HAI BÀ TRƯNG – KHÍ PHÁCH NON SÔNG
Hai Bà Trưng là hai chị em Trưng Trắc và Trưng Nhị, nổi tiếng với cuộc khởi nghĩa chống lại sự đô hộ của nhà Đông Hán vào năm 40 sau Công nguyên.
HAI BÀ TRƯNG – KHÍ PHÁCH NON SÔNG
Mùa xuân năm 40 – khi tiếng trống gọi non sông
Thuở ấy, cách ngày nay gần hai nghìn năm, đất nước ta đang trải qua những năm tháng vô cùng đau thương.
Sau khi nhà Hán thôn tính Nam Việt, vùng đất của người Việt bị đặt dưới sự cai trị của chính quyền phương Bắc. Đến đầu thế kỷ I, chính quyền Đông Hán tăng cường cai trị Giao Chỉ và các quận, huyện ở vùng đất phía Nam.
Người dân phải chịu nhiều thứ thuế và lao dịch. Bộ máy cai trị ngày càng hà khắc. Trong dân gian, lòng bất bình tích tụ qua nhiều năm.
Giữa vùng đất Mê Linh, thuộc miền Bắc nước ta, có hai chị em gái nổi tiếng là Trưng Trắc và Trưng Nhị.
Hai Bà sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống võ nghệ và có uy tín trong cộng đồng. Trưng Trắc là người chị, lấy chồng là Thi Sách, con trai Lạc tướng huyện Chu Diên.
Cuộc sống của hai gia đình vốn gắn bó với cộng đồng người Việt trong vùng. Nhưng sự cai trị ngày càng khắc nghiệt của chính quyền Đông Hán khiến nhiều hào trưởng và người dân bất bình.
Rồi một biến cố lớn xảy ra.
Thi Sách bị viên Thái thú Giao Chỉ là Tô Định giết hại.
Cái chết của chồng trở thành một nỗi đau lớn đối với Trưng Trắc. Nhưng từ nỗi đau ấy, cuộc đấu tranh chống chính quyền Đông Hán càng trở nên mạnh mẽ.
Trưng Trắc cùng em gái Trưng Nhị quyết định đứng lên.
Hai người phụ nữ giữa thời loạn
Đầu năm 40, tại Mê Linh, Trưng Trắc phất cờ khởi nghĩa.
Lời hiệu triệu của Hai Bà nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng của đông đảo nhân dân và các thủ lĩnh địa phương.
Từ nhiều nơi, nghĩa quân kéo về.
Người mang theo giáo mác.
Người cưỡi voi.
Người đem theo lương thực.
Người góp sức người.
Những đội quân ấy tập hợp dưới ngọn cờ của Hai Bà Trưng.
Điều đặc biệt trong cuộc khởi nghĩa ấy là sự tham gia của rất nhiều nữ tướng.
Những cái tên như Lê Chân, Thánh Thiên, Bát Nàn, Thiều Hoa... đã trở thành những nhân vật được lưu truyền trong lịch sử và truyền thuyết dân gian về cuộc khởi nghĩa.
Từ Mê Linh, nghĩa quân tiến đánh các thành trì của chính quyền Đông Hán.
Quân Hán bị bất ngờ trước sức mạnh của cuộc nổi dậy.
Chỉ trong một thời gian ngắn, chính quyền Đông Hán ở nhiều nơi bị tan rã.
Tô Định phải bỏ chạy về phương Bắc.
Cuộc khởi nghĩa giành thắng lợi.
Một đất nước lại có người đứng đầu
Sau khi giành được quyền kiểm soát trên một vùng rộng lớn, Trưng Trắc được suy tôn làm vua.
Sử cũ gọi bà là Trưng Nữ Vương.
Bà đóng đô ở Mê Linh.
Đây là một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt.
Sau nhiều năm sống dưới ách cai trị của chính quyền phương Bắc, người Việt lại có một chính quyền do chính người Việt đứng đầu.
Hai Bà Trưng đã trở thành biểu tượng của ý chí giành lại quyền tự chủ.
Nhưng nền độc lập ấy chưa kéo dài được lâu.
Ở phương Bắc, nhà Đông Hán không chấp nhận thất bại.
Hán Quang Vũ Đế quyết định đưa một đạo quân lớn sang đàn áp cuộc khởi nghĩa.
Người được giao nhiệm vụ chỉ huy là Mã Viện, một viên tướng có nhiều kinh nghiệm chiến trận.
Cuộc đối đầu với Mã Viện
Khoảng năm 42, quân Đông Hán tiến xuống Giao Chỉ.
Mã Viện tổ chức quân đội tiến vào vùng đất của người Việt.
Hai bên giao chiến trong nhiều trận.
Quân của Hai Bà Trưng chiến đấu quyết liệt.
