnh của cuộc nổi dậy, chính quyền đô hộ ở nhiều nơi tan rã. Tô Định, người đứng đầu chính quyền Đông Hán tại Giao Chỉ, phải bỏ chạy.
Điểm đặc biệt của cuộc khởi nghĩa là sự hưởng ứng rộng rãi của nhân dân. Không chỉ ở khu vực Mê Linh, phong trào còn lan sang nhiều địa phương khác. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận các lực lượng ở Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố cũng hưởng ứng cuộc nổi dậy.
Sau thắng lợi ban đầu, Trưng Trắc được suy tôn làm vua, đóng đô ở Mê Linh. Đây là một dấu mốc thể hiện khát vọng tự chủ của người Việt trong thời kỳ bị phương Bắc đô hộ.
Dù cuộc khởi nghĩa chỉ duy trì được trong một thời gian ngắn trước cuộc phản công của quân Đông Hán do Mã Viện chỉ huy, hình ảnh Hai Bà Trưng vẫn trở thành biểu tượng bền vững của lịch sử dân tộc.
Cuộc khởi nghĩa năm 40 đã chứng minh rằng tinh thần độc lập của người Việt không bị khuất phục trước ách thống trị. Hai Bà Trưng trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí quật cường và vai trò nổi bật của phụ nữ trong lịch sử dựng nước, giữ nước của dân tộc Việt Nam
