Hai Bà Trưng: Ngọn cờ đầu cho tinh thần độc lập và bất khuất của dân tộc
Trong dòng chảy hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng vào mùa xuân năm 40 sau Công nguyên là dấu mốc chói lọi, mở đầu cho thời kỳ đấu tranh chống ách thống trị phong kiến phương Bắc giành lại chủ quyền dân tộc. Bối cảnh lịch sử và nguyên nhân bùng nổ Đầu thế kỷ I, nước ta rơi vào ách cai trị khắc nghiệt của nhà Đông Hán dưới thời Thái thú Tô Định. Chính sách bóc lột hà khắc, đồng hóa văn hóa tàn nhẫn và thuế khóa nặng nề đã đẩy nhân dân vào cảnh lầm than, mâu thuẫn xã hội trở nên gay gắt. Trưng Trắc và Trưng Nhị là hai chị em sinh đôi, con gái Lạc tướng huyện Mê Linh (nay thuộc Hà Nội). Trưng Trắc kết duyên cùng Thi Sách, con trai Lạc tướng huyện Chu Diên. Khi Tô Định lập mưu ám hại Thi Sách nhằm triệt tiêu ý chí phản kháng của giới quý tộc Lạc Việt, ngọn lửa đấu tranh không những không bị dập tắt mà bùng cháy mãnh liệt hơn. Nợ nước cùng thù nhà hòa làm một, Trưng Trắc cùng em gái phất cờ khởi nghĩa. Khí thế cuộc khởi nghĩa và nền độc lập ngắn ngủi Mùa xuân năm 40 SCN, lời hịch xuất quân vang lên bên dòng sông Hát: Một xin rửa sạch nước thù, Hai xin đem lại nghiệp xưa họ Hùng, Ba kẻo oan ức lòng chồng, Bốn xin vẹn vẹn sở công lênh này." Cuộc khởi nghĩa nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng từ các Lạc tướng và nhân dân khắp nơi. Nhiều nữ tướng kiệt xuất như Lê Chân, Thánh Thiên, Bát Nàn... đã hội quân, tạo nên một lực lượng áp đảo. Nghĩa quân nhanh chóng đánh chiếm trị sở Luy Lâu, Tô Định phải cắt tóc cạo râu trốn chạy về nước. Toàn bộ 65 thành trì thuộc vùng Lĩnh Nam được giải phóng. Sau thắng lợi, Trưng Trắc được tôn làm vua (Trưng Nữ Vương), đóng đô tại Mê Linh. Bà tiến hành xóa thuế, ban thưởng cho tướng sĩ, mang lại cuộc sống yên bình cho nhân dân trong suốt gần 3 năm tự chủ. Kháng chiến chống Mã Viện và sự bất tử Năm 42 SCN, nhà Hán sai Phục Ba tướng quân Mã Viện mang viện binh thiện chiến sang đàn áp. Trưng Nữ Vương cùng em gái và nghĩa quân đã anh dũng chiến đấu suốt nhiều tháng ròng từ Lãng Bạc đến Cẩm Khê.
Di sản và ý nghĩa lịch sử
Tiếng chuông báo hiệu độc lập: Cuộc khởi nghĩa chứng minh ý chí quật cường, khát vọng tự do cháy bỏng của người Việt sau hơn 200 năm bị đô hộ.
Tôn vinh vị thế phụ nữ: Hai Bà Trưng là những nữ anh hùng dân tộc đầu tiên lãnh đạo thành công một cuộc kháng chiến toàn diện, lập nên chính quyền tự chủ.
Biểu tượng bất diệt: Tên tuổi Hai Bà Trưng sống mãi trong tâm thức người Việt qua hệ thống đền thờ tại Mê Linh, Hát Môn và các lễ hội truyền thống diễn ra vào mỗi dịp xuân về.