Nhưng quân Hán có lực lượng đông, được tổ chức chặt chẽ và có nhiều kinh nghiệm chiến đấu.
Cuộc chiến ngày càng trở nên khó khăn đối với nghĩa quân.
Hai Bà Trưng lui quân về khu vực Mê Linh.
Nhưng trước sức ép ngày càng lớn của quân Hán, lực lượng của Hai Bà dần thất thế.
Đến năm 43, cuộc kháng chiến đi đến hồi kết.
Hai Bà Trưng hy sinh.
Theo truyền thống sử liệu và dân gian Việt Nam, Hai Bà đã gieo mình xuống sông Hát để giữ trọn khí tiết.
Cuộc khởi nghĩa thất bại.
Nhưng sự thất bại ấy không thể xóa đi ý nghĩa của nó.
Một cuộc khởi nghĩa không bị lịch sử lãng quên
Hai Bà Trưng chỉ lãnh đạo cuộc khởi nghĩa trong vài năm.
Nhưng dấu ấn của Hai Bà thì tồn tại suốt hàng nghìn năm.
Điều khiến người đời sau nhớ đến Hai Bà không chỉ là chiến công đánh đuổi quân Hán trong những năm đầu của cuộc khởi nghĩa.
Đó còn là việc Hai Bà đã dám đứng lên trong một thời đại mà quyền lực chính trị và quân sự chủ yếu nằm trong tay nam giới.
Trưng Trắc đã mất chồng.
Nhưng bà không chọn cách sống cam chịu.
Trưng Nhị đã cùng chị đứng lên.
Hai người phụ nữ đã tập hợp lực lượng, đánh đuổi quân cai trị và giành lại quyền tự chủ trong một thời gian.
Hình ảnh ấy trở thành biểu tượng đặc biệt trong lịch sử Việt Nam.
Tiếng trống còn vang
Nhiều thế hệ sau, người Việt vẫn kể cho con cháu nghe câu chuyện về Hai Bà Trưng.
Những ngôi đền được dựng lên để tưởng nhớ Hai Bà.
Hội đền Hai Bà Trưng được tổ chức ở nhiều địa phương.
Trong các lễ hội, hình ảnh voi trận, cờ nghĩa quân và tiếng trống được tái hiện, gợi nhớ một thời kỳ mà người Việt đứng lên chống lại ách cai trị phương Bắc.
Đặc biệt, hình tượng Hai Bà Trưng đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần độc lập và ý chí quật cường của phụ nữ Việt Nam.
Mỗi khi nhắc đến Hai Bà, người Việt lại nhớ đến một mùa xuân cách đây gần hai nghìn năm.
Mùa xuân ấy, từ vùng đất Mê Linh, một lá cờ khởi nghĩa được phất lên.
Đó không chỉ là lá cờ của hai người phụ nữ.
Đó là lá cờ của một cộng đồng đang khát khao được tự quyết định vận mệnh của mình.
Bài học từ Hai Bà Trưng
Lịch sử không chỉ kể cho chúng ta biết những gì đã xảy ra.
Lịch sử còn đặt ra câu hỏi:
Vì sao một câu chuyện xảy ra cách đây gần hai nghìn năm vẫn khiến người Việt xúc động?
Bởi trong câu chuyện ấy có lòng yêu quê hương.
Có sự dũng cảm.
Có tinh thần đoàn kết.
Có khát vọng được sống tự do trên quê hương mình.
Và đặc biệt, có hình ảnh hai người phụ nữ đã đứng lên gánh vác việc lớn của non sông.
Hai Bà Trưng đã hy sinh, nhưng tên tuổi của hai bà không biến mất.
Ngược lại, qua hàng nghìn năm, hình ảnh hai nữ anh hùng vẫn hiện diện trong sách giáo khoa, trong đền thờ, trong lễ hội và trong ký ức của người Việt.
Nếu một ngày nào đó đứng trước tượng Hai Bà Trưng, chúng ta có thể sẽ thấy mình đang đứng trước một câu chuyện rất xa xưa.
Nhưng nếu lắng nghe thật kỹ, có lẽ vẫn nghe thấy tiếng trống của mùa xuân năm 40.
Tiếng trống vang lên từ Mê Linh.
Tiếng trống gọi những người con của đất Việt đứng dậy.
Tiếng trống đã đi qua gần hai nghìn năm.
Và vẫn còn vang vọng trong lịch sử dân tộc:
Khi quê hương cần, những người bình thường cũng có thể làm nên những điều phi thường.
Đó chính là câu chuyện về Hai Bà Trưng – hai nữ anh hùng đã viết nên một trong những trang hào hùng đầu tiên của lịch sử đấu tranh giành độc lập của dân tộc Việt Nam.



